Πρωτογενές πλεόνασμα 2,99 δισ. ευρώ

Πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 2,994 δισ. ευρώ κατέγραψε ο κρατικός προϋπολογισμός στο πρώτο δίμηνο του 2026, υπερβαίνοντας σημαντικά τον στόχο που είχε τεθεί για πλεόνασμα 1,957 δισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα είναι επίσης υψηλότερο σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, όταν το πρωτογενές πλεόνασμα είχε διαμορφωθεί στα 2,802 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η υπέρβαση έναντι των στόχων περιορίζεται στα 120 εκατ. ευρώ σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, εφόσον εξαιρεθούν συγκεκριμένοι ετεροχρονισμοί πληρωμών. Συγκεκριμένα, αφαιρούνται 126 εκατ. ευρώ που αφορούν μεταφορά πληρωμών εξοπλιστικών προγραμμάτων, 591 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) και 200 εκατ. ευρώ από λοιπές κεφαλαιακές ενισχύσεις, οι οποίες δεν επηρεάζουν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης.

Το υπουργείο επισημαίνει ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το ταμειακό αποτέλεσμα. Παράλληλα, τα στοιχεία αφορούν αποκλειστικά την Κεντρική Διοίκηση και όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, στην οποία περιλαμβάνονται και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης.

Σημαντική επίδραση στα έσοδα του Ιανουαρίου είχε η ολοκλήρωση της σύμβασης παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και των τριών κάθετων αξόνων της για διάστημα 35 ετών. Στο πλαίσιο της συναλλαγής καταγράφηκε ποσό 306 εκατ. ευρώ που αφορά ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος, το οποίο αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο ελληνικό Δημόσιο και καταχωρίστηκε στην κατηγορία «Φόροι», συνοδευόμενο από ισόποση επιστροφή φόρου. Στη συνέχεια, το ίδιο ποσό καταγράφηκε εκ νέου στα δημόσια έσοδα στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».

Συνολικά, την περίοδο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026 τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν στα 11,99 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 124 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που είχε τεθεί στον προϋπολογισμό.

Τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 11,856 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ποσού των 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση της Εγνατίας Οδού. Εάν εξαιρεθεί το συγκεκριμένο ποσό, τα φορολογικά έσοδα περιορίζονται στα 11,55 δισ. ευρώ, εμφανίζοντας υστέρηση κατά 310 εκατ. ευρώ ή 2,6% έναντι του στόχου. Η απόκλιση αποδίδεται κυρίως στη χαμηλότερη είσπραξη φόρων από ενεργειακά προϊόντα, με μειωμένα έσοδα από ΕΦΚ και ΦΠΑ κατά περίπου 204 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, οι επιστροφές φόρων διαμορφώθηκαν στα 1,468 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 300 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, εξέλιξη που οφείλεται κυρίως στην επιστροφή του ΦΠΑ των 306 εκατ. ευρώ που σχετίζεται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.

Τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ανήλθαν σε 715 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας υστέρηση 120 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Ειδικά για τον Φεβρουάριο, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν στα 5,851 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 159 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον μηνιαίο στόχο. Τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 5,738 δισ. ευρώ, σημειώνοντας μικρή υπέρβαση 14 εκατ. ευρώ ή 0,2%, ενώ οι επιστροφές φόρων διαμορφώθηκαν στα 672 εκατ. ευρώ, ελαφρώς χαμηλότερες από τον στόχο, σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ.

Στο σκέλος των δαπανών, το σύνολο για το πρώτο δίμηνο του 2026 ανήλθε σε 11,088 δισ. ευρώ, εμφανίζοντας μείωση κατά 1,122 δισ. ευρώ έναντι του στόχου των 12,211 δισ. ευρώ. Σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, οι δαπάνες εμφανίζονται αυξημένες κατά 54 εκατ. ευρώ. Οι πληρωμές του τακτικού προϋπολογισμού ήταν χαμηλότερες κατά 217 εκατ. ευρώ από τον στόχο, κυρίως λόγω μεταφοράς πληρωμών εξοπλιστικών προγραμμάτων κατά 126 εκατ. ευρώ και λοιπών κεφαλαιακών μεταβιβάσεων κατά 200 εκατ. ευρώ.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η υστέρηση στις επενδυτικές δαπάνες, καθώς οι πληρωμές του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων διαμορφώθηκαν στα 875 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 906 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου και κατά 464 εκατ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Όπως επισημαίνεται, στην αρχή κάθε οικονομικού έτους οι φορείς του Δημοσίου δίνουν προτεραιότητα στη δέσμευση πιστώσεων για την εξόφληση απλήρωτων υποχρεώσεων προηγούμενων ετών, καθώς και για την κάλυψη πολυετών δεσμεύσεων.