Άγνωστο καύσιμο, έλλειψη ασφάλειας και προσωπικού, απώλεια στοιχείων από το μπάζωμα – Όλα όσα μάθαμε από το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ

Κόλαφος το πόρισμα για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη από τον Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Δυστυχημάτων.

Καταρρίπτονται οι πρώτες επίσημες πραγματογνωμοσύνες για τα έλαια σιλικόνης, επιβεβαιώνεται ότι με το μπάζωμα χάθηκαν πολύτιμα στοιχεία για την έρευνα, αποδεικνύεται περίτρανα ότι η σύμβαση 717 για την τηλεδιοίκηση θα είχε αποτρέψει την τραγωδία, ενώ πέρα από τα ανθρώπινα λάθη του σταθμάρχη αναδεικνύονται και οι χρόνιες ελλείψεις σε προσωπικό και οι εγκληματικές αβελτηρίες σε ζητήματα ασφαλείας.

Την παρουσίαση του πορίσματος έκαναν ο Χρήστος Παπαδημητρίου, Δικηγόρος παρ Αρείω Παγω, πρόεδρος Σιδηροδρομικού Τομέα ΕΟΔΑΣΑΑΜ, Αστεριος Αλεξάνδρου, Πολιτικός Μηχανικός προϊστάμενος τμήματος Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων ΕΟΔΑΣΑΑΜ, Κωνσταντίνος Καπετανίδης , Πολιτικός Μηχανικός Προϊστάμενος Μονάδας Διερευνήσεως Ατυχημάτων ΕΟΔΑΣΑΑΜ, Bart Accou Επικεφαλής ασφαλείας και επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης Σιδηροδρόμων μέλος της επιτροπής διερεύνησης του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, Fabrizio Caprinelli,  Project Officer  Ευρωπαϊκής Ενωσης Σιδηροδρόμων Μέλος της επιτροπής Διερεύνησης ΕΟΔΑΣΑΑΜ.

Χάθηκαν πολύτιμα στοιχεία – Το ευχαριστώ στους συγγενείς

Στην αρχή το λόγο πήρε ο κ. Χρήστος Παπαδημητρίου όπου μεταξύ άλλων τόνισε πως η επιτροπή δεν είχε και δεν θα δεχόταν παρεμβάσεις από κανέναν στο έργο του Οργανισμού και στην επιτροπή που έβγαλε το σχετικό πόρισμα κάνοντας λόγο για πλήρη ανεξαρτησία. Υπενθύμισε ότι την βραδιά του δυστυχήματος ο οργανισμός ήταν ανύπαρκτος.

«Η μη ιεροποίηση του χώρου δυστυχήματος είχε ως συνέπεια να χαθούν πολύτιμα στοιχεία. Οι συγγενείς έκαναν πολύτιμο έργο. Ο δικός μας οργανισμός τότε δεν υπήρχε. Τους ευχαριστούμε» ανέφερε χαρακτηριστικά δείχνοντας την σημασία που είχε το μπάζωμα στην διερεύνηση της υπόθεσης.

«Δεν εγινε σωστή χαρτογράφηση του χώρου του δυστυχήματος. Είχαμε απώλεια πληροφοριών ζωτικής σημασίας» συμπλήρωσε λίγο αργότερα ο κ. Αστέριος Αλεξάνδρου. «Η διαχείριση του τόπου του εγκλήματος δεν ήταν σωστή. Υπήρχε άγνοια και κακή προετοιμασία. Αυτό οδήγησε σε απώλεια στοιχείων  που θα μπορούσαν να δώσουν απαντήσεις σε ερωτήματα» σημείωσε λίγο αργότερα.

«Τα στοιχεία καταστράφηκαν σε τρεις ημέρες. Αυτό δεν έπρεπε να συμβεί. Και δεν θα πρέπει να συμβεί και στο μέλλον. Το έχουμε πει και στο αρμόδιο υπουργείο. Στο δυστύχημα του «Ηλιος» το αεροπλάνο έμεινε μήνες εκεί» τόνισε ο κ. Καπετανίδης.

Ο κ. Παπαδημητρίου μίλησε για αβελτηρίες και εγκληματικά λάθη στην Ελλάδα επί σειρά ετών, αποκάλυψε ότι ζήτησε βοήθεια από την Ευρώπη και μόνο ο ευρωπαϊκός οργανισμός θέλησε να στείλει τρεις ειδικούς, που στην πορεία έγιναν δύο.

«Η 717 θα έπρεπε να ολοκληρωθεί από το 2016. Η καθυστέρηση έπαιξε ρόλο στο δυστύχημα. Το ελληνικό κράτος εγκατέλειψε το σιδηρόδρομο. Τα μνημόνια αποψίλωσαν τον ΟΣΕ από προσωπικό. Ο εκσυγχρονισμός άργησε με τραγική καθυστέρηση, αυτό πρέπει να αλλάξει. Στόχος μας να μην υπάρξει ξανά νεκρός στον ελληνικό σιδηρόδρομο» κατέληξε στην εισαγωγική του τοποθέτηση.

Η έλλειψη ασφαλείας στον σιδηρόδρομο

Για το κομμάτι της σύγκρουσης, την έλλειψη ασφαλείας στο σιδηρόδρομο και τα ανθρώπινα λάθη τοποθετήθηκε ο κ. Κωνσταντίνος Καπετανίδης. Σημείωσε ότι οι ταχύτητες των τρένων ήταν σημαντικές, εντός των ορίων ενώ επεσήμανε πως οι τραυματίες εμφάνισαν διαταραχή μετατραυματικού στρες σε σημαντικό βαθμό.

