Επιμένουν στο θεσμικό διάλογο η κυβέρνηση και στα μπλόκα οι αγρότες – Ανησυχεί ο επιχειρηματικός κόσμος

Με τα τρακτέρ να κρατούν κλειστά κομβικά σημεία του οδικού δικτύου και την ένταση να μεταφέρεται καθημερινά από τις εθνικές οδούς στο πολιτικό σκηνικό, η κυβέρνηση επιχειρεί να επαναφέρει τη συζήτηση στη λογική της θεσμικής διαπραγμάτευσης και να μην ανοίξει δημοσιονομικά μέτωπα που δύσκολα θα κλείσουν.

Στο πλαίσιο αυτό και η χθεσινή δήλωση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα, ο οποίος επανέλαβε δημόσια πρόσκληση προς τους εκπροσώπους των αγροτών για «ουσιαστικό διάλογο». Ο υπουργός αναγνώρισε ότι «ορισμένα αιτήματα είναι δίκαια» και ότι η κυβέρνηση «αντιμετωπίζει με απόλυτη σοβαρότητα τα προβλήματα του αγροτικού κόσμου» αλλά ταυτόχρονα ζήτησε «υπευθυνότητα» από όλες τις πλευρές, υπογραμμίζοντας ότι οι αποφάσεις πρέπει να πατούν στις «πραγματικές δυνατότητες της χώρας» και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Την ίδια ώρα η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για συγκεκριμένες παρεμβάσεις που μπορούν να «κουμπώσουν» δημοσιονομικά και να μειώσουν το κόστος παραγωγής και ενέργειας  καθώς και να ενισχύσουν τη ρευστότητα.

Ειδικότερα οι παρεμβάσεις αφορούν:

• στο κόστος παραγωγής, μέσα από ρυθμίσεις που μειώνουν άμεσα τις επιβαρύνσεις και ενισχύουν τη ρευστότητα των παραγωγών,
• στην ενέργεια, με τη διασφάλιση σταθερής και πιο χαμηλής τιμής για το αγροτικό ρεύμα, στα καύσιμα, και ειδικότερα στο ζήτημα του αγροτικού πετρελαίου στην αντλία
• στον ΕΛΓΑ, με άμεσες αλλαγές στον κανονισμό, ώστε οι αποζημιώσεις να καλύπτουν το 100% της ασφαλιζόμενης ζημίας
• στην ενίσχυση των κλάδων που πιέζονται περισσότερο, όπως η κτηνοτροφία και συγκεκριμένες καλλιέργειες.

Από το Μαξίμου σε κάθε ευκαιρία υπενθυμίζουν ότι έχουν ομαλοποιηθεί οι πληρωμές από τον ΟΠΕΚΕΠΕ μετά τα προβλήματα του προηγούμενου καλοκαιριού και αποδίδουν την ύπαρξη αδιάθετων ποσών σε διαδικασίες εξυγίανσης και διασταυρωτικούς ελέγχους.

Μάλιστα απορρίπτουν το αίτημα των αγροτών να μην περάσει ο ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη μεταφορά αποτελεί τη μόνη ουσιαστική δικλείδα ασφαλείας για να εφαρμοστούν συστηματικοί διασταυρωτικοί έλεγχοι, να ενισχυθεί η διαφάνεια και να αποτραπούν φαινόμενα καταστρατήγησης των ενισχύσεων.

«Η επιλογή της μη μεταφοράς ισοδυναμεί με αποδοχή της μέχρι σήμερα κατάστασης: λιγότερους ή ανεπαρκείς ελέγχους, αδυναμία πλήρους εικόνας των πραγματικών δεδομένων κάθε δικαιούχου και, τελικά, κίνδυνο τα χρήματα να μην καταλήγουν εκεί όπου πράγματι πρέπει», υπογραμμίζουν.

«Θα δώσουμε μέχρι εκεί που υπάρχουν πραγματικά διαθέσιμα»

Σαφές ήταν και το μήνυμα που έστειλε στους αγρότες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ότι η κυβέρνηση στηρίζει τον αγροτικό κόσμο «μέχρι εκεί που υπάρχουν πραγματικά διαθέσιμα».  Ο κ. Μαρινάκης υπογράμμισε ότι «δεν υπάρχει κυβέρνηση που να μην θέλει να δώσει παραπάνω στον κόσμο» σημειώνοντας πως η σημερινή κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι όταν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος, επιστρέφει πόρους στην κοινωνία. Παράλληλα, έθεσε ως κρίσιμο περιορισμό το ευρωπαϊκό πλαίσιο, εξηγώντας ότι ορισμένα αιτήματα –όπως οι εγγυημένες τιμές– δεν μπορούν να ικανοποιηθούν λόγω των κανόνων της Ε.Ε.

Όπως ανέφερε, η αδυναμία ενός κράτους-μέλους να θεσπίσει ρυθμίσεις που οδηγούν σε εγγυημένες τιμές συνδέεται άμεσα με τη λογική ύπαρξης των αγροτικών επιδοτήσεων: πρόκειται για μια συγκεκριμένη ευρωπαϊκή «φιλοσοφία» στήριξης του πρωτογενούς τομέα, την οποία εφαρμόζει και η Ελλάδα ως ισότιμο κράτος-μέλος.

