Εξαρθρώθηκαν δύο κυκλώματα αρχαιοκαπηλίας στη Βόρεια Ελλάδα – Η σημασία του «Jogging» και το… «θαύμα»

Με κωδικές λέξεις όπως «γυμναστική», «jogging» και «σοβαρή δουλειά» φέρονται να κάλυπταν τις παράνομες αρχαιολογικές έρευνες και τις λαθρανασκαφές τους τα μέλη δύο εγκληματικών οργανώσεων που εξαρθρώθηκαν από το «Ελληνικό FBI» στη Βόρεια Ελλάδα. Στο λεξιλόγιό τους, το «κέρμα» παρέπεμπε στα αρχαία νομίσματα, τα «άσπρα» στα ασημένια και χρυσά νομίσματα με σημαντική εμπορική αξία, ενώ η λέξη «θαύμα» χρησιμοποιούνταν, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, όταν εντοπίζονταν αρχαία μνημεία μεγάλης αξίας.

Πίσω από τις συνθηματικές εκφράσεις, οι αστυνομικοί εκτιμούν ότι κρυβόταν μια οργανωμένη δραστηριότητα με συγκεκριμένη ιεραρχία, τοπικούς συνεργάτες, εξειδικευμένο εξοπλισμό και μεθοδική επιλογή των σημείων όπου θα πραγματοποιούνταν οι έρευνες. Ανάμεσα στους 11 συλληφθέντες βρίσκεται ένας εν ενεργεία στρατιωτικός, ο οποίος φέρεται να είχε ηγετικό ρόλο στη δεύτερη οργάνωση, με επίκεντρο κυρίως τον Έβρο. Οι δύο ομάδες φέρονται να δραστηριοποιούνταν τουλάχιστον από τον Σεπτέμβριο του 2025, αναζητώντας αρχαιότητες είτε μέσω παράνομων ανασκαφών είτε προσεγγίζοντας πρόσωπα που είχαν ήδη στην κατοχή τους αντικείμενα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και επιθυμούσαν να τα πουλήσουν.

Η επιχείρηση για την εξάρθρωσή τους πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή 60 αστυνομικών της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος. Οι έρευνες επεκτάθηκαν σε έξι νομούς, συγκεκριμένα σε Κοζάνη, Καβάλα, Ξάνθη, Δράμα, Ροδόπη και Έβρο, ενώ πραγματοποιήθηκαν συνολικά 25 έρευνες σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους. Η επιχείρηση ήρθε ως αποτέλεσμα πολύμηνης προανακριτικής έρευνας, κατά την οποία αξιοποιήθηκαν πληροφορίες, πραγματοποιήθηκαν φυσικές επιτηρήσεις και εφαρμόστηκαν ειδικές ανακριτικές πράξεις, ώστε να χαρτογραφηθούν η δομή, οι ρόλοι και η μεθοδολογία των δύο ομάδων.

Δύο οργανώσεις με διαφορετικά κέντρα δράσης

Σύμφωνα με πληροφορίες του TheOpinion, η πρώτη εγκληματική οργάνωση είχε ως βασικό της πυρήνα την περιοχή της Ξάνθης και φέρεται να τελούσε υπό τη διεύθυνση 53χρονου.

Στην ομάδα αποδίδεται κεντρικός επιχειρησιακός ρόλος στον φερόμενο ως αρχηγό, ο οποίος, σύμφωνα με την έρευνα, αναλάμβανε τη συλλογή πληροφοριών, την επιλογή των σημείων ενδιαφέροντος, την προετοιμασία του εξοπλισμού και τη λήψη μέτρων προφύλαξης. Παράλληλα, φέρεται να αξιολογούσε την εμπορική αξία των αντικειμένων που εντοπίζονταν και να αποφάσιζε ποια θα αποκτούσε έναντι χρηματικού ανταλλάγματος, με σκοπό την περαιτέρω διάθεσή τους σε πρόσωπα του εξωτερικού.

