Θεσσαλονίκη: Οι επτά ζώνες κινδύνου για πλημμύρες

Επτά ζώνες κινδύνου στη Θεσσαλονίκη από άποψη πλημμυρών αναδεικνύει το master plan, η μελέτη – οδηγός για την αντιπλημμυρική θωράκιση της περιοχής.

Οι μελετητές συνοψίζουν τις περιοχές με μεγαλύτερο βαθμό κινδύνου τρωτότητας από πλημμυρικά φαινόμενα, οι οποίες είναι οι εξής:

Ζώνη Α: Οι εκβολές του Αξιού και η περιοχή ανάμεσα στα χωριά Γέφυρα και Άγιο Αθανάσιο, κι ένα τμήμα ανάντη του οικισμού Βαθύλακκου, αξιολογείται ως υψηλού κινδύνου, ως μέσου κινδύνου το ανατολικό ανάχωμα του Αξιού και η περιοχή κατά μήκος της παράκτιας τάφρου, ενώ ως χαμηλού, κυρίως η πεδινή περιοχή της Λεκάνης Απορροής Αξιού.

Ζώνη Β : Η πεδινή περιοχή κατάντη του Μεγάλου Βαρδάρη και στο ύψος του οικισμού της Χαλάστρας, όπως επίσης ενδιάμεσα στις μισγάγγειες του Μικρού Βαρδάρη και της Τάφρου Σίνδου ως την εκβολή τους, αλλά και κατά μήκος της Τάφρου Σίνδου αξιολογούνται ως υψηλού κινδύνου για τα ευάλωτα σε πλημμύρα σημεία. Ως μέσου κινδύνου αξιολογείται το τμήμα κατάντη του Μεγάλου Βαρδάρη και ως την παράκτια τάφρου, ενώ μέσου κινδύνου η πεδινή περιοχή από τον Άγιο Αθανάσιο ως τη Χαλάστρα.

Ζώνη Γ: Η περιοχή εκατέρωθεν του Γαλλικού ποταμού σε όλο το μήκος της και ιδιαίτερα από το σημείο του Πεντάλοφου και προς τις εκβολές του, αξιολογείται ως μέσου κινδύνου με υψηλό συντελεστή στον οικισμό του Καλοχωρίου και κατάντη.

Ζώνη Δ: Σχεδόν ολόκληρο το Πολεοδομικό Συγκρότημα των Δήμων Ευόσμου Κορδελιού, Αμπελοκήπων-Μενεμένης και Δήμου Παύλου Μελά εκατέρωθεν του Δενδροποτάμου αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο, και μέσο κίνδυνο κατάντη του Χ. Ασημάκη και ανάντη της Πολίχνης εκατέρωθεν του Χ. Ξηροποτάμου.

Ζώνη Ε: Όπως ήταν και αναμενόμενο ο συμπαγής αστικός ιστός του ΠΣΘ αξιολογείται ως υψηλού κινδύνου, ενώ ως μέσου σχεδόν όλη η υπόλοιπη ζώνη.

Ζώνη ΣΤ: Σε αυτή τη ζώνη εντοπίζεται υψηλός κίνδυνος ανάντη και κατά μήκος του Χ. Θέρμης, του Ρ. Τριαδίου και του Ρ. Ανθεμούντα, στον οικισμό των Βασιλικών, στην περιοχή Λιβαδάκι, κατά μήκος των οικισμών Περαίας, Ν. Επιβατών, Αγίας Τριάδας (και σποραδικά πολύ υψηλός κίνδυνος), καθώς και στην εκβολή του Ρ. Κεραμίδα της Ν. Μηχανιώνας, κατά μήκος του ρέματος της Επανομής από τον οικισμό και κάτω, αλλά και στο Ρ. Πατρόλη και Ρ. Ρεματάκι.

Ζώνη Ζ: Υψηλός κίνδυνος φαίνεται να εμφανίζεται στην περιοχή ακριβώς ανάντη της Περιφερειακής Τάφρου, όπου φυσικά απορρέει και όλη η επάνω περιοχή της λεκάνης και δημιουργούνται τα περισσότερα προβλήματα.

