Καλοχώρι: Σε «κόκκινο» συναγερμό για τον κίνδυνο πλημμύρας

Μια από τις πιο ευάλωτες περιοχές της Θεσσαλονίκης σε πλημμυρικά φαινόμενα παραμένει το Καλοχώρι, που μετατρέπεται σε λίμνη μετά από έντονα φαινόμενα βροχόπτωσης, προκαλώντας ζημιές και αγανάκτηση. Ο ίδιος ο οικισμός, αλλά κυρίως η ευρύτερη περιοχή που είναι γνωστή ως άτυπη βιομηχανική συγκέντρωση Καλοχωρίου, έχουν υποστεί καταστροφές με βαρύ αποτύπωμα στην καθημερινότητα των κατοίκων αλλά και των επιχειρήσεων.

Οι καθυστερήσεις σε κρίσιμα έργα υποδομής αλλά και η επικινδυνότητα λόγω της τοπογραφίας φέρνουν την περιοχή στα «κόκκινα» κάθε φορά που βρέχει έντονα. Παράλληλα, όμως, οι ειδικοί προειδοποιούν και για τον κίνδυνο ανόδου της στάθμης της θάλασσας (είδαμε πρόσφατα εικόνες με τη θάλασσα να έχει βγει στη στεριά κατά μήκος του παραλιακού μετώπου της Θεσσαλονίκης), που θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα το παραλιακό μέτωπο και τις χαμηλές ζώνες όπως το Καλοχώρι.

Αρκεί η καταγραφή της κατάστασης για να λυθεί το πρόβλημα; Η απάντηση είναι δυστυχώς αρνητική. Σε τι φάση βρίσκονται οι παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να θωρακίσουν περιουσίες και ζωές στο Καλοχώρι;

«Αποσπασματικά τα μέτρα»

Για αποσπασματικά μέτρα αλλά και παρεμβάσεις αναγκαίες που «δεν πρέπει να καθυστερήσουν άλλο» κάνει λόγο μιλώντας στο TheOpinion η δήμαρχος Δέλτα, Γερακίνα Μπισμπινά, που ζητά παρέμβαση των αρμόδιων υπουργείων αλλά και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

«Η περιοχή του Καλοχωρίου και συνολικά ο δήμος Δέλτα βρίσκονται διαχρονικά στην πρώτη γραμμή του κινδύνου από πλημμυρικά φαινόμενα. Η γεωγραφική μας θέση – σε μια πεδινή, χαμηλού υψομέτρου ζώνη που διασχίζεται από τρεις ποταμούς: τον Γαλλικό, τον Αξιό, και τον Λουδία – μας καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτους. Το έχουμε ζήσει στο παρελθόν με οδυνηρό τρόπο, με μεγάλες πλημμύρες που έχουν αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην τοπική κοινωνία και οικονομία. Σήμερα, με τα ακραία καιρικά φαινόμενα να εντείνονται λόγω της κλιματικής κρίσης, ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος. Η εμπειρία των πρόσφατων καταστροφών σε άλλες περιοχές της χώρας απέδειξε ότι χωρίς ουσιαστικά και σύγχρονα αντιπλημμυρικά έργα, καμία περιοχή δεν μπορεί να αισθάνεται ασφαλής», τονίζει η κ. Μπισμπινά.

Η ίδια όμως εγείρει ζητήματα παρεμβάσεων που καθυστερούν να υλοποιηθούν: «Η σοβαρότητα του ζητήματος απαιτεί παρεμβάσεις οι οποίες δεν πρέπει να καθυστερήσουν άλλο. Τα μέτρα που λαμβάνονται κατά καιρούς είναι αποσπασματικά και προσωρινού χαρακτήρα. Αυτό δεν συνιστά λύση».

Υπάρχουν έτοιμες μελέτες που θα μπορούσαν να προωθηθούν για χρηματοδότηση;

«Ως Δημοτική Αρχή οφείλουμε να είμαστε απολύτως ειλικρινείς: έργα τέτοιου μεγέθους και πολυπλοκότητας, όπως η ενίσχυση αναχωμάτων, η αποκατάσταση φραγμάτων και τα ολοκληρωμένα αντιπλημμυρικά συστήματα, ούτε εμπίπτουν στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα του δήμου ούτε μπορούν να υποστηριχθούν οικονομικά από τους ίδιους πόρους μας. Πρόκειται για παρεμβάσεις υπερτοπικού και εθνικού χαρακτήρα, που απαιτούν κεντρικό σχεδιασμό, εξειδικευμένες μελέτες και σημαντική χρηματοδότηση», εξηγεί η κ. Μπισμπινά.

«Για τον λόγο αυτό διεκδικούμε σθεναρά από τα υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καθώς και από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, την άμεση προώθηση και χρηματοδότηση των απαραίτητων έργων, ώστε να διασφαλιστεί ουσιαστικά η προστασία των πολιτών και της τοπικής οικονομίας. Η κλιματική κρίση δεν είναι ένα μελλοντικό σενάριο – είναι παρούσα. Η ευθύνη όλων μας είναι να διασφαλίσουμε ότι οι πολίτες, οι αγρότες και οι επιχειρήσεις του Καλοχωρίου και συνολικά του δήμου Δέλτα θα αισθάνονται ασφαλείς.

«Ως δήμαρχος Δέλτα, δηλώνω ξεκάθαρα ότι θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε, με τεκμηρίωση και επιμονή, τα αναγκαία έργα. Η αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής μας δεν είναι τοπικό αίτημα· είναι ζήτημα δημόσιας ασφάλειας και εθνικής σημασίας», επισημαίνει.

