Η σκληρή απάντηση Μητσοτάκη σε Σαμαρά και το μήνυμα στο εσωτερικό του κόμματος

Η κυβέρνηση σήκωσε το γάντι στον Αντώνη Σαμαρά δίνοντας σκληρές απαντήσεις στην κριτική του πρώην πρωθυπουργού για ρήτρες, όρους και «παγίδες» στις ενεργειακές συμφωνίες που έχει υπογράψει η κυβέρνηση με αμερικανικούς κολοσσούς.

Μέχρι σήμερα το Μαξίμου είχε επιλέξει να κρατά χαμηλούς τόνους και να μη σχολιάζει δηλώσεις πρώην πρωθυπουργών. Χτες, όμως, ο ίδιος ο πρωθυπουργός ανέβασε τους τόνους στο υπουργικό συμβούλιο και χωρίς να κατονομάζει τον Αντώνη Σαμαρά, χαρακτήρισε την κριτική του  πρώην πρωθυπουργού ως φοβική και ζημιογόνα για την εθνική θέση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε όσους αντιδρούν κάθε λίγο και λιγάκι, κινδυνεύοντας να χαρακτηριστούν «επαγγελματίες ανησυχούντες» να μην ανησυχούν και να μην  αναζητούν σκόπιμα παγίδες στις ρήτρες συμφωνιών οι οποίες, όπως τόνισε, τίθενται ακριβώς για να θωρακίσουν το Δημόσιο απέναντι σε τυχόν αποζημιώσεις από τις εταιρείες.

Παράλληλα έθεσε  και το θεσμικό όριο της συζήτησης τονίζοντας ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν είναι υπόθεση ιδιωτικών συμβάσεων, αλλά ζήτημα διεθνούς δικαίου.

Το πιο αιχμηρό σημείο της απάντησης του πρωθυπουργού στον Αντώνη Σαμαρά ήταν η αναφορά πως «μέχρι τώρα μόνο η Τουρκία αντιδρά σε αυτή την εθνική πορεία της Ελλάδας, η Τουρκία και δυστυχώς όσοι ζουν ακόμα με μια ηττοπαθή, μανία καταδίωξης που κάθε άλλο παρά ταιριάζει σε δυνατές, σε ισχυρές χώρες».

Μάλιστα τόνισε ότι οι ενστάσεις διατυπώνονται «εκτός τόπου και εκτός χρόνου», την ώρα που ο υπουργός Εξωτερικών βρίσκεται στην Ουάσιγκτον, συναντώντας ξανά τον Αμερικανό ομόλογό του και εμβαθύνοντας τη στρατηγική σχέση, υπονομεύοντας υπονομεύει την εικόνα σοβαρότητας και ενιαίας γραμμής.

Και πρόσθεσε πως «δεν υποσκάπτει τη θέση της πατρίδας η αξιοποίηση του πλούτου της και η εδραίωση, στην πράξη των κυριαρχικών δικαιωμάτων της. Την υποσκάπτει η μίζερη αμφισβήτηση».

Παράλληλα έστειλε μήνυμα και προς το εσωτερικό της ΝΔ και τους ψηφοφόρους του κόμματος πως «Οι αληθινοί πατριώτες δεν είναι όσοι εκφράζουν διαρκώς φόβους, αλλά εκείνοι που χτίζουν την Ελλάδα που δεν φοβάται» θέλοντας να πάρει το «πατριωτικό μέτρο» από όσους το διεκδικούν.

«Καλύτερα να ανησυχείς, παρά να γίνεσαι επαγγελματίας στην κυβίστηση»

Απάντηση στις αιχμές του Κυριάκου Μητσοτάκη έδωσε λίγη ώρα αργότερα ο διευθυντής του γραφείου Τύπου του Αντώνη Σαμαρά, Νίκος Τσούτσιας.

