Σε δύο δόσεις τα μέτρα για την ενεργειακή κρίση – Τι σχεδιάζει η κυβέρνηση
Μαρία Βλάχου 
Με το βλέμμα στραμμένο στις επόμενες εβδομάδες και στις ανάγκες που δημιουργεί η ενεργειακή κρίση, η κυβέρνηση προετοιμάζει το νέο πακέτο στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Στο οικονομικό επιτελείο, πάντως, δεν θέλουν να βιαστούν. Η λογική είναι ότι οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν όταν θα υπάρχει καθαρή εικόνα για την πορεία των τιμών και, κυρίως, χωρίς να ξεπεραστούν τα όρια που θέτουν οι δημοσιονομικές αντοχές της χώρας.
Το βασικό πλαίσιο των παρεμβάσεων έχει ήδη περιγραφεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ η εξειδίκευση αναμένεται στις 30 Σεπτεμβρίου. Για το πετρέλαιο θέρμανσης, οι σχετικές ανακοινώσεις θα γίνουν στις 14 Οκτωβρίου ώστε οι αποφάσεις να ανταποκρίνονται όσο γίνεται περισσότερο στις πραγματικές συνθήκες που θα έχουν διαμορφωθεί στις διεθνείς αγορές.
Στο Μέγαρο Μαξίμου δεν θέλουν να ανοίξει ένας νέος κύκλος παροχολογίας. Η γραμμή που ακολουθείται είναι στήριξη όπου πραγματικά χρειάζεται, αλλά χωρίς μέτρα που μπορεί να είναι δημοφιλή τη στιγμή που ανακοινώνονται και να αφήνουν αργότερα έναν βαρύτερο λογαριασμό.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο ανεβαίνουν και οι τόνοι απέναντι στην αντιπολίτευση. Κυβερνητικά στελέχη μιλούν για επιστροφή στη λογική της πλειοδοσίας, με προτάσεις για όλο και περισσότερα μέτρα, χωρίς -όπως υποστηρίζουν- να είναι πάντα σαφές από πού θα βρεθούν οι αναγκαίοι πόροι.
«Έχουμε πληρώσει ακριβά τη λογική των παροχών»
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, ξεκαθαρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν σκοπεύει να ακολουθήσει αυτή τη λογική.
Από το κυβερνητικό στρατόπεδο επαναφέρουν, μάλιστα, στη συζήτηση όσα είχαν συμβεί στις πρώτες φάσεις της ενεργειακής κρίσης, όταν από την αντιπολίτευση είχαν διατυπωθεί αιτήματα για οριζόντιες μειώσεις στον ειδικό φόρο κατανάλωσης και στον ΦΠΑ, αλλά και για άμεση αξιοποίηση του συνόλου των διαθέσιμων πόρων.
Η εκτίμηση κυβερνητικών στελεχών είναι ότι, αν τότε είχαν εξαντληθεί τα δημοσιονομικά περιθώρια, σήμερα οι δυνατότητες για νέες παρεμβάσεις θα ήταν σαφώς περιορισμένες. Και αυτό σε μία περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες μπορεί να αποδειχθούν μεγαλύτερες.
Παράλληλα, στο Μέγαρο Μαξίμου παραπέμπουν και σε παλαιότερες περιόδους της ελληνικής οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι η χώρα έχει ήδη πληρώσει ακριβά πολιτικές παροχών που δεν συνοδεύονταν από αντίστοιχη πρόβλεψη για το κόστος τους. Στην επιχειρηματολογία αυτή εντάσσονται τόσο επιλογές προηγούμενων δεκαετιών όσο και η δημοσιονομική πορεία που οδήγησε τελικά στα μνημόνια.
Η στήριξη δεν περιορίζεται στα έκτακτα μέτρα
Η κυβερνητική πλευρά επιδιώκει, πάντως, να μη μείνει η συζήτηση μόνο στα έκτακτα μέτρα για την ενέργεια. Στο προσκήνιο επανέρχονται και οι μόνιμες παρεμβάσεις που έχουν ήδη θεσπιστεί και οι οποίες, σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, ενισχύουν σε σταθερή βάση το διαθέσιμο εισόδημα.
Σε αυτές περιλαμβάνονται οι παρεμβάσεις για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, η επιστροφή ενοικίου, οι ενισχύσεις προς τους συνταξιούχους, αλλά και οι μειώσεις φόρων για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στις αλλαγές στη φορολογία των οικογενειών με παιδιά, στους χαμηλότερους συντελεστές και στις ρυθμίσεις για τρίτεκνους και πολύτεκνους.
Στο Μαξίμου επιμένουν ότι η στήριξη δεν πρέπει να μετριέται μόνο με έκτακτα επιδόματα, αλλά και με τις μόνιμες μειώσεις βαρών που μένουν στο πορτοφόλι του πολίτη κάθε χρόνο.
Ταυτόχρονα, επιχειρείται να μπει φρένο στην αντίληψη ότι σε κάθε κρίση μπορούν να διατίθενται απεριόριστοι πόροι. Η θέση που διατυπώνεται είναι ότι τα χρήματα του κράτους δεν είναι «δωρεάν» αλλά προέρχονται είτε από τη φορολογία είτε, σε διαφορετική περίπτωση, από δανεισμό που επιβαρύνει και τις επόμενες γενιές.
Η αντιπαράθεση με τον Τσίπρα
Ξεχωριστό κεφάλαιο στην πολιτική αντιπαράθεση αποτελεί ο Αλέξης Τσίπρας και οι δημόσιες παρεμβάσεις του για την οικονομία.
Από την κυβέρνηση απαντούν επαναφέροντας την περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και κυρίως το τρίτο μνημόνιο, επιχειρώντας να συνδέσουν τη σημερινή συζήτηση με τις επιλογές εκείνης της περιόδου.
Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι η εκ νέου παρουσία του πρώην πρωθυπουργού στο δημόσιο πεδίο αποτελεί προσπάθεια πολιτικής επανατοποθέτησης με διαφορετικό ύφος. Υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι πίσω από την αλλαγή στον τρόπο παρουσίασης δεν διακρίνουν αντίστοιχη αλλαγή στην οικονομική του πρόταση.
Η απάντησή τους στηρίζεται κυρίως σε οικονομικούς δείκτες. Προβάλλουν τη δημιουργία εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας, την αύξηση των επενδύσεων, την ενίσχυση των εξαγωγών και τη βελτίωση των αποδοχών ως ενδείξεις ότι η οικονομία έχει απομακρυνθεί από την περίοδο της στασιμότητας.
Στο ίδιο πλαίσιο υπενθυμίζουν τις μειώσεις στη φορολογία και στις ασφαλιστικές εισφορές, καθώς και την υποχώρηση της προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Την ίδια ώρα, στην κυβέρνηση δεν παραγνωρίζουν ότι η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τα νοικοκυριά και ότι η αύξηση των εισοδημάτων παραμένει βασικό ζητούμενο. Επιμένουν, ωστόσο, ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι μια επιστροφή στη λογική των οριζόντιων παροχών και των υποσχέσεων χωρίς σαφή κοστολόγηση.