Στην ίδια οργάνωση φέρονται να συμμετείχαν άνδρες ηλικίας 51, 58, 42, 47 και 61 ετών. Ορισμένοι φέρονται να συμμετείχαν ενεργά στις παράνομες έρευνες και τις λαθρανασκαφές, ενώ άλλοι να συνέδραμαν στην αναζήτηση ή στη διάθεση αντικειμένων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Η έρευνα αποδίδει, επομένως, στην πρώτη ομάδα διακριτούς ρόλους, από την επιχειρησιακή καθοδήγηση έως την πρακτική εκτέλεση των ερευνών και την εξασφάλιση αντικειμένων που θα μπορούσαν να διοχετευθούν στην παράνομη αγορά.

Η δεύτερη εγκληματική οργάνωση είχε ως σημείο αναφοράς την περιοχή της Αλεξανδρούπολης και φέρεται να διευθυνόταν από 48χρονο εν ενεργεία στρατιωτικό, ο οποίος υπηρετεί ως ανθυπασπιστής στον Ελληνικό Στρατό. Κατά τα στοιχεία της προανάκρισης, ο 48χρονος φέρεται να πραγματοποιούσε συστηματικά παράνομες αρχαιολογικές έρευνες και ανασκαφές, κυρίως στον Έβρο, αναζητώντας αρχαιότητες με σκοπό την απόκτησή τους και την περαιτέρω διάθεσή τους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ρόλος 71χρονου υπηκόου Γερμανίας, ο οποίος, σύμφωνα με την έρευνα, διατηρούσε αρχείο με θέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Το αρχείο φέρεται να είχε συγκροτηθεί σε βάθος χρόνου, μέσα από παλαιά έγγραφα, σχεδιαγράμματα και προσωπικές επιτόπιες έρευνες, και να αξιοποιούνταν για τον εντοπισμό πιθανών στόχων. Στη δεύτερη ομάδα φέρονται ακόμη να συμμετείχαν άνδρες ηλικίας 59, 46 και 33 ετών, οι οποίοι, σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, συνέδραμαν στη συλλογή πληροφοριών και στις παράνομες έρευνες, σε ορισμένες περιπτώσεις έναντι αμοιβής και κατόπιν οδηγιών του φερόμενου ως αρχηγού.

Το σχέδιο πίσω από τις λαθρανασκαφές

Οι δύο οργανώσεις φέρονται να ακολουθούσαν παρόμοια μεθοδολογία, η οποία δεν περιοριζόταν στην αναζήτηση αρχαιοτήτων με ανιχνευτές μετάλλων. Σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, διέθεταν τοπικούς συνεργάτες που συγκέντρωναν πληροφορίες για περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και σημεία στα οποία υπήρχαν ενδείξεις ότι θα μπορούσαν να εντοπιστούν αρχαία αντικείμενα.

Η επιλογή των τοποθεσιών γινόταν, κατά τα στοιχεία της προανάκρισης, με βάση περισσότερα από ένα κριτήρια. Εκτός από την πιθανότητα εντοπισμού ευρημάτων, φέρονται να συνεκτιμούσαν τη δυσκολία πρόσβασης, την αναμενόμενη απόδοση της έρευνας και τον κίνδυνο να γίνουν αντιληπτοί από τις Αρχές. Με αυτόν τον τρόπο, η αναζήτηση φέρεται να αποτελούσε οργανωμένη δραστηριότητα, με προηγούμενη συλλογή πληροφοριών και προετοιμασία πριν από κάθε έξοδο στο πεδίο.

Για τις μετακινήσεις τους σε απομακρυσμένες περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος φέρονται να χρησιμοποιούσαν τετρακίνητα οχήματα, ενώ είχαν στη διάθεσή τους εξειδικευμένα μηχανήματα για τη σάρωση και τη διασκόπηση του εδάφους. Όταν ο εξοπλισμός έδινε ενδείξεις για την ύπαρξη αρχαιοτήτων, ακολουθούσαν, κατά περίπτωση, ανασκαφές με αξίνες, δράπανα, γεννήτριες και άλλα εργαλεία.