Μιλώντας την Πέμπτη στο Open, ο κ. Τσούτσιας απάντησε σε υψηλούς τόνους λέγοντας ότι «Καλύτερα κάποιος να ανησυχεί από πριν, παρά να γίνεται επαγγελματίας στην κυβίστηση, να αλλάζει συστηματικά τις θέσεις του ανάλογα ποιος είναι πρόεδρος των ΗΠΑ», στοχεύοντας τον πρωθυπουργό και τον τρόπο με τον οποίο –κατά την πλευρά Σαμαρά– διαμορφώνεται η γραμμή στα κρίσιμα γεωπολιτικά και ενεργειακά ζητήματα.

Η παρέμβασή του ήρθε ως συνέχεια της κριτικής που έχει διατυπώσει ο Αντώνης Σαμαράς για τη συμφωνία με τη Chevron και ειδικότερα για διατυπώσεις που, όπως υποστηρίζει το περιβάλλον του πρώην πρωθυπουργού, δημιουργούν θολά σημεία σε ένα πεδίο που δεν επιδέχεται αμφισημίες. Ο κ. Τσούτσιας έκανε λόγο για «απώλεια κυριαρχικών δικαιωμάτων, οριοθετημένης περιοχής», δίνοντας στο θέμα χαρακτήρα ευθέως εθνικό. «Είναι εθνικό θέμα και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με ηρεμία και νηφαλιότητα από την κυβέρνηση και να απαντάει στην ουσία των πραγμάτων», ανέφερε, καταλογίζοντας στο Μαξίμου ότι επιλέγει να απαντά με χαρακτηρισμούς αντί για τεκμηριωμένες διευκρινίσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο διευθυντής του γραφείου Τύπου του κ. Σαμαρά επεδίωξε να αναδείξει –όπως είπε– αντιφάσεις στον δημόσιο λόγο της κυβέρνησης για το τι σημαίνει «επενδυτική παρουσία» μεγάλων εταιρειών σε σχέση με τα κυριαρχικά δικαιώματα. Υποστήριξε ότι στο παρελθόν είχε ειπωθεί πως ιδιωτικές εταιρείες δεν «επιβεβαιώνουν» κυριαρχία, ενώ σε άλλη συγκυρία παρουσιάστηκαν ως «ψήφος εμπιστοσύνης» προς αυτήν, αφήνοντας αιχμές για την επικοινωνιακή χρήση των συμφωνιών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε, ωστόσο, στο θεσμικό-νομικό σκέλος. Επικαλέστηκε νομικούς κύκλους, σύμφωνα με τους οποίους η σύμβαση αφορά εταιρεία του Δημοσίου, η οποία –βάσει του ιδρυτικού της νόμου– έχει αρμοδιότητα αποκλειστικά σε περιοχές όπου η Ελλάδα ασκεί κυριαρχία ή διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα. Σε αυτό το σημείο «κάρφωσε» την επίμαχη προσθήκη, λέγοντας ότι εισάγει αναφορά σε περιοχές που «δεν είναι δυνητικά στην εθνική κυριαρχία», με αποτέλεσμα –κατά τη δική του εκτίμηση– «το κοινοβούλιο να καλείται να νομοθετήσει για ένα χώρο ανυπόστατο».

Ο κ. Τσούτσιας προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, συνδέοντας το περιεχόμενο της ρήτρας με την τουρκική επιχειρηματολογία. «Το μήνυμα που περνάει αυτή η ρήτρα είναι ακριβώς αυτό που λέει η Τουρκία», υποστήριξε, παραπέμποντας στο πλαίσιο των τουρκικών ισχυρισμών και ειδικά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτήρισε παράνομο. «Την ώρα που η Τουρκία ισχυρίζεται ότι είναι σε ισχύ το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο, έρχεται την τελευταία στιγμή η κοινοπραξία ελληνικού δημοσίου και κάνει αυτή την προσθήκη που μιλάει για απώλεια κυριαρχικών δικαιωμάτων, απώλεια συγκεκριμένης περιοχής. Τι εννοεί;», είπε, αφήνοντας αιχμές για τους χειρισμούς της κυβέρνησης και ζητώντας σαφή απάντηση για το πώς ερμηνεύεται η διατύπωση.

