Η εστίαση δεν ζητά χάρη, ζητά να μην την αφήσουν να πεθάνει

Αρθρογραφεί στο TheOpinion η Ειρήνη Βήττα-Βαβούσκου, επιχειρηματίας

Αναρωτιέται κανείς πόσο δύσκολο είναι σήμερα να κρατήσεις μια επιχείρηση εστίασης όχι κερδοφόρα, αλλά απλώς βιώσιμη;

Ενοίκια, υπέρογκοι λογαριασμοί ενέργειας, αυξημένες τιμές πρώτων υλών, προμηθευτές, μισθοδοσία, ασφαλιστικές εισφορές, ΦΠΑ, φόροι, δημοτικά τέλη, λογιστικά και φοροτεχνικά έξοδα, ψηφιακά συστήματα, άδειες λειτουργίας, συντηρήσεις, διαφήμιση και συνεχείς αλλαγές στη νομοθεσία.

Και όλα αυτά σε μια αγορά όπου η αγοραστική δύναμη του καταναλωτή έχει περιοριστεί και τα καταστήματα που κλείνουν πολλαπλασιάζονται.

Το πρόβλημα δεν είναι πλέον αν η εστίαση έχει περιθώριο να αναπτυχθεί. Το πρόβλημα είναι αν θα μπορέσει να επιβιώσει.

Και εδώ η Πολιτεία οφείλει να πάρει αποφάσεις. Όχι για έναν χρόνο. Όχι μέχρι τις επόμενες εκλογές. Για την επόμενη δεκαετία.

Πρώτο και αυτονόητο μέτρο: ένας ενιαίος και δραστικά χαμηλότερος ΦΠΑ για ολόκληρη την εστίαση. Όχι 13% στη μία περίπτωση και 24% στην άλλη. Ένας συντελεστής, απλός, ξεκάθαρος και προβλέψιμος. Είχε ληφθεί ως μέτρο στα χρόνια του κορονοϊού, μπορεί να γίνει ξανά.

Γιατί να μην εξεταστεί ακόμη και ένας συντελεστής της τάξης του 8%;

Ένας χαμηλότερος ΦΠΑ μπορεί να μειώσει την τελική επιβάρυνση του καταναλωτή, να ενισχύσει την κατανάλωση και, κυρίως, να δημιουργήσει ισχυρότερο κίνητρο για να παραμένει η συναλλαγή στην επίσημη οικονομία. Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής δεν επιτυγχάνεται μόνο με ελέγχους και πρόστιμα. Επιτυγχάνεται και όταν το νόμιμο είναι οικονομικά βιώσιμο.

Δεύτερο μεγάλο ζήτημα: η επαγγελματική στέγη.

Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να επενδύσει 100.000 ή 200.000 ευρώ σε ένα κατάστημα όταν δεν γνωρίζει αν θα μπορεί να βρίσκεται στον ίδιο χώρο μετά από λίγα χρόνια;

Η εστίαση απαιτεί επενδύσεις. Εξοπλισμός, ανακαινίσεις, εγκαταστάσεις, εξαερισμοί, κουζίνες, ψυγεία, έπιπλα. Αυτά δεν αποσβένονται σε δύο ή τρία χρόνια. Χρειάζεται μακροχρόνιος ορίζοντας.

Η ανασφάλεια γύρω από την επαγγελματική μίσθωση λειτουργεί πλέον ως φρένο στην επένδυση. Χρειάζεται ένα νέο, ισορροπημένο θεσμικό πλαίσιο που θα προστατεύει την ιδιοκτησία, αλλά ταυτόχρονα θα δίνει στον επαγγελματία πραγματική ασφάλεια και δυνατότητα να αποσβέσει την επένδυσή του.

Τρίτο: εργασία και νέοι. Η Πολιτεία μπορεί να δημιουργήσει μόνιμα προγράμματα επιδότησης μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους για νέους ανειδίκευτους που μπαίνουν στην αγορά εργασίας. Πλήρη ένσημα, πλήρη δικαιώματα και πραγματική εργασιακή εμπειρία, με ουσιαστική μείωση του εργοδοτικού κόστους για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Γιατί να μην μπορεί μία επιχείρηση να έχει ακόμα και το 80% του ανθρώπινου δυναμικού της επιδοτούμενο τον κρατικό προϋπολογισμό.

Τέταρτο: ενέργεια και εκσυγχρονισμός. Στοχευμένα προγράμματα για εξοπλισμό χαμηλής κατανάλωσης, επαγγελματικά ψυγεία, κλιματισμό και ενεργειακή αναβάθμιση μπορούν να μειώσουν μόνιμα το λειτουργικό κόστος. Η πρόταση είναι να υπάρξουν χρηματοδοτικά εργαλεία έτσι ώστε να εκσυγχρονιστεί ο εξοπλισμός των καταστημάτων εστίασης με σκοπό να είναι ενεργειακά συμβατά με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και σε βάθος χρόνου οι επιχειρήσεις να εξοικονομήσουν σε ενέργεια αλλά και κόστος.

Και πάνω απ’ όλα χρειάζεται σταθερότητα.

Δεν μπορεί κάθε κυβέρνηση να νομοθετεί με ορίζοντα την επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Η εστίαση χρειάζεται ένα εθνικό σχέδιο δεκαετίας ή και παραπάνω συμφωνημένο σε βάθος χρόνου και αποδεκτό από όλες τις κυβερνήσεις που θα ακολουθήσουν.

Φορολογία, ΦΠΑ, επαγγελματικές μισθώσεις, εργασία, ενέργεια, γραφειοκρατία και επενδύσεις πρέπει να αποκτήσουν σταθερούς κανόνες.

Γιατί ο επιχειρηματίας δεν μπορεί να επενδύσει όταν δεν ξέρει τι θα ισχύει αύριο.

Η εστίαση δεν ζητά προνόμια. Δεν ζητά να της χαριστούν χρήματα. Ζητά να της επιτρέψουν να δουλέψει.

Και αν θέλουμε σε δέκα χρόνια να υπάρχουν ακόμη οι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, τα εστιατόρια, οι καφετέριες, τα συνοικιακά μαγαζιά και οι χιλιάδες άνθρωποι που ζουν από αυτά, οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν τώρα.

Όχι από μία κυβέρνηση.

Από όλες.

Γιατί αν συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε την εστίαση με προσωρινά μέτρα, στο τέλος δεν θα χρειάζεται να συζητάμε πώς θα στηρίξουμε τον κλάδο.

Θα συζητάμε γιατί τον αφήσαμε να κλείσει.