Ανταποδοτική να είναι κι ας είναι ό,τι θέλει… Αρκεί να «πέφτει» ο λογαριασμός στο σούπερ μάρκετ
Επιτυχημένα ή όχι τα σπιτάκια ανταποδοτικής ανακύκλωσης βοηθούν κάποιους που κανονικά δεν έπρεπε να υπάρχουν. Γράφει η Ευτυχία Βατάλη.
Ευτυχία Βατάλη 
Τυχαίνει απέναντι από το σχολείο του μικρού να έχει εγκατασταθεί ένα από αυτά τα σπιτάκια της ανακύκλωσης, που «ξεφύτρωσαν» τα τελευταία χρόνια σε όλη την Θεσσαλονίκη, όπως και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας.
Κάποιες φορές που φτάνω νωρίτερα και περιμένω να χτυπήσει το τελευταίο κουδούνι, παρατηρώ συνωστισμό στο σπιτάκι της ανακύκλωσης. Καλά, μην φανταστείτε ουρές χιλιομέτρων από κόσμο που περιμένει να ανακυκλώσει. Όχι, βέβαια. Αλλά να, εκεί που συνήθως δεν βλέπω κανέναν, φέτος από την έναρξη των σχολείων και μετά, βλέπω δυο τρεις να περιμένουν να εξυπηρετηθούν.
Μάλιστα, μερικές φορές είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό ότι κάποιοι έχουν μαζί τους για ανακύκλωση δυο τρεις μεγάλες μαύρες σακούλες σκουπιδιών, με στοιβαγμένα πλαστικά μπουκάλια νερού, που τις σέρνουν πίσω τους, με θόρυβο και σηκώνοντας σκόνη, για να τις οδηγήσουν στο σπιτάκι. Μου κίνησαν την περιέργεια. Μα τόση αγάπη για ανακύκλωση; Τόσος ζήλος; Μωρέ, μπράβο…
Αλλά μια φορά συνέβη κάτι και τότε πραγματικά δεν κρατήθηκα και πήγα από κοντά να δω τι συμβαίνει: μια ηλικιωμένη, αλλά καλογυμνασμένη, κυρία μάλωνε με την υπάλληλο. Για ποιο λόγο μπορεί να καυγαδίζει μια γυναίκα που πάει υλικό για ανακύκλωση με μια άλλη γυναίκα, υπάλληλο σε ένα σπιτάκι ανακύκλωσης;
«Κοπέλα μου, είσαι πολύ αυστηρή. Στα άλλα σπιτάκια, έτσι τα πάω τα αλουμινένια κουτάκια και τα δέχονται. Μα είναι πεντακάθαρα. Τα έχω πλύνει. Έλεος πια, τι πρέπει να κάνω περισσότερο;», μουρμουρίζει η ηλικιωμένη απευθυνόμενη στην υπάλληλο. Νευριασμένη αυτή, απαντά: «σας έχω εξηγήσει τόσες φορές, κάθε φορά την ίδια συζήτηση κάνουμε. Δεν πρέπει να έχουν καθόλου υγρό μέσα τα κουτάκια. Και τα μπουκάλια και όλα. Τι θα γίνει τώρα; Κάθε φορά τα ίδια θα λέμε;»
Απορημένη, την επόμενη μέρα, ρώτησα την υπάλληλο που τη βρήκα μόνη. «Συγγνωμη, είναι δυνατόν τόσος καυγάς για μια ανακύκλωση;». Και τότε μου εξήγησε κάτι που στη συνέχεια άρχισα να παρατηρώ κι εγώ.
