Μεσολόγγι: 200 χρόνια από την Ηρωική Έξοδο – Εκδηλώσεις, αξιοθέατα, διαδρομές (ΦΩΤΟ)
Ντέπυ Χιωτοπούλου
){kind=icon}
Με την υποδοχή αυθεντικών πινάκων, καταθέσεις στεφάνων στον Κήπο των Ηρώων, την αναπαράσταση της Μάχης της Κλείσοβας, την επετειακή παρέλαση της 25ης Μαρτίου, την αναπαράσταση της Ανατίναξης του Δημογέροντα Χρήστου Καψάλη, τον αγώνα δρόμου «Δρόμος Θυσίας» και πλήθος άλλων εκδηλώσεων, το Μεσολόγγι εορτάζει το επετειακό έτος των 200 ετών που συνδέουν το ιστορικό παρελθόν με το παρόν.
Ρεπορτάζ – φωτ.: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)
Μεσολόγγι, ανάμεσα σε λίμνες, ένα μέρος που περιβάλλεται από λίμνες. Αυτό σημαίνει η λέξη Μεσολόγγι, η οποία προέρχεται από τις ιταλικές λέξεις «mezzo» και «laghi».
Πρωτεύουσα της Αιτωλοακαρνανίας, βρίσκεται ανάμεσα στις λιμνοθάλασσες της Κλείσοβας και του Μεσολογγίου και στις εκβολές των ποταμών Εύηνου και Αχελώου.
Το Μεσολόγγι είναι μια πόλη επίπεδη με πεζόδρομους, μικρές πλατείες, όμορφα μαγαζιά, έχει μουσεία, πινακοθήκες, τον Κήπο των Ηρώων, ιστορικά αρχοντικά, το Εθνικό πάρκο Μεσολογγίου – Αιτωλικού, γαστρονομία, και προσφέρεται για πλήθος μορφών τουρισμού.
Μα πάνω από όλα το Μεσολόγγι έχει ιστορία, ένδοξη ιστορία, και μάλιστα φέτος είναι η επέτειος των 200 ετών της Εξόδου των Ελεύθερων Πολιορκημένων.
Ο Δήμος Ιερής Πόλεως Μεσολογγίου έχει ετοιμάσει πλήθος εκδηλώσεων αφιερωμένες στην 200η Επέτειο, οι οποίες ξεκινούν σήμερα, Δευτέρα 9 Μαρτίου, και ολοκληρώνονται την Κυριακή των Βαΐων 5 Απριλίου.
Όπως έχει δηλώσει ο δήμαρχος Σπύρος Διαμαντόπουλος, «η Διακοσιοστή Επέτειος αποτελεί πανελλήνια υπόθεση. Εκδηλώσεις παιδείας, μαθητικά φεστιβάλ, ιστορικές και εικαστικές εκθέσεις, επιστημονικές διοργανώσεις και πολιτιστικές παραγωγές συνθέτουν ένα πρόγραμμα με βάθος, διάρκεια και σοβαρότητα, αντάξιο της ιστορίας της Ιερής Πόλης. Στο ίδιο το Μεσολόγγι, το επετειακό έτος αποκτά ουσία μέσα από ισχυρά συμβολικές στιγμές που συνδέουν το ιστορικό παρελθόν με το παρόν.»
Η Έξοδος του Μεσολογγίου
Η Έξοδος του Μεσολογγίου ή κατά ορισμένους συγγραφείς Ολοκαύτωμα του Μεσολογγίου αναφέρεται στην έξοδο που πραγματοποίησαν οι πολιορκημένοι στρατιώτες και άμαχοι του Μεσολογγίου, όταν οι δυνατότητες συνέχισης της άμυνας απέναντι στα τουρκικά και αιγυπτιακά στρατεύματα είχαν χαθεί, λόγω εξάντλησης των τροφίμων. Το γεγονός συνέβη την νύχτα μεταξύ 10ης και 11ης Απριλίου 1826, κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821.
Οι εορτές Εξόδου λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο προς τιμήν της Εξόδου του Μεσολογγίου και κορυφώνονται το Σάββατο του Λαζάρου και την Κυριακή των Βαΐων, με τη μεγάλη πομπή να διασχίζει την πόλη και να καταλήγει στον Κήπο των Ηρώων.
Εκδηλώσεις για τον Εορτασμό της 200ης Επετείου
Όπως προαναφέραμε οι εκδηλώσεις για τον Εορτασμό της 200ης Επετείου της Εξόδου του Μεσολογγίου ξεκινούν σήμερα, 9/3, με το βιωματικό εργαστήριο «Ταξιδεύοντας στο Μεσολόγγι των Ηρώων με τον Σπυρίδωνα Τρικούπη» για νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία. Το εργαστήριο θα διαρκέσει έως τις 2 Απριλίου και θα πραγματοποιείται στο Μουσείο Οικογένειας Τρικούπη.
Την Παρασκευή 13 Μαρτίου έχει εκδηλώσεις για το έργο του ποιητή Κωστή Παλαμά, οι γονείς του οποίου κατάγονταν από το Μεσολόγγι.
Το Σάββατο 14 Μαρτίου θα γίνει παρουσίαση των Επετειακών Νομισμάτων του Νομισματοκοπείου της Τράπεζας της Ελλάδας, όπου μεταξύ άλλων απεικονίζεται ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας, Ιωάννης Καποδίστριας (Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο Μεσολογγίου, ώρα 20.00).
Την Παρασκευή 20 και το Σάββατο 21 Μαρτίου θα πραγματοποιηθεί διημερίδα με τίτλο οι «Οι Δημοσιογράφοι στον Πόλεμο» σε συνδιοργάνωση του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου και του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ – ΠΟΕΣΥ.
Την Κυριακή 22 Μαρτίου θα πραγματοποιηθεί η επετειακή παρέλαση πολιτικών και στρατιωτικών τμημάτων, αφού προηγηθεί κατάθεση στεφάνων στον Κήπο των Ηρώων (ώρα 11.00 π.μ.)
Την ίδια μέρα, στις 19.00, θα γίνει η υποδοχή του αυθεντικού πίνακα «Η Έξοδος του Μεσολογγίου» του Θεόδωρου Βρυζάκη (σ.σ. βρίσκεται στην Εθνική Πινακοθήκη -Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου στην Αθήνα). Παράλληλα θα γίνουν τα εγκαίνια περιοδικής έκθεσης «Το Μεσολόγγι της οικουμένης», με έργα και κειμήλια από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Ανήμερα της 25ης Μαρτίου, μετά τη δοξολογία στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος, θα πραγματοποιηθεί η «Αναπαράσταση της μάχης της Κλείσοβας» από τον Όμιλο Φίλων Ιστορικής Φορεσιάς & Οπλισμού «Ο Λιάρος», στο νησάκι της Κλείσοβας. Η εκδήλωση αποτίει φόρο τιμής στους ηρωικούς υπερασπιστές της Κλείσοβας, που στις 25 Μαρτίου 1826 αντιστάθηκαν ηρωικά σε μια από τις σημαντικότερες μάχες της Εξόδου του Μεσολογγίου.
Επετειακές εκδηλώσεις θα λάβουν χώρα και στην Αθήνα, το Σάββατο 28 και την Κυριακή 29 Μαρτίου με επετειακή ομιλία για τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου (Κεντρική Αίθουσα Πανεπιστημίου Αθηνών, ώρα 19.00) και πομπή προς το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη με τη συνοδεία της Φιλαρμονικής του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου «Χρήστος Καψάλης» (ώρα 11.30 π.μ.) αντίστοιχα.
Την Τρίτη 31 Μαρτίου θα δώσει συναυλία η Μαρία Φαραντούρη με τη συμμετοχή της υψίφωνου Vivian Douglas (Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο, ώρα 21.00).
Η κορύφωση των επετειακών εκδηλώσεων
Την Παρασκευή 3 Απριλίου, θα γίνει ο γενικός σημαιοστολισμός της Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, στις 17.00 θα πραγματοποιηθεί επιμνημόσυνη δέηση στον Κήπο των Ηρώων και στις 18.00 τα εγκαίνια της έκθεσης του πίνακα του Eugene Delacroix «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου», στο Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου. Τα εγκαίνια θα τελέσει η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ενώ ο πίνακας θα είναι επισκέψιμος έως και τέλος Νοεμβρίου.