Στην κατοχή των συλληφθέντων βρέθηκαν συνολικά 24 ανιχνευτές μετάλλων, 11 πηνία ανίχνευσης, μηχάνημα πλήρους καταγραφής υπεδάφους, φορητός τρισδιάστατος σαρωτής εδάφους, γεωφυσικά συστήματα και άλλες συσκευές εντοπισμού και καταγραφής δεδομένων. Το εύρος του εξοπλισμού που κατασχέθηκε αποτελεί ένα από τα βασικά ευρήματα της επιχείρησης, καθώς, σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, και οι δύο ομάδες διέθεταν σημαντική εξοικείωση με τη χρήση τέτοιων μέσων.

Οι κωδικοί επικοινωνίας και τα «άσπρα» νομίσματα

Για να αποκρύπτουν το πραγματικό αντικείμενο των δραστηριοτήτων τους, τα μέλη των οργανώσεων φέρονται να προτιμούσαν τις διά ζώσης συναντήσεις, εφαρμόζοντας

παράλληλα μεθόδους αντιπαρακολούθησης. Όταν ήταν αναγκαία η τηλεφωνική επικοινωνία, χρησιμοποιούσαν συνθηματικές λέξεις και εκφράσεις, οι οποίες, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, παρέπεμπαν σε συγκεκριμένες ενέργειες ή αντικείμενα.

Η «δουλειά», η «σοβαρή δουλειά», η «προθέρμανση» και τα «αθλήματα» φέρονται να χρησιμοποιούνταν για τις παράνομες αρχαιολογικές έρευνες. Το «jogging», η «γυμναστική» και η «βόλτα» δήλωναν τη μετάβαση στην ύπαιθρο για την πραγματοποίησή τους, ενώ τα «όργανα γυμναστικής» παρέπεμπαν στους ανιχνευτές μετάλλων και στα μηχανήματα διασκόπησης του εδάφους. Η «φόρτιση» αφορούσε την προετοιμασία του εξοπλισμού, ιδίως των ανιχνευτών.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικές ήταν οι εκφράσεις που σχετίζονταν με τα ευρήματα. Το «κέρμα» χρησιμοποιούνταν για τα αρχαία νομίσματα, ενώ τα «άσπρα» αφορούσαν, σύμφωνα με την αστυνομία, ασημένια και χρυσά νομίσματα σε καλή κατάσταση, τα οποία παρουσίαζαν σημαντική εμπορική αξία. Η λέξη «θαύμα» φέρεται να παρέπεμπε στον εντοπισμό αρχαίων μνημείων μεγάλης αξίας.

Η συγκεκριμένη ορολογία, σε συνδυασμό με τις διά ζώσης συναντήσεις και τα μέτρα αντιπαρακολούθησης, εξετάστηκε από τους αστυνομικούς στο πλαίσιο της προσπάθειας να αποτυπωθεί ο τρόπος επικοινωνίας και συντονισμού των δύο ομάδων.

Χάλκινος ιππέας, αρχαία νομίσματα και αρχιτεκτονικά μέλη στα κατασχεθέντα

Η εικόνα που προέκυψε από τις 25 έρευνες αποτυπώνεται και στα αντικείμενα που εντοπίστηκαν σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους. Ανάμεσα στα ευρήματα περιλαμβάνονται πλήθος αρχαίων νομισμάτων, ένα χάλκινο σύμπλεγμα ιππέα με άλογο, τμήματα χάλκινων καμπανών, μεταλλικά αντικείμενα, όπως δακτύλιοι, πόρπες, περόνες και λαβές αγγείων, καθώς και διακοσμητικά εξαρτήματα.

Στη λίστα των κατασχεθέντων περιλαμβάνονται ακόμη μολύβδινα αντικείμενα, τμήματα πήλινων αγγείων και αμφορέων, κεραμικά όστρακα με διακόσμηση, τμήμα ακροκέραμου, τέσσερα μαρμάρινα τμήματα αρχιτεκτονικών μελών και ένα λίθινο τμήμα αρχιτεκτονικής διακόσμησης. Τα αντικείμενα αυτά αναμένεται να εξεταστούν από τις αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες, προκειμένου να προσδιοριστούν η χρονολόγηση, η προέλευση και η πολιτιστική τους αξία.