Από τους πιο συχνούς «πελάτες» σε αυτά τα σπιτάκια είναι οι άνθρωποι που δυστυχώς θέλουν να κερδίζουν το πενιχρό, συμβολικό(;) χρηματοδοτικό ποσό ανταπόδοσης, για τις συσκευασίες που οδηγούν προς ανακύκλωση. Πλαστικά μπουκαλάκια (χωρίς καπάκι, χωρίς υπόλειμμα υγρού), αλουμινένια κουτάκια μπίρας ή αναψυκτικού (κι αυτά κενά από οποιοδήποτε υπολειμμα υγρού), στοιβάζονται σε μεγάλες μαύρες σακούλες σκουπιδιών για να οδηγηθούν προς ανακύκλωση.
Πόσο παίρνουν; 1 ευρώ για 33 συσκευασίες… Να γιατί οι μαύρες τεράστιες σακούλες, να και το σκάσιμο αν κάποιες «ακυρωθούν» από την υπάλληλο. Αν οι συσκευασίες είναι λιγότερες τότε είναι λιγότερο από 1 ευρώ το ανταποδοτικό ποσό. Για κάθε συσκευασία, ο χρήστης παίρνει 3 λεπτά του ευρώ.
Το ποσό δεν δίνεται στο χέρι, αλλά σε κουπόνι – απόδειξη. Με αυτό, ο κάτοχος πηγαίνει σε συγκεκριμένη αλυσίδα σούπερ μάρκετ (και μάλιστα όχι σε όλα τα υποκαταστήματα), το δίνει στο ταμείο και κερδίζει την έκπτωση που αναγράφεται.
Άνθρωποι που δεν τα βγάζουν πέρα με τη σύνταξη, άνθρωποι που δεν βγάζουν τον μήνα με το επίδομα, γυρνούν δεξιά κι αριστερά στα καλαθάκια σκουπιδιών και «ψαρεύουν» τις συγκεκριμένες συσκευασίες για να τις «στοιβάξουν» στις μαύρες σακούλες, σε αυτές που θα σύρουν μέχρι το σπιτάκι ανακύκλωσης.
«Στη γειτονιά μου να δεις τι γίνεται…», μου είπε φίλη που μένει σε δυτικό δήμο της Θεσσαλονίκης, κοιτώντας με αποσβολωμένη για το ότι δεν το γνώριζα όλο αυτό. «Ξέρεις πόσοι κάνουν τον σταυρό τους που ανοίξανε κι αυτά τα σπιτάκια της ανακύλωσης, άσχετα με το τι γράφτηκε για το αν τα πληρώσαμε “χρυσά” ή όχι;», μου λέει.
«Χρυσά» ή όχι, επιτυχημένα ή μη, τα σπιτάκια ανταποδοτικής ανακύκλωσης βοηθούν, έστω και με τον τρόπο τους, κάποιους που κανονικά δεν έπρεπε να υπάρχουν, κάποιους που κανονικά έπρεπε να βοηθά (προφανώς με διαφορετικούς τρόπους) το κράτος.
«Πού ζεις; Είσαι και δημοσιογράφος… », με ειρωνεύτηκε άλλος φίλος μου, που διατηρεί μικρό κατάστημα στο κέντρο της πόλης: «Εγώ μαζεύω τα πλαστικά μπουκαλάκια του νερού και τα δίνω σε έναν αξιοπρεπέστατο παππού, που περνά κάθε Τρίτη να τα πάρει. Παρατηρούσα ότι έπαιρνε κουτάκια και πλαστικά μπουκαλάκια από το μικρό καλαθάκι του δήμου απέναντι από το μαγαζί και κάποια μέρα τον ρώτησα… Και τότε μου είπε. Για αυτόν είναι ένα είδος δουλειάς. Αφού στέκεται στα πόδια του, μαζεύει κανένα μπουκαλάκι και βοηθά να μειωθεί το σούπερ μάρκετ, που έφτασε στα ύψη»…
…
Ντροπή ή αξιοπρέπεια; Ποιος αυτός που είναι πιο αξιοπρεπής; Και ποιος τελικά είναι αυτός που θα έπρεπε να ντρέπεται; Θα απαντήσει κανείς;
Γιατί εγώ δεν έχω τα κότσια.