«Όλες οι ανωτέρω περιοχές που αναδεικνύονται ως κρίσιμες, συνιστούν δυνητικά προβληματικές περιοχές σε σχέση με πλημμυρικά συμβάντα και έχουν ληφθεί υπόψη στις προτάσεις  αντιπλημμυρικής θωράκισης», αναγράφεται στη μελέτη.

Τα 40 έργα άμεσης προτεραιότητας

Στο ίδιο master plan καταγράφονται 123 προτεινόμενες παρεμβάσεις για την αντιπλημμυρική προστασία της Θεσσαλονίκης. Οι 40 από αυτές κρίνονται ως άμεσης προτεραιότητας. Προς το παρόν, τρία εξαιρετικής σημασίας έργα έχουν προχωρήσει, στο Ωραιόκαστρο, την Καλαμαριά και την περιοχή Λαχαναγοράς. Επίσης, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και η ΕΥΑΘ προχωρούν παρεμβάσεις σε τρεις «κόκκινες» περιοχές εντός του αστικού ιστού που πάντα πλημμυρίζουν, δηλαδή στην Αγίων Πάντων, στον άξονα Εθνικής Αμύνης – Λευκού Πύργου και στην περιοχή Δικαστηρίων – Λιμανιού.

Τι γίνεται όμως με τα υπόλοιπα;

Μιλώντας στο TheOpinion, o αντιπεριφερειάρχης Υποδομών και Δικτύων Κεντρικής Μακεδονίας και πρώην πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΚΜ, Πάρις Μπίλλιας, αναφέρθηκε στα λάθη του παρελθόντος που επέτρεψαν η δόμηση της πόλης να γίνεται με τρόπο ώστε να μπαζώνονται ρέματα, να μειώνεται η διατομή τους με κλειστούς αγωγούς κλπ. «Τα λάθη αυτά του παρελθόντος τα βρίσκουμε μπροστά μας», επισημαίνει.

Αναφερόμενος, γενικότερα, στα 40 έργα άμεσης προτεραιότητας, τα οποία προκρίνει το master plan, επισημαίνει ότι 5 εξ αυτών υλοποιούνται, άλλα 20 βρίσκονται στη φάση της εκπόνησης μελετών, ενώ τα 15 αναμένεται τους προσεχείς μήνες να μπουν σε διαδικασία για την εκπόνηση μελέτης.

Γιατί όμως καθυστερούν τόσο πολύ οι διαδικασίες; «Δυστυχώς, για να ολοκληρωθούν οι μελέτες, απαιτείται ένα χρονικό διάστημα, που βάσει της νομοθεσίας υπερβαίνει τα δύο χρόνια. Στη συνέχεια πρέπει να βρεθεί πηγή χρηματοδότησης, προκειμένου με τη δημοπράτηση να περάσουμε στη φάση της υλοποίησης. Η Περιφέρεια κινείται σταθερά και με επιμονή στην υλοποίηση του master plan, ωστόσο και οι γραφειοκρατικές διαδικασίες πρέπει να γίνουν πιο σύντομες. Δεν νοείται για την έγκριση μιας περιβαλλοντικής μελέτης να απαιτούνται 2,5 χρόνια!!!!. Από την άλλη, απαιτείται παράλληλα η πολιτεία να φροντίσει να βρεθούν τα απαραίτητα κονδύλια, καθώς το ΕΣΠΑ, το χρηματοδοτικό εργαλείο που έχει στα χέρια της η ΠΚΜ δεν αρκεί για έργα τέτοιων προϋπολογισμών», επισημαίνει ο κ. Μπίλλιας.

Ο Ξηροπόταμος, η Νικόπολη και ο κίνδυνος του Ανθεμούντα

Αναφερόμενος στη διευθέτηση του ρέματος Ξηροποτάμου, για το οποίο εδώ και καιρό είναι έτοιμη η μελέτη, ο κ. Μπίλλιας εξηγεί ότι υπάρχει συζήτηση το έργο να ενταχθεί στο ΕΣΠΑ. Σε ό,τι αφορά τη Νικόπολη τρέχει ο διαγωνισμός για το δίκτυο όμβριων υδάτων που θα καλύψει τις ανάγκες σε μεγάλο βαθμό, ενώ έχει βρεθεί προσωρινός ανάδοχος για το ρέμα της Ευκαρπίας.