Παράλληλα, οι αστυνομικοί κατάσχεσαν οκτώ κινητά τηλέφωνα, τρεις φορητούς ασυρμάτους, GPS χειρός, drone, ανιχνευτές κρυφών καμερών και πομπών, κιάλια, φακούς, χάρτες και χειρόγραφες σημειώσεις. Στο υλικό περιλαμβάνονται, επίσης, φύλλα με αριθμούς συχνοτήτων, πέντε μπλοκ ιδιόχειρων σημειώσεων και δύο φάκελοι με χάρτες και χειρόγραφες καταγραφές, στοιχεία που ενδέχεται να βοηθήσουν στην περαιτέρω διερεύνηση της δραστηριότητας των ομάδων.

Στις έρευνες βρέθηκαν ακόμη τρία επιβατηγά αυτοκίνητα, τρία κυνηγετικά όπλα, ένα αεροβόλο πιστόλι, ξιφολόγχη, χρηματοκιβώτιο, 11.130 ευρώ, 875 τουρκικές λίρες, τρεις χρυσές λίρες και χρυσό δαχτυλίδι. Κατασχέθηκαν, επίσης, εργαλεία και μηχανήματα που φέρονται να χρησιμοποιούνταν για τις έρευνες και τις ανασκαφές, μεταξύ των οποίων οκτώ φτυάρια, 16 αξίνες, δύο δράπανα και δύο βενζινοκίνητες γεννήτριες.

Πέρα από τα αντικείμενα που κατασχέθηκαν ως ευρήματα της επιχείρησης, εντοπίστηκε και ομάδα νομισμάτων και μεταλλικών αντικειμένων που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν εμπίπτουν στη νομοθεσία περί αρχαιοτήτων. Σε αυτή περιλαμβάνονται 41 νομίσματα, 10 νομίσματα με οπή ανάρτησης, 21 αντικείμενα που περιγράφονται ως «άσπρα» νομίσματα, καθώς και άλλα μεταλλικά αντικείμενα και μολύβδινα βλήματα.

Τα κατασχεθέντα αρχαία μνημεία πρόκειται να αποσταλούν στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης για φύλαξη, εξέταση και τελική αξιολόγηση.

Στο μικροσκόπιο η διαδρομή των αρχαιοτήτων

Το κρίσιμο ερώτημα που καλούνται πλέον να απαντήσουν οι Αρχές αφορά την προέλευση των αντικειμένων, τον τρόπο με τον οποίο περιήλθαν στην κατοχή των εμπλεκομένων και το ενδεχόμενο να είχαν ήδη δρομολογηθεί προς πώληση ή εξαγωγή στο εξωτερικό. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ο φερόμενος ως αρχηγός της πρώτης οργάνωσης φέρεται να αξιολογούσε τα ευρήματα και να αποφάσιζε την απόκτησή τους με χρηματικό αντάλλαγμα, προκειμένου να τα διαθέσει σε πρόσωπα εκτός Ελλάδας, η ταυτότητα των οποίων δεν είχε ακόμη προσδιοριστεί κατά την προανάκριση.

Η έρευνα αφορά, επομένως, όχι μόνο την παράνομη αναζήτηση και την αφαίρεση αρχαιοτήτων από το έδαφος, αλλά και την αποδοχή, τη διακίνηση και την ενδεχόμενη εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών που αποτελούν προϊόντα εγκλήματος. Το εάν και ποια από τα κατασχεθέντα αντικείμενα προέρχονται από συγκεκριμένες λαθρανασκαφές, καθώς και εάν έχουν ήδη αλλάξει χέρια, αποτελεί αντικείμενο της περαιτέρω διερεύνησης.

Σε βάρος των 11 συλληφθέντων σχηματίστηκε δικογραφία, κατά περίπτωση, για εγκληματική οργάνωση, παραβάσεις της νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και για παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων. Οι συλληφθέντες αναμένεται να οδηγηθούν στις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές

Δείτε τις φωτογραφίες: