«Πονοκέφαλος» το αγροτικό για τη κυβέρνηση – Πίεση και από τα… δεξιά
Μαρία Βλάχου
Με το αγροτικό να μετατρέπεται σε τεστ αντοχής για το Μέγαρο Μαξίμου και τα τρακτέρ να στήνουν μέτωπα διαμαρτυρίας σε όλη τη χώρα, η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιστρέψει το κλίμα και να θέσει τη δική της ατζέντα απέναντι στην πίεση που δημιουργεί το αγροτικό μέτωπο.
Προς αυτή τη κατεύθυνση ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην κυριακάτικη ανασκόπησή του επανέλαβε ότι κάθε βδομάδα που περνάει «ομαλοποιείται η ροή πληρωμών από τον ΟΠΕΚΕΠΕ». Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της κυβέρνησης έως τις 31 Δεκεμβρίου θα καταβληθούν επιπλέον 1,2 δισ. ευρώ. Αυτό πρακτικά σημαίνει , όπως υπογράμμισε ο πρωθυπουργός, ότι οι συνολικές πληρωμές προς τους αγρότες για το 2025 θα φτάσουν τα 3,7 δισ. ευρώ, από 3,1 δισ. το 2024 – δηλαδή 600 εκατ. ευρώ περισσότερα.
Η κυβέρνηση κατανοώντας τη δυσαρέσκεια των αγροτών για τις καθυστερήσεις στις πληρωμές προβάλλει ως «κομβική μεταρρύθμιση» την έγκριση από την Κομισιόν του Σχεδίου Δράσης για τις αγροτικές επιδοτήσεις προκειμένου να σταματήσει ο κίνδυνος «παγώματος» κοινοτικών πόρων για την Ελλάδα. Το Σχέδιο Δράσης συνδέεται με τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ από την 1η Ιανουαρίου 2026, με το σχετικό νομοσχέδιο ήδη σε δημόσια διαβούλευση όπου προβλέπεται μεταφορά όλων των αρμοδιοτήτων και του προσωπικού του Οργανισμού στην ΑΑΔΕ, τριετής απαγόρευση μετακινήσεων για τους υπαλλήλους και εκσυγχρονισμός του μηχανισμού επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθεισών ενισχύσεων.
Στο μήνυμά του ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε ακόμη ότι οι «έντιμοι» αγρότες και κτηνοτρόφοι θα λάβουν όσα χρήματα δικαιούνται στο ακέραιο καθιστώντας, όμως, σαφές ότι πρέπει να μπει τέλος «σε ένα προβληματικό καθεστώς είσπραξης επιδοτήσεων που ευνοούσε τους επιτήδειους».
Την ίδια ώρα το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων διαβεβαιώνει ότι η πληρωμή του Μέτρου 23 θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη εβδομάδα. «Γίνεται προσπάθεια ώστε η βασική ενίσχυση να εξοφληθεί πριν από τα Χριστούγεννα, όπως και οι εκκρεμότητες προηγούμενου έτους. Συνολικά μέχρι το τέλους του έτους θα καταβληθούν ποσό ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ», αναφέρουν κυβερνητικά στελέχη.
Η στάση της κυβέρνησης: Διάλογος μεν, «κόκκινες γραμμές» δε
Η κυβέρνηση επιλέγει να διαχειριστεί με ψυχραιμία το θέμα αποφεύγοντας τη σύγκρουση με τους αγρότες βάζοντας, όμως τις δικές της «κόκκινες γραμμές». Αναγνωρίζει ότι οι καθυστερήσεις στις πληρωμές «δικαιολογούν τη δυσαρέσκεια», αλλά προειδοποιεί ότι οι λύσεις έρχονται μέσα από διάλογο και όχι από μπλόκα. «Οι ακραίες μορφές διαμαρτυρίας, όπως τα μπλόκα, μπορεί να εκφράζουν πίεση, αλλά τελικά δυσκολεύουν την καθημερινότητα όλων και δεν βοηθούν να προχωρήσουμε πιο γρήγορα» τόνισε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Από το Μαξίμου διαμηνύουν σε κάθε τόνο ότι η πόρτα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης είναι και θα είναι πάντα ανοιχτή για συζήτηση με αγρότες που θα έρθουν συντεταγμένα, με συγκεκριμένη εκπροσώπηση και συγκεκριμένα αιτήματα και τονίζουν ότι στηρίζουν τον αγροτικό κόσμο στο μέτρο του δυνατού.
