«Άδικα τα βέλη των δημάρχων» – Απάντηση στις αγωγές κατά των «κακών υπηρεσιών» τρίτων φορέων

Αρθρογραφεί στο TheOpinion o Πρόεδρος Διοικούσας Ένωσης τεχνικών ομίλου ΔΕΗ Θεσσαλονίκης Στέργιος Τζίλιας

Είναι πλέον διαχρονικό φαινόμενο οι δημοτικές αρχές να αποδίδουν σχεδόν κάθε δυσλειτουργία υποδομής στις «κακές υπηρεσίες» τρίτων φορέων, όπως ο ΔΕΔΔΗΕ, η ΕΥΑΘ και λοιποί οργανισμοί κοινής ωφέλειας.

Όμως η συνεχής μετακύλιση ευθυνών δεν συνιστά διοίκηση. Η αποποίηση αρμοδιοτήτων δεν αποτελεί πολιτική πράξη. Και η επαναλαμβανόμενη επίκληση τρίτων φορέων δεν απαλλάσσει τους δήμους από τις δικές τους θεσμικές υποχρεώσεις. Πού βρίσκεται ο εκσυγχρονισμός των τριών δήμων;

Οι δημότες των δήμων Πυλαίας-Χορτιάτη, Θερμαϊκού και της περιοχής της πρώην Μίκρας καταβάλλουν εκατομμύρια ευρώ ετησίως μέσω δημοτικών τελών. Φαντάζομαι ότι εύλογα ερωτήματα τίθενται στο μυαλό των δημοτών: Πού κατευθύνονται τα ανταποδοτικά τέλη; Πώς διασφαλίζεται η ποιότητα και η συνέχεια των βασικών υπηρεσιών; Πού αποτυπώνεται ο σχεδιασμός πρόληψης και συντήρησης;

Σε πολλές περιοχές: Ο δημοτικός ηλεκτροφωτισμός παραμένει ανεπαρκής. Καμένες λάμπες δεν αντικαθίστανται έγκαιρα. Δεν υπάρχει πρόβλεψη για επεκτάσεις οικισμών και νέες ρυμοτομήσεις. Πεζοδρομήσεις και έργα απορροής ομβρίων είτε καθυστερούν είτε απουσιάζουν.

Το αποτέλεσμα είναι εμφανές: ανύπαρκτες ή ανεπαρκείς υποδομές, πλημμυρικά φαινόμενα, επιβάρυνση υπόγειων εγκαταστάσεων δικτύων και αυξημένος κίνδυνος για την ασφάλεια πολιτών και περιουσιών.

Διαχείριση πρασίνου και επιπτώσεις στο ηλεκτρικό δίκτυο

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι δενδροφυτεύσεις πραγματοποιήθηκαν μετά την εγκατάσταση του εναέριου δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ, το οποίο προϋπήρχε.

Παρά ταύτα: Οι τακτικές κλαδεύσεις παραμελούνται. Επικίνδυνα δέντρα παραμένουν σε επαφή ή σε μικρή απόσταση από το δίκτυο. Όταν, λόγω αυξημένης επικινδυνότητας, ζητείται η απομάκρυνση δέντρων, παρεμβάλλονται διοικητικά εμπόδια.  Η επίκληση λόγων όπως η ανθοφορία ή η διατήρηση «ποσοστού πρασίνου» δεν μπορεί να τίθεται υπεράνω της ασφάλειας. Η προστασία του αστικού πρασίνου είναι αυτονόητη υποχρέωση — όχι όμως σε βάρος της ανθρώπινης ζωής, της δημόσιας ασφάλειας και της αδιάλειπτης ηλεκτροδότησης.

Δεν μπορεί το πράσινο να χρησιμοποιείται ως εργαλείο επικοινωνιακής διαχείρισης ή ως μοχλός πίεσης για υπογειοποιήσεις, όταν δεν έχουν προηγηθεί: Ορθός χωροταξικός σχεδιασμός, Δέσμευση κατάλληλων χώρων, Πρόβλεψη για εγκατάσταση compact υποσταθμών, Η μη αποδέσμευση χώρων για σύγχρονες ενεργειακές εγκαταστάσεις αποτελεί διοικητική παράλειψη με άμεσες συνέπειες.

Υδροδότηση χωρίς εφεδρεία – Πρόληψη χωρίς μέριμνα

Είναι αδιανόητο, εν έτει 2026: Να μην διαθέτουν όλα τα αντλιοστάσια εφεδρικές γεννήτριες. Να μην υφίσταται ολοκληρωμένο σύστημα επιτήρησης κρίσιμων εγκαταστάσεων. Να παραμένουν εκτεθειμένοι υποσταθμοί και αντλιοστάσια σε κλοπές και βανδαλισμούς. Οι ζημιές που προκαλούνται δεν είναι μόνο οικονομικές. Είναι κοινωνικές, λειτουργικές και αναπτυξιακές.

Η πρόληψη δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασική διοικητική υποχρέωση.

Με μια γρήγορη ματιά τελικά οι τρεις δήμοι:  Διαθέτουν ολοκληρωμένα επιχειρησιακά σχέδια πρόληψης; Συνεργάζονται ουσιαστικά με τους φορείς κοινής ωφέλειας ή περιορίζονται σε δημόσιες αντιπαραθέσεις; Έχουν μετρήσιμους δείκτες απόδοσης υπηρεσιών; Δημοσιοποιούν αναλυτικά στοιχεία για τη διαχείριση των ανταποδοτικών τελών; Η διαχείριση κρίσεων εκ των υστέρων δεν συνιστά στρατηγική. Η απουσία πρόβλεψης δεν είναι ατυχία — είναι αδράνεια.

Συμπερασματικά, οι δημότες των Δήμων Πυλαίας-Χορτιάτη, Θερμαϊκού και της περιοχής της πρώην Μίκρας δεν ζητούν υπερβολές. Ζητούν: Υποδομές που λειτουργούν, πρόβλεψη αντί για δικαιολογίες, διαφάνεια αντί για μετακύλιση ευθυνών, ασφάλεια αντί για επικοινωνιακές ισορροπίες, η ευθύνη διοίκησης δεν ασκείται με δηλώσεις.

Ασκείται με σχεδιασμό, τεχνική επάρκεια και λογοδοσία. Πριν οι δημοτικές αρχές των Δήμων Πυλαίας-Χορτιάτη, Θερμαϊκού και Μίκρας σπεύσουν να αποδώσουν ευθύνες σε τρίτους φορείς και Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, οφείλουν πρώτα να προβούν σε ουσιαστική αυτοκριτική. Η λογοδοσία ξεκινά από το εσωτερικό της διοίκησης. Η ευθύνη δεν μεταβιβάζεται — αναλαμβάνεται.

Δεν μπορεί να δίνεται προτεραιότητα σε πανάκριβες πολιτιστικές εκδηλώσεις, φαντασμαγορικές τελετές και επικοινωνιακές δράσεις προβολής, όταν βασικές υποδομές παραμένουν ελλιπείς. Οι δημότες δεν χρηματοδοτούν βιτρίνες. Χρηματοδοτούν λειτουργικούς δρόμους, φωτισμό, ύδρευση και πολιτική προστασία. Η βιώσιμη ανάπτυξη ξεκινά από τις υποδομές και όχι από τις εξέδρες. Η ψυχαγωγία των δημοτών είναι θεμιτή. Όμως δεν μπορεί να προηγείται της ασφάλειας, της πρόσβασης, της υδροδότησης, του φωτισμού και της ανθεκτικότητας των υποδομών.

Όταν η μητέρα φύση δοκιμάζει τις αντοχές του συστήματος με έντονα καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες ή διακοπές ρεύματος, οι δημοτικές αρχές δεν πρέπει να αναζητούν δημόσιο βήμα καταγγελίας κατά των ΥΚΩ. Οφείλουν να αναζητούν τρόπους βελτίωσης της δικής τους ετοιμότητας, να ενισχύουν την πρόληψη, να οργανώνουν αποτελεσματικότερα την πολιτική προστασία και να καθίστανται πιο ανθεκτικές απέναντι σε τέτοια φαινόμενα.

Οι δήμοι οφείλουν πρώτα πρέπει να κάνουν την αυτοκριτική τους. Μόνον όταν μια διοίκηση έχει εξαντλήσει τις δικές της υποχρεώσεις, μπορεί με αξιοπιστία να απαιτεί λογοδοσία από τρίτους.

Για τους εναερίτες

Τέλος, ιδιαίτερη μνεία οφείλει να γίνει και σε ένα ακόμη ζήτημα ευθύνης και θεσμικής σοβαρότητας. Οι δημόσιες κατηγορίες που στοχοποιούν άμεσα τα λιγοστά συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ — και ειδικότερα τους εναερίτες που επιχειρούν επί του πεδίου — δεν μπορούν να γίνονται ανεκτές ούτε να υιοθετούνται ως εύκολη πολιτική ρητορική.

Οι εργαζόμενοι αυτοί: Επιχειρούν σε ακραίες καιρικές συνθήκες. Εργάζονται σε συνθήκες υψηλής επικινδυνότητας. Διαχειρίζονται αυξημένο φόρτο εργασίας σε περιόδους κρίσης. Καλούνται να αποκαταστήσουν βλάβες υπό πίεση χρόνου και κοινωνικής έντασης. Η φύση της εργασίας τους είναι εξ ορισμού απαιτητική και επικίνδυνη. Η στοχοποίησή τους, ιδίως σε περιόδους έντονων καιρικών φαινομένων, δεν συνιστά θεσμική στάση ευθύνης.

Από την πλευρά μας ως εργαζόμενοι στο πεδίο επιθυμούμε διακαώς και προσβλέπουμε σε μια αγαστή συνεργασία με τους Δήμους και την Πολιτική Προστασία.Η κριτική μπορεί και πρέπει να ασκείται σε επίπεδο σχεδιασμού, συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ φορέων — όχι όμως σε βάρος εργαζομένων που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, εξαντλημένοι από τον φόρτο εργασίας και τις επιχειρησιακές συνθήκες.

Η σοβαρή διοίκηση διαχωρίζει την πολιτική ευθύνη από την επιχειρησιακή προσπάθεια. επιπλέον σέβεται όσους εργάζονται υπό αντίξοες συνθήκες για την αποκατάσταση της κανονικότητας.