 ExxonMobil – Chevron: επενδύσεις, «εμπιστοσύνη» και κυριαρχικά δικαιώματα στην πράξη

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης άνοιξε τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου σκιαγραφώντας ένα διεθνές τοπίο «ρευστότητας», με παλιές συμμαχίες και γεωπολιτικές ισορροπίες να δοκιμάζονται. Σ’ αυτό το περιβάλλον, είπε, «η μόνη βεβαιότητα είναι η αβεβαιότητα» – μια διατύπωση που λειτουργεί ως πλαίσιο για την κεντρική κυβερνητική επιλογή: ενεργειακές πρωτοβουλίες που δεν εξαντλούνται σε οικονομικούς όρους, αλλά χτίζουν γεωπολιτικό αποτύπωμα.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι συμφωνίες που παρουσίασε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας από τις ΗΠΑ, με τον πρωθυπουργό να υπογραμμίζει ότι ExxonMobil και Chevron, δύο από τους ισχυρότερους παίκτες του κλάδου, «επενδύουν πια στην πατρίδα μας, στα ύδατά μας», σε συμπράξεις με ελληνικές εταιρείες όπως η HELLENiQ ENERGY και η Energean. Κατά το κυβερνητικό αφήγημα, η παρουσία αυτών των ονομάτων μεταφράζεται σε ψήφο εμπιστοσύνης στη σταθερότητα της χώρας, αλλά και σε μήνυμα διεθνούς νομιμοποίησης της εθνικής στρατηγικής.

Ο κ. Μητσοτάκης στάθηκε στις εκτιμήσεις ότι οι δυνητικές επενδύσεις ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ, με όφελος για το Δημόσιο περίπου 40% επί των κερδών, ενώ ανέδειξε το κυρίαρχο πολιτικό συμπέρασμα: «Η Ελλάδα ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην πράξη και όχι στα λόγια». Η φράση αυτή δεν απευθύνεται μόνο προς το εξωτερικό. Αποτελεί και εσωτερικό σήμα ότι η κυβέρνηση δεν σκοπεύει να υποχωρήσει σε μια συζήτηση που αγγίζει ευαίσθητες ισορροπίες εντός της ΝΔ.

Κάθετος Διάδρομος και βόρεια Ελλάδα στο κάδρο

Ο πρωθυπουργός παρουσίασε την Ελλάδα ως βασικότερο κόμβο εισόδου και διανομής φυσικού αερίου προς την κεντρική και ανατολική Ευρώπη, «συμπεριλαμβανομένης και της δοκιμαζόμενης Ουκρανίας», με αιχμή το αμερικανικό LNG και τον στόχο απεξάρτησης της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια. Εδώ εντάσσεται και ο Κάθετος Διάδρομος, τον οποίο ο κ. Μητσοτάκης ανέδειξε ως κρίσιμη υποδομή που αναβαθμίζει τη θέση της χώρας – «ειδικά τη βόρεια Ελλάδα, τη Μακεδονία και τη Θράκη». Δεν πέρασε απαρατήρητη η σύνδεση με την Αλεξανδρούπολη, που ο πρωθυπουργός επισκέφθηκε χθες στο πλαίσιο του 2ου προσυνεδρίου της ΝΔ, δίνοντας ένα χειροπιαστό παράδειγμα: οι επενδύσεις, είπε, έχουν ήδη αλλάξει την εικόνα της πόλης σε σχέση με πριν από λίγα χρόνια.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρωθυπουργός έβαλε στο κάδρο και την πλατφόρμα 3+1 (Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ–ΗΠΑ), παρουσιάζοντάς την ως θεσμικό «καταλύτη» που συνοδεύει τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός επανέλαβε το κεντρικό μοτίβο του Μαξίμου για το επόμενο διάστημα: να απαντά «στα συνθήματα των άλλων» με χειροπιαστά αποτελέσματα, με λιγότερα λάθη, και με λόγο «ενωτικό» απέναντι σε μια πολιτική σκηνή που –όπως είπε– βυθίζεται σε ολοένα και μεγαλύτερη τοξικότητα.