Στις 20.00 το Μεσολόγγι θα τιμήσει τις χώρες των Φιλελλήνων (Γαλλία) και στις 21.30 στον Κήπο Ηρώων θα ξεκινήσει η προετοιμασία του δρώμενου και της αναπαράστασης της Ανατίναξης του Δημογέροντα Χρήστου Καψάλη.
Οι επετειακές εκδηλώσεις των 200 χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου θα κορυφωθούν το Σάββατο του Λαζάρου 4 και την Κυριακή των Βαΐων 5 Απριλίου, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα.
Το Σάββατο 4/4 στις 10 το πρωί παρουσία εκπροσώπων Ξένων κρατών και Εκπροσώπου της Κυβέρνησης στον Κήπο των Ηρώων θα γίνει επιμνημόσυνη δέηση και καταθέσεις στεφάνων στα μνημεία του Κήπου των Ηρώων.
Στις 11.30 π.μ. θα ξεκινήσει η μεταφορά της Εικόνας της Εξόδου, του Ιερού Λάβαρου, του Τίμιου Σταυρού του Επισκόπου Ρωγών και Κοζύλης Ιωσήφ και το καριοφίλι του Στρατηγού Δημητρίου Μακρή, από το Μουσείο Ιστορίας & Τέχνης – Πινακοθήκη, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος.
Στις 12 το μεσημέρι θα δοθεί η εκκίνηση του 78ου Δρόμου Θυσίας, από το Ιστορικό Μοναστήρι του Αγίου Συμεών όπου κατέφυγαν οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι μετά την Ηρωική Έξοδο, και 8ου Παιδικού Δρόμου Θυσίας, από την Πύλη (πλησίον του στρατοπέδου Καψάλη).
Στις 17.00 θα ξεκινήσει ο Μέγας Πανηγυρικός Πολυαρχιερατικός Εσπερινός χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πατρών κ. Χρυσοστόμου, στη συνέχεια θα μεταβούν στον Κήπο Ηρώων για επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων αλλά και για το δρώμενο και αναπαράσταση της Ανατίναξης του Δημογέροντα Χρήστου Καψάλη.
Την Κυριακή των Βαΐων 5 Απριλίου, η Πανηγυρική Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία θα τελεστεί παρουσία της Αυτού Εξοχότητας Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα. Οι εκδηλώσεις θα συνεχιστούν στον Κήπο των Ηρώων με κατάθεση στεφάνου στον Τύμβο των Ηρώων από τον ΠτΔ, βράβευση νικητών–τριών του 78ου Δρόμου Θυσίας κλπ.
Η επιστροφή της Εικόνας της Εξόδου με πομπή από τον Κήπο των Ηρώων στο Μουσείο Ιστορίας & Τέχνης – Πινακοθήκη (Πλατεία Μπότσαρη) συνοδεία της Φιλαρμονικής του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου «Χρήστος Καψάλης» θα γίνει στις 18.00.
Τι να δείτε
Τον Κήπο των Ηρώων σε 14 στρ. αφιερωμένο στη μνήμη των προμάχων του Μεσολογγίου με μνημεία αφιερωμένα σε στρατιωτικές και πολιτικές προσωπικότητες της εποχής.
Ξεχωρίζει ο Τύμβος των Ηρώων, το μνημείο του Μάρκου Μπότσαρη, ο μαρμάρινος ανδριάντας του Άγγλου φιλέλληνα και ποιητή Λόρδου Βύρωνα, το μνημείο του Ελβετού φιλέλληνα Ιωάννη Ιάκωβου Μάγερ εκδότη της εφημερίδας «Ελληνικά Χρονικά» κλπ. Συνολικά είναι 41 μνημεία.