Η Περιφέρεια

Τυπικά η αρμοδιότητα των μελετών για δίκτυα ομβρίων, αποχέτευσης και άλλων υποδομών κοινής ωφέλειας ανήκουν στους δήμους, εξηγεί από την πλευρά του μιλώντας στο TheOpinion ο αντιπεριφερειάρχης Υποδομών και Δικτύων, Πάρις Μπίλλιας. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο οι περισσότεροι δήμοι, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, δεν διαθέτουν ούτε το απαιτούμενο προσωπικό ούτε τους πόρους για τις μελέτες. «Προσπαθούμε να συνδράμουμε ως Περιφέρεια είτε πληρώνοντας για τις μελέτες είτε βοηθώντας τεχνικά», προσθέτει.

Ωστόσο, στο Καλοχώρι, όλα αυτά παραμένουν ακόμη ευχολόγιο, ενώ οι όποιες παρεμβάσεις γίνονται συνήθως κατόπιν… εορτής.  Για παράδειγμα, το 2019 η θάλασσα στην παράκτια ζώνη του Καλοχωρίου υπερχείλισε, με αποτέλεσμα το φράγμα να μην μπορεί να αντέξει τον τεράστιο όγκο νερού με αποτέλεσμα να κινδυνέψουν σπίτια κι επιχειρήσεις. Τότε, είχε ενισχυθεί περαιτέρω το ανάχωμα του Γαλλικού, ωστόσο οι παρεμβάσεις αυτές δρουν μάλλον αποσπασματικά και σίγουρα δεν λύνουν το πρόβλημα.

Την ίδια ώρα, εκατοντάδες  επιχειρήσεις εκπέμπουν σήμα κινδύνου κάθε φορά που υπάρχει μεγάλος όγκος νερού από βροχοπτώσεις και καταιγίδες, έξω από το Καλοχώρι, στην οδό Πόντου μέχρι και τον Γαλλικό ποταμό.

Η άτυπη βιομηχανική συγκέντρωση του Καλοχωρίου

Μια σημαντική προσπάθεια για την εξυγίανση της κατάστασης που επικρατεί στην ΑΒΣ, την άτυπη βιομηχανική ζώνη του Καλοχωρίου, επιχειρεί η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και ο αντιπεριφερειάρχης Κώστας Γιουτίκας, προκειμένου η περιοχή να μετατραπεί σε επιχειρηματικό πάρκο, με αιχμή του δόρατος την κατασκευή υποδομών, που σήμερα λάμπουν δια της απουσίας τους.

Όπως έχει επισημάνει ο ίδιος ο κ. Γιουτίκας, πρόκειται για τη μεγαλύτερη άτυπη συγκέντρωση βιομηχανικών και βιοτεχνικών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα συνολικής έκτασης 16.000 στρεμμάτων με εκατοντάδες επιχειρήσεις όλων των κλάδων, από τη μεταποίηση και τις μεταφορές μέχρι τα logistics οι οποίες παράγουν περίπου το 15% του βιομηχανικού ΑΕΠ της χώρας. Προς το παρόν, πάντως, η περιοχή στην οποία από τη δεκαετία του ’70 άρχισαν να συγκεντρώνονται επιχειρήσεις χωρίς όμως να υπάρχουν ότι μόνο πολεοδομικός σχεδιασμός, αλλά ούτε καν οδικό δίκτυο, παραμένει σε άθλια κατάσταση.

Ωστόσο, για να μπει στην αφετηρία το πρότζεκτ μετατροπής της ΑΒΣ σε επιχειρηματικό πάρκο απαιτείται η σύμφωνη γνώμη τουλάχιστον του 55% των ιδιοκτητών γης, καθώς και η σύσταση Εταιρείας Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (ΕΑΔΕΠ), με τη συμμετοχή των εγκατεστημένων επιχειρήσεων και με δυνατότητα εισδοχής ως μελών του ελληνικού Δημοσίου, ΟΤΑ πρώτου και δεύτερου βαθμού, επιμελητηρίων και άλλων νομικών προσώπων δημόσιου και ιδιωτικού δικαίου.

«Η περιοχή έχει οριοθετηθεί και έγινε καταγραφή ιδιοκτησιών, επιχειρήσεων κλπ στο πλαίσιο της προσπάθειας να μετατραπεί σε επιχειρηματικό πάρκο, με χαρακτηριστικά περιοχής εντός σχεδίου: με σύγχρονα δίκτυα υποδομών, ευνοϊκούς όρους και νέους συντελεστές δόμησης, ταχύτερες περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις και υψηλότερη αξία γης. Χρειάζεται όμως η σύμφωνη γνώμη του 55% των ιδιοκτητών. Εμείς ως Περιφέρεια έχουμε εντοπίσει του 2.208 ιδιοκτήτες στους οποίους έχουμε αποστείλει τη σχετική πρόσκληση, σε ένα κείμενο από κοινού με τα επιμελητήριά μας εξηγώντας τα οφέλη. Ωστόσο, έως σήμερα έχει απαντήσει ένα πολύ μικρό ποσοστό», εξηγεί στο TheOpinion ο κ. Γιουτίκας. 

Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή θα ήταν μια μεγάλη ευκαιρία για την περιοχή αυτή να αποκτήσει τουλάχιστον τα βασικά δίκτυα υποδομών και να προχωρήσει στην ανάπτυξή της.