Στα ανατολικά ο κίνδυνος ακούει στο όνομα «Ανθεμούντας». «Αν ο Ανθεμούντας υπερχειλίσει θα πάθουμε ό,τι έπαθαν στη Θεσσαλία. Θα «πνιγεί» μέχρι και το αεροδρόμιο!», τονίζει μιλώντας στο TheOpinion ο Δήμαρχος Θέρμης, Θεόδωρος Παπαδόπουλος.

Για το έργο της διευθέτησης του Ανθεμούντα, η μελέτη έπρεπε ήδη να είναι έτοιμη εδώ και χρόνια, τονίζει αγανακτισμένος ο δήμαρχος. Ο Ανθεμούντας διατρέχει δύο νομούς, της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής, καταλήγοντας στον Θερμαϊκό, δίπλα από το αεροδρόμιο Μακεδονία.

«Για το έργο δεν υπάρχει καν μελέτη. Είναι έργο που ανήκει στο Υπουργείο, ξεπερνά τον δήμο. Το παλεύω εδώ και δέκα χρόνια, ενώ ένα τμήμα του εντάχθηκε για χρηματοδότηση στο ΠΕΠ από την Περιφέρεια, αλλά δεν αρκεί», εξηγεί ο κ. Παπαδόπουλος.

Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι σε εξέλιξη έργο για τη διευθέτηση των ρεμάτων που καταλήγουν στον Ανθεμούντα, αλλά για τη διευθέτηση του ίδιου του Ανθεμούντα ο δήμος δεν μπορεί να παρέμβει.

Η αναγκαιότητα κατασκευής του έργου τέθηκε και στον πρωθυπουργό, κατά την επίσκεψή του στον δήμο το καλοκαίρι του 2022. «Είναι αναγκαίο να γίνουν έργα διευθέτησης του ποταμού Ανθεμούντα και ρεμάτων της ευρύτερης περιοχής για την αντιμετώπιση του πλημμυρικού κινδύνου που υφίσταται σε περίπτωση υπερχείλισης του ποταμού. Ο προϋπολογισμός του έργου εκτιμάται σε €25.000.000,00. Είναι απαραίτητη η άμεση προώθηση των διαδικασιών ανάθεσης των μελετών και η εκτέλεση των έργων κατά προτεραιότητα, λαμβάνοντας υπόψη και το θέμα του πλημμυρικού κινδύνου για τον διεθνή αερολιμένα “Μακεδονία”», είχε επισημανθεί στον πρωθυπουργό. Προχώρησε κάποια διαδικασία από τότε; Όχι.

Το θέμα της αντιπλημμυρικής θωράκισης του νομού απασχόλησε πέρυσι και την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, με τον πρόεδρό της, δήμαρχο Πυλαίας – Χορτιάτη, Ιγνάτιο Καϊτεζίδη, να υπογραμμίζει τη σημασία του θέματος της αντιπλημμυρικής προστασίας τονίζοντας ότι «δεν μιλάμε για μια κλιματική αλλαγή αλλά για κλιματική κρίση, ιδιαίτερα λόγω βροχοπτώσεων και χειμάρρων που σχηματίζονται μέσα σε αστικές περιοχές».

Ο ίδιος έκρουσε – για μια ακόμη φορά, όπως έκανε και με επιστολές και έγγραφα – για το θέμα της περιφερειακής τάφρου και της υποχώρησης των πρανών. «Ειδικά στην περιοχή των ορίων των Δήμων Πυλαίας – Χορτιάτη και Θεσσαλονίκης, υπάρχει υποχώρηση των στηθαίων της τάφρου, όπου βρίσκονται τουλάχιστον 5 με 6 πολυκατοικίες. «Αν εκεί υποχωρήσει το πρανές θα θρηνήσουμε θύματα», είχε πει ο κ. Καϊτεζίδης, ζητώντας μέτρα.