Το Μουσείο Ιστορίας και Τέχνης – Δημοτική Πινακοθήκη στο πρώην Δημαρχείο (Πλατεία Μπότσαρη) μεταξύ των οποίων ο πρωτότυπος Ύμνος εις την Ελευθερία του Διονύσιου Σολωμού, αίθουσα αφιερωμένη στον Λόρδο Βύρωνα, σπουδαίοι πίνακες Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών που εμπνεύστηκαν από το Μεσολόγγι, με τη συγκλονιστική «Μεσολογγίτισσα» του Ντελανσάκ, αντίγραφο του θρυλικού πίνακα του Ντελακρουά κ.ά.
Το Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο, σε κτήριο του 1889, το Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο, με επτά αίθουσες όπου τα εκθέματά του αφηγούνται την ιστορία της Αιτωλοακαρνανίας.
Το Ιστορικό Μουσείο Κέντρο Λόγου & Τέχνης «Διέξοδος», στεγάζεται στο αρχοντικό του Αθανασίου Ραζηκότσικα, ένα από τα μόλις τρία προεπαναστατικά σπίτια του Μεσολογγίου που επιβίωσαν ως τις μέρες μας, αφηγείται την ιστορία της πόλης από την αρχαιότητα ως σήμερα. (σ.σ. η «Διέξοδος» είναι Κοινωφελής Ιδιωτικός Πολιτιστικός Οργανισμός που ιδρύθηκε το 1999)
Το Μουσείο Οικίας Τρικούπη, διώροφο αρχοντικό κτίριο χτισμένο την δεκαετία του 1850 στην παλιά γειτονιά του Αγίου Σπυρίδωνα όπου έζησαν μεταξύ των άλλων δύο πρωθυπουργοί της χώρας, ο Σπυρίδων Τρικούπης και ο γιος του Χαρίλαος Τρικούπης.
Το Μουσείο Παλαμά (απέναντι από το Μουσείο Οικίας Τρικούπη) διώροφο πετρόχτιστο αρχοντικό της οικογένειας Παλαμά. Στο ίδιο σπίτι έζησε για αρκετά χρονιά ο εθνικός μας ποιητής Κωστής Παλαμάς.
Ο Άγιος Σπυρίδωνας, καθεδρικός ναός και πολιούχος του Μεσολογγίου, στο κέντρο της πόλης, στη θέση του ιστορικού ναού όπου οι Μεσολογγίτες κοινώνησαν πριν από την Έξοδο.
Ευθεία από τον Άγιο Σπυρίδωνα ο δρόμος καταλήγει στο λιμανάκι όπου αράζουν οι γαΐτες -έτσι ονομάζονται οι βάρκες που πλέουν στη λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου.
Η Πύλη Τείχους όπου βρισκόταν η τελευταία χτιστή γέφυρα της τάφρου, την οποία γκρέμισαν οι Μεσολογγίτες ενάμιση μήνα πριν την Έξοδο με σκοπό να εμποδίσουν την πρόσβαση των Τουρκοαιγυπτίων στην πόλη.
Η Τουρλίδα παραθαλάσσια περιοχή του Μεσολογγίου που απέχει 4 χλμ. και βρίσκεται στη νότια πλευρά του, εκεί όπου η λιμνοθάλασσα της Κλείσοβας ενώνεται με τον Πατραϊκό Κόλπο. Η περιοχή της Τουρλίδας είναι μία από τις πλαζ του Μεσολογγίου και παραθεριστικός οικισμός με ξύλινες κατοικίες, σε απομίμηση των παλαιών πασσαλόπηκτων κατοικιών των ψαράδων που ονομάζονται «πελάδες». Στη διαδρομή της λουρονησίδας θα δείτε και ιβάρια – εκτροφεία δεξιά και αριστερά της λιμνοθάλασσας-, τα οποία αλιεύουν από Ιούνιο έως και τον Ιανουάριο.
Υπάρχουν ταβέρνες, ενοικιαζόμενα ενώ εκεί βρίσκεται και το Μουσείο Άλατος, δημιούργημα του ιδρυτή της «Διεξόδου» Νίκου Κορδόση, όπου ο επισκέπτης μαθαίνει για τα είδη των αλατιών, τις 14.000 χρήσεις του, για την ιστορία της Άσπρης Αλυκής, της Αλυκής Τουρλίδας, της Μαύρης Αλυκής και της Σκοποβολής που λειτουργούσαν μέχρι τη δεκαετία του ’30.
Το νησάκι του Άη Σώστη με το ομώνυμο εκκλησάκι όπου αναβιώνει το πανηγύρι του Άη Συμιού τον Φεβρουάριο (βράδυ της Υπαπαντής) και την Κυριακή της Πεντηκοστής.
Το Αιτωλικό, 10 χλμ. από το Μεσολόγγι, νησάκι που ενώνεται με τη στεριά με δυο γέφυρες. Σημαντικός βιότοπος της λιμνοθάλασσας Αιτωλικού – Μεσολογγίου, με σπάνιο οικοσύστημα, όπου θα δείτε το μουσείο Αλιείας (παρουσιάζεται η πατροπαράδοτη ενασχόληση των κατοίκων της περιοχής με τη θάλασσα και το ψάρεμα), το μουσείο Χαρακτικής Τέχνης Βάσω Κατράκη (το Αιτωλικό είναι γενέτειρα της ζωγράφου και διακεκριμένης χαράκτριας), το ιστορικό λαογραφικό μουσείο κλπ. Γνωστό και το πανηγύρι της Αγίας Αγάθης το τριήμερο 21 -23 Αυγούστου.
Τι να δοκιμάσετε
Φημισμένο το αλάτι και η αφρίνα (ανθός αλατιού) Μεσολογγίου αλλά και το αυγοτάραχο γνωστό και ως το ελληνικό χαβιάρι το οποίο προέρχεται από τις λιμνοθάλασσες του Μεσολογγίου και του Αιτωλικού και είναι προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης. Μάλιστα είναι το μοναδικό αλιευτικό προϊόν της Ελλάδας χαρακτηρισμένο ως ΠΟΠ. Να πούμε ότι το αυγοτάραχο παράγεται την περίοδο Αυγούστου – Οκτωβρίου από τις ωοθήκες της μπάφας (του θηλυκού κεφάλου).
Επίσης, χέλι και ούζο. Εδώ να σταθούμε στην ιστορική Ποτοποιία Τρικενέ που κλείνει 125 χρόνια ζωής (από το 1901). Θα τη συναντήσετε στην Κάτω Αγορά, στα παλιά ψαράδικα. Σήμα κατατεθέν της Ποτοποιίας είναι ο επιβλητικός μαρμάρινος πάγκος. Τρίτη γενιά πλέον, η ιστορική Ποτοποιία εκτός από το περίφημο ούζο παράγει και λικέρ (πέντε γεύσεις).
Πέντε πρωθυπουργοί
Από το Μεσολόγγι κατάγονταν πέντε πρωθυπουργοί της χώρας μας:
-ο Σπυρίδων Τρικούπης
-ο Χαρίλαος Τρικούπης, γιος του Σπυρίδωνα Τρικούπη,
-ο Ζηνόβιος Ζαφείριος Βάλβης,
– ο Δημήτριος Βάλβης, αδελφός του Ζηνόβιου Βάλβη και
-ο Επαμεινώνδας Δεληγεώργης, γιος του Δημήτριου Δεληγεώργη αγωνιστή και φρούραρχου του Μεσολογγίου.
Messolonghi by Locals
Αφήνουμε στο τέλος τους Messolonghi by Locals, μιας υπέρ δραστήριας ομάδας Μεσολογγιτών, όραμα της οποίας είναι η καταγραφή και διάδοση της ταυτότητας του Μεσολογγίου, μέσα από πολιτιστικές διαδρομές.
Το έργο των Messolonghi by Locals περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, βιωματικές εμπειρίες, εκπαιδευτικά προγράμματα, περιβαλλοντικές δράσεις, συμμετοχή χαρτογράφηση, διοργάνωση φεστιβάλ, κέντρο πληροφόρησης κ.ά.
Θα τους βρείτε στο κέντρο του Μεσολογγίου, στην παλιά ψαραγορά (κάτω αγορά), στην πλατεία Αθ. Ραζηκότσικα 9.