Αναφέρθηκε εκτενώς σε όσα έχουν ήδη γίνει γνωστά για τους λανθασμένους χειρισμούς του σταθμάρχη που έβαλε σε μονή γραμμή και τα δύο τρένα ενώ υπήρχε η δυνατότητα διπλής χάραξης. «Η μέρα ήταν περίεργη γεμάτη βλάβες και καθυστερήσεις. Η διπλή γραμμή είχε γίνει μονή. Ο άνθρωπος είχε να αντιμετωπίσει τεράστιο αριθμό επικοινωνιών. Η δικλείδα ασφαλείας ήταν δύο λαμπάκια στον πίνακα ελέγχου. Δεν τα είδε. Είχε συναισθηματική φόρτιση από προηγούμενο λάθος» σημείωσε μεταξύ άλλων.

Σημαντικά ήταν τα στοιχεία που έδωσε για την έλλειψη προσωπικού στον σιδηρόδρομο, τις συνθήκες εργασίας, αλλά και την ανεπαρκή εκπαίδευσή τους.  «Ήταν τραγική η έλλειψη προσωπικού. Ανά χιλιόμετρο γραμμής στην Ευρώπη δαπανώνται 170.000 ευρώ, στην Ελλάδα δαπανήθηκαν 20.000 ευρώ το 2020. Αυτό που έπαιξε ρόλο η διαχείριση των ικανοτήτων των σταθμαρχών. Δεν ήταν στο βαθμό που έπρεπε. Τα καθήκοντα ενός σταθμάρχη είναι δύσκολα. Ο κόσμος δούλευε ατελείωτες ημέρες χωρίς ρεπό, μπορεί και 29. Το προσωπικό εργαζόταν πέρα από το όριο που είναι ανθρωπίνως αποδεκτό».

«Οταν κάνεις 17 συστάσεις ασφαλείας, σημαίνει ότι τα παιδιά σκοτώθηκαν γιατί ο σιδηρόδρομος δεν ήταν ασφαλής. Θα μπορούσα να είχα σκοτωθεί και εγώ» τόνισε ο κ. Παπαδημητρίου.

Για τον ρόλο της ΡΑΣ ανέφερε ότι «δεν κοιτούσε τους ουσιώδεις παράγοντες αλλά επικεντρωνόταν στις μη συμμορφώσεις».  «Η ΡΑΣ δεν εντόπισε κρίσιμες αδυναμίες στο θέμα της ασφάλειας. Αρκετές από αυτές εντοπίστηκαν στη συνέχεια» πρόσθεσε ο κ. Αλεξάνδρου.

Το άγνωστο καύσιμο

Ο κ. Καπετανίδης ήταν ξεκάθαρος όσον αφορά τα αίτια της πυρόσφαιρας. Δεν προήλθαν από το σιδηροδρομικό υλικό, δηλαδή από τα έλαια σιλικόνης των μηχανών.

«Τα περισσότερα από τα θύματα πέθαναν από μηχανικά αίτια, τα οχήματα δεν είναι σχεδιασμένα να αντέχουν συγκρούσεις με περισσότερα από 36 χιλιόμετρα την ώρα . Η μέγιστη ταχύτητα ήταν 160 χιλιόμετρα είτε με σηματοδότηση είτε χωρίς. Τα θύματα που είχαν αιτία θανάτου τη φωτιά είναι από 5 μέχρι 7. Η πυρόσφαιρα ήταν πολύ μεγάλη. Καταλήξαμε ότι δεν υπήρξε ένδειξη ότι το σιδηροδρομικό υλικό προκάλεσε τη φωτιά. Πιθανή είναι η παρουσία αγνώστου καυσίμου» ανέφερε μεταξύ άλλων.

Σε ερώτηση για το καύσιμο της εμπορικής αμαξοστοιχίας ο κ. Bart Accou σημείωσε «η επιθεώρηση του τόπου του ατυχήματος δεν έγινε με τον τρόπο που έπρεπε ώστε να μπορέσουμε να προσδιορίσουμε τον τύπο του καυσίμου που προκάλεσε την πυρόσφαιρα. Αυτό που επίσημα μετέφερε το τρένο δεν μπορεί να δικαιολογήσει την πυρόσφαιρα». «Tα αποτελέσματα των προσομοιώσεων θα αναλυθούν εκ νέου. Πρέπει να δοθούν οι απαντήσεις, έστω και αν είναι τραγικά δύσκολο» συμπλήρωσε.

«Λάβαμε υπόψιν τα πάντα σχετικά με τη φωτιά. Τα έλαια σιλικόνης είναι απίθανο να έπαιξαν ρόλο στην πυρόσφαιρα και στην ανάπτυξη φωτιάς. Με αυτό συμφωνούν αναλύσεις ειδικών που διαθέτουμε» τόνισε.

«Οι ελληνικοί σιδηρόδρομοι θα είναι βιώσιμοι αν εφαρμοστούν όσα είπαμε. Δεν μπορώ να πω αν είναι ασφαλείς τώρα, δεν ήταν το αντικείμενο της έρευνας» απάντησε ερωτώμενος ο Bart Accou. «Ζητήσαμε τις επικοινωνίες ανάμεσα στην εταιρία και στους μηχανοδηγούς. Πήραμε αυτές τις πληροφορίες, θα δείτε στο πόρισμα. Όσον αφορά την επιλογή του προσωπικού ασχοληθήκαμε, έχουμε μία ισχυρή σύσταση ασφαλείας» πρόσθεσε.