«Δεύτερο μέτωπο» οι δημοσκοπήσεις

Η κυβέρνηση αποφεύγει να εγκλωβιστεί σε  μια εικόνα σύγκρουσης με τον αγροτικό κόσμο την ώρα που ευρήματα των τελευταίων δημοσκοπήσεων αποτυπώνουν την κοινωνική κατανόηση προς τα αιτήματα των αγροτών. Σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση της Alco, ποσοστό της τάξης του 78% θεωρεί δικαιολογημένες τις αγροτικές κινητοποιήσεις ενώ μόλις 15% είναι αντίθετο.

Η απάντηση ήρθε από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, ο οποίος είπε ότι οι μετρήσεις δεν υποβαθμίζονται, όμως « ο νόμος δεν εφαρμόζεται με βάση τα δημοσκοπικά ευρήματα» υπογραμμίζοντας ότι ακόμη και αν ένα μικρό ποσοστό πολιτών αδυνατεί να ασκήσει στοιχειώδη δικαιώματα μετακίνησης ή πρόσβασης σε μεταφορικές υποδομές, αυτό αρκεί για να ενεργοποιήσει προβληματισμό και υποχρέωση παρέμβασης από την Πολιτεία.

Το θέμα, πάντως, είναι ότι η ίδια η κυβέρνηση δημιούργησε την εντύπωση στους πολίτες ότι «οι αγρότες έχουν δίκιο». Είναι, άλλωστε, η μόνιμη επωδός των κυβερνητικών στελεχών που εμφανίζονται στα τηλεοπτικά πάνελ. Κι είναι εύλογο το ερώτημα των πολιτών πως, αφού είναι δίκαια τα αιτήματα, για ποιον λόγο δεν εισακούονται;

Σύμφωνα με την ίδια δημοσκόπηση η Νέα Δημοκρατία καταγράφει προβάδισμα( 23,6% ) 12 μονάδων από το δεύτερο κόμμα που είναι το ΠΑΣΟΚ (11,6%), ενώ ενισχυμένοι εμφανίζονται Ελληνική Λύση (9,5%) και Πλεύση Ελευθερίας (6,3% -αν και με οριακή πτώση από την προηγούμενη δημοσκόπηση).

Δεν είναι, όμως, μόνον το ποσοστό των ερωτηθέντων που τάσσονται με τους αγρότες. Μεγάλο είναι και το ποσοστό (56%) των ερωτηθέντων που, πλέον,  ζητάει πρόωρες εκλογές μέσα στο 2026. Το 44% τάσσεται υπέρ των εκλογών στο τέλος της θητείας της κυβέρνησης.

Αγωνία από τον επιχειρηματικό κόσμο για τις εξελίξεις

Οι αγροτικές κινητοποιήσεις δημιουργούν ήδη καθυστερήσεις στις μεταφορές εμπορευμάτων, δυσκολότερο προγραμματισμό για τις επιχειρήσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας, επιβάρυνση του κόστους μεταφοράς, αλλά και «πάγωμα» της κίνησης σε περιοχές που στηρίζονται στον οδικό τουρισμό ή στη διασυνοριακή δραστηριότητα.

Σύμφωνα με στοιχεία και εκτιμήσεις του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιά, οι ζημιές αγγίζουν τα 31 έως 45 εκατομμύρια ευρώ ανά ημέρα με τις μεγαλύτερες απώλειες να εντοπίζονται σε λιανεμπόριο, μεταφορές/logistics, εξαγωγές και τουρισμό.

Ο πρόεδρος Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, Μάριος Παπαδόπουλος σε συνάντηση που είχε με δημοσιογράφους είπε ότι οι αγροτικές κινητοποιήσεις έφεραν άμεση αύξηση κατά 15% στο μεταφορικό κόστος σημειώνοντας ότι πολλές επιχειρήσεις πραγματοποιούν έως και το 20% του ετήσιου τζίρου τους μέσα στον Δεκέμβριο.

Την αγωνία τους για εξελίξεις στο μέτωπο των αγροτικών κινητοποιήσεων εκφράζουν με κοινή τους παρέμβασή τους ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών, η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων και ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος και καλούν τους αγρότες και τους εκπροσώπους της Πολιτείας να καθίσουν στο τραπέζι του διαλόγου.

Σήμα κινδύνου εκπέμπει και ο τουριστικός κλάδος ενόψει Χριστουγέννων. Σε ορεινούς προορισμούς έχουν ήδη καταγραφεί ακυρώσεις που φτάνουν έως και το 30% σε περιοχές όπως Τρίκαλα, Πήλιο και λίμνη Πλαστήρα, ενώ αναφέρονται και ματαιώσεις συνεδρίων και οργανωμένων εκδρομών.

Κυβερνητικά στελέχη επιμένουν για τις αγροτικές κινητοποιήσεις ότι «ο νόμος περιγράφει τα όρια» και οι μορφές δράσης που παραλύουν κρίσιμες υποδομές δεν μπορούν να θεωρούνται «κοινωνικά αποδεκτές» και ξεκαθαρίσουν ότι οι αρμόδιες αρχές έχουν υποχρέωση να εφαρμόζουν τον νόμο, επιδιώκοντας παράλληλα «τη μεγαλύτερη δυνατή ισορροπία και κοινωνική ηρεμία».