Καμπανάκι για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο – Νέα έρευνα προειδοποιεί

Έναν χρόνο μετά την εφαρμογή του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) στην Ευρώπη, οι στόχοι για την προστασία των ανηλίκων στον ψηφιακό κόσμο φαίνεται πως απέχουν πολύ από την επίτευξή τους.

Πανελλαδική έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου αποκαλύπτει ελλείψεις στην επαλήθευση ηλικίας, στην πρόληψη εθιστικών συμπεριφορών και στην αποτροπή πρόσβασης σε ακατάλληλο περιεχόμενο.

Υπερβολικός χρόνος στην οθόνη

Η έρευνα φέρνει στο φως μία ακόμη ανησυχητική διάσταση: την υπερβολική χρήση των κοινωνικών πλατφορμών από ανήλικους. Το 39% των μαθητών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση περνά περισσότερες από τρεις ώρες την ημέρα στα κοινωνικά δίκτυα, ενώ ένας στους τέσσερις μαθητές δηλώνει ότι κάνει κατάχρηση και αναγνωρίζει ότι χρειάζεται βοήθεια για να τη μειώσει.

Σύμφωνα με την έρευνα, μαθητές ηλικίας 10 έως 18 ετών, η χρήση κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους κάτω των 13 ετών είναι ιδιαίτερα εκτεταμένη. Το 66% των παιδιών στο Δημοτικό και το 74% στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση παραδέχονται ότι δήλωσαν ψευδή ηλικία για να αποκτήσουν λογαριασμό στις πλατφόρμες.

Η εξάρτηση από τα βιντεοπαιχνίδια

Η υπερβολική χρήση κινητών τηλεφώνων και η εξάρτηση των παιδιών από τα βιντεοπαιχνίδια αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους προβληματισμούς γονέων και εκπαιδευτικών. Το φαινόμενο φαίνεται να λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις, με το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου.

Η Κατερίνα Ψαρουδάκη, μέλος της ομάδας του  Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου μιλώντας στο TheOpinion , επισημαίνει ότι, «η εκτεταμένη χρήση κινητών και η υπερβολική ενασχόληση με το gaming είναι ζητήματα που μας απασχολούν έντονα. Η οικογένεια παίζει κρίσιμο ρόλο και οφείλει να θέτει σαφή όρια στον χρόνο που αφιερώνουν τα παιδιά στις οθόνες. Υπάρχουν σύγχρονα εργαλεία γονικού ελέγχου που μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς να βρουν την ισορροπία μεταξύ ψηφιακής και πραγματικής ζωής».

Η ανησυχία αυτή επιβεβαιώνεται από την πρόσφατη πανελλαδική έρευνα που διεξήχθη σε δείγμα περίπου 2.500 μαθητών, αναδεικνύοντας την έκταση του φαινομένου.

«Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά, αλλά για μια γενικευμένη τάση που εντοπίζουμε και μέσα από τις ενημερώσεις που κάνουμε στα σχολεία. Η υπερβολική χρήση συσκευών και το εθιστικό gaming αναδεικνύονται ως κυρίαρχα προβλήματα και από τα στατιστικά της Γραμμής Βοήθειας. Οι γονείς συχνά ζητούν υποστήριξη για να βοηθήσουν τα παιδιά τους να μειώσουν τον χρόνο που αφιερώνουν στα ηλεκτρονικά παιχνίδια», αναφέρει η κ. Ψαρουδάκη.

O Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες

Η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία, ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), που τέθηκε σε ισχύ το 2024, επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πιο ασφαλές διαδικτυακό περιβάλλον, ειδικά για τους ανήλικους χρήστες.

«Ο DSA στοχεύει στην ενίσχυση των δικλίδων ασφαλείας, κυρίως στις μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram, το TikTok και το YouTube. Ήδη παρατηρούμε τις πρώτες αλλαγές στους όρους χρήσης, καθώς οι πλατφόρμες προσαρμόζονται στις απαιτήσεις του κανονισμού. Η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και ελπίζουμε ότι θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο», υπογραμμίζει η κ. Ψαρουδάκη.

Το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου, που λειτουργεί από το 2016 υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, συνεχίζει αδιάκοπα τις δράσεις του με στόχο την εκπαίδευση μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών στην ασφαλή πλοήγηση και την αντιμετώπιση των αναδυόμενων διαδικτυακών κινδύνων.

Επόμενη πρόκληση…. η Τεχνητή Νοημοσύνη

Ένα από τα νέα ζητήματα που ήδη απασχολούν το Κέντρο είναι η αυξανόμενη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης από τα παιδιά. «Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη μπει για τα καλά στη ζωή των παιδιών. Τη χρησιμοποιούν για σχολικές εργασίες, παιχνίδια και διάφορες εφαρμογές. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να ενημερωθούν τόσο τα παιδιά όσο και οι γονείς για τις ασφαλιστικές δικλείδες που απαιτούνται στη χρήση αυτής της τεχνολογίας», καταλήγει η κ. Ψαρουδάκη.