Παράλληλα διευκρινίζουν ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να γίνει διάλογος ενώ συμβαίνουν σοβαρά επεισόδια, όπως αυτά έξω από το αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης ή επιθέσεις σε βάρος των δυνάμεων της Ελληνικής Αστυνομίας, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό ενός αστυνομικού. «Η πολιτεία δεν πρόκειται να δείξει την οποιαδήποτε ανοχή σε παραβατικές συμπεριφορές. Ο νόμος θα εφαρμοστεί, χωρίς αστερίσκους» αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Στόχος της κυβέρνησης είναι να δείξει στις Βρυξέλλες ότι η Ελλάδα «βάζει τάξη» στο σύστημα των ενισχύσεων και, ταυτόχρονα, να στείλει μήνυμα ότι «κανείς έντιμος παραγωγός δεν θα χάσει χρήματα». Το αν αυτό είναι αρκετό για να αποτρέψει νέα μπλόκα στους δρόμους και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη του αγροτικού κόσμου στην κυβέρνηση, θα κριθεί κατά κύριο λόγο από το αν τα χρήματα θα φτάσουν πραγματικά στους λογαριασμούς των αγροτών.
Παρεμβάσεις Καραμανλή- Σαμαρά
Οι εξελίξεις στο αγροτικό μέτωπο πυροδότησαν παρεμβάσεις των δύο πρώην πρωθυπουργών και προέδρων της ΝΔ, του Κώστα Καραμανλή και του Αντώνη Σαμαρά.
Ο πρώην πρωθυπουργός και πλέον πρόεδρος του Ομίλου εταιρειών της Συνεταιριστικής Ένωσης Καπνοπαραγωγών Ελλάδος, Κώστας Καραμανλής έστειλε σαφές μήνυμα στήριξης προς τον αγροτικό κόσμο, αλλά και προειδοποίηση για τον κίνδυνο ερήμωσης της υπαίθρου. Μιλώντας σε εκδήλωση της ΣΕΚΕ, υπογράμμισε ότι η πολιτεία και η κοινωνία «οφείλουν να είναι ανοιχτές, ευαίσθητες και δεκτικές» απέναντι στους Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφους, να ακούν τα αιτήματά τους και να αντιλαμβάνονται την αγωνία τους, καθώς –όπως είπε– η απίσχναση της υπαίθρου συνιστά πλέον μείζονα εθνική απειλή. Παράλληλα άσκησε κριτική και στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η Κοινή Αγροτική Πολιτική στις Βρυξέλλες. Όπως σημείωσε, είναι «ανησυχητικό» το γεγονός ότι η αγροτική πολιτική, «από ακρογωνιαίος λίθος της μεταπολεμικής κοινωνικής Ευρώπης, αντιμετωπίζεται πλέον από τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών ως ενοχλητικό απομεινάρι μιας άλλης εποχής». Υποστήριξε ακόμη ότι οι δογματικές εμμονές και οι στενόμυαλες τεχνοκρατικές προσεγγίσεις, όταν αγνοούν την κοινή λογική και την πραγματικότητα της παραγωγής, οδηγούν μοιραία σε λανθασμένες επιλογές – και δυστυχώς το τίμημα το πληρώνουν οι ίδιοι οι παραγωγοί.
Πιο αιχμηρή ήταν λίγη ώρα αργότερα η τοποθέτηση του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά. Ο πρώην πρωθυπουργός σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης άσκησε κριτική στη κυβέρνηση τονίζοντας ότι η οργή των αγροτών δεν περιορίζεται στις καθυστερήσεις πληρωμών και στα όσα έχουν αποκαλυφθεί γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά πηγάζει κυρίως από τον φόβο για το αύριο της παραγωγής τους και, κατ’ επέκταση, για το μέλλον των παιδιών τους.
«Η κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να κατανοήσει ότι η πραγματικότητα δεν εξαντλείται στην επικοινωνία. Υπάρχει και η κοινωνία» αναφέρει χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως οι αγρότες δεν βγαίνουν στους δρόμους μόνο λόγω των καθυστερήσεων και των σκανδάλων, αλλά επειδή νιώθουν ότι η παραγωγική τους προοπτική υπονομεύεται. Αναφερόμενος στο κύμα των αγροτικών κινητοποιήσεων σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, τονίζει ότι η ελληνική κυβέρνηση «όφειλε να ορθώσει ανάστημα» αντί –όπως υποστηρίζει– να επιδεινώσει την κατάσταση και να καλλιεργεί αντιπαλότητα ανάμεσα σε κοινωνικές ομάδες.
Την ίδια ώρα κομματικά στελέχη προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη κρίση με τον αγροτικό κόσμο θα έχει αρνητικό αντίκτυπο σε παραδοσιακά «γαλάζια» κάστρα της περιφέρειας, κάτι που η κυβέρνηση δεν μπορεί να αγνοήσει όσο πλησιάζει ο ορίζοντας των επόμενων εθνικών εκλογών.