Ο Νότος της Ευρωζώνης κλείνει την ψαλίδα με τον Βορρά – Σήματα αναβάθμισης από τις αγορές και τους οίκους αξιολόγησης

Αν οι τάσεις αυτές συνεχιστούν, τότε το παραδοσιακό δίπολο «Βορράς- Νότος» ίσως σύντομα πάψει να καθορίζει τη συζήτηση για το μέλλον της Ευρωζώνης.

Η Ευρωζώνη ζει μια ανατροπή που πριν από μερικά χρόνια φάνταζε αδιανόητη. Οι οικονομίες του Νότου, οι οποίες για πάνω από μια δεκαετία ταυτίζονταν με την κρίση, το υψηλό χρέος και την αβεβαιότητα, σήμερα βρίσκονται σε τροχιά σύγκλισης με τις ισχυρότερες χώρες του Βορρά. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, οι αποφάσεις των οίκων αξιολόγησης και οι ρυθμοί ανάπτυξης δείχνουν μια νέα πραγματικότητα, όπου η «περιφέρεια» παύει να είναι το αδύναμο σημείο της Ευρωζώνης.

Η εικόνα στις αγορές είναι χαρακτηριστική. Για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια, τα 10ετή ομόλογα της Ιταλίας διαπραγματεύονται με απόδοση που βρίσκεται μόλις ένα βήμα πάνω από εκείνη των γερμανικών. Η διαφορά, το γνωστό spread, έχει συρρικνωθεί σε επίπεδα κάτω από το 1%, σηματοδοτώντας ότι οι επενδυτές βλέπουν την Ιταλία λιγότερο επικίνδυνη σε σχέση με το παρελθόν. Αντίστοιχη βελτίωση σημειώνεται και σε Ισπανία και Πορτογαλία, όπου οι διαφορές με τις «βόρειες» χώρες έχουν μειωθεί στο χαμηλότερο σημείο της τελευταίας δεκαπενταετίας.

Ο χρυσός σπάει τα όρια – Ιστορική άνοδος άνω των 3.700 δολαρίων

Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης επιβεβαιώνουν αυτή τη στροφή. Η S&P αναβάθμισε την Ισπανία σε «Α+», επικαλούμενη τη δυναμική ανάπτυξη, τις αυξημένες εξαγωγές και τη σταθερή πορεία της οικονομίας. Η Fitch ανέβασε την Πορτογαλία στη βαθμίδα «Α», σημειώνοντας τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη μείωση της εξάρτησης από εξωτερικό δανεισμό. Ακόμη και για την Ιταλία, που παραμένει η πιο «βαριά» περίπτωση του Νότου, οι προβλέψεις είναι λιγότερο ζοφερές καθώς το έλλειμμα αναμένεται να παραμείνει κάτω από το όριο του 3% του ΑΕΠ, ενώ η δημοσιονομική της πορεία δείχνει μεγαλύτερη σταθερότητα απ’ ό,τι στο παρελθόν.

Στο πεδίο της ανάπτυξης, η εικόνα είναι εξίσου θετική. Η Ισπανία αναμένεται φέτος να τρέξει με ρυθμό γύρω στο 2,6%, αρκετά υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Η Πορτογαλία καταγράφει σταθερά πρωτογενή πλεονάσματα, ενώ το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του χρέους της είναι κλειδωμένο με σταθερά επιτόκια της επιτρέπει να αντέχει σε πιθανές εξωτερικές πιέσεις. Ταυτόχρονα, η μείωση του κόστους δανεισμού ενισχύει τη δυνατότητα αυτών των χωρών να επενδύσουν σε μεταρρυθμίσεις και ανάπτυξη, χωρίς τον ασφυκτικό φόβο μιας νέας κρίσης χρέους.

Η σύγκλιση, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι προκλήσεις εξαφανίστηκαν. Η Ιταλία παραμένει παγιδευμένη σε χαμηλή παραγωγικότητα μαζί με υψηλό χρέος, ενώ η πολιτική αστάθεια μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατρέψει τις θετικές προοπτικές. Στην Ισπανία και την Πορτογαλία, η ανάγκη για επενδύσεις σε καινοτομία και τεχνολογία παραμένει ισχυρή, καθώς χωρίς αυτές το εισοδηματικό χάσμα με τον Βορρά δεν θα κλείσει πραγματικά. Παρ’ όλα αυτά, η κατεύθυνση είναι σαφής. Οι αγορές αναγνωρίζουν ότι ο Νότος έχει αφήσει πίσω του την εικόνα του «προβληματικού μαθητή» της Ευρωζώνης.

Πληθωρισμός στο 3,8%, επιτόκια στο 4%: Η δύσκολη εξίσωση της τράπεζας της Αγγλίας

Το γεγονός ότι η Ελλάδα βρίσκεται και αυτή στο προσκήνιο των αναλύσεων δεν περνά απαρατήρητο. Η προσδοκία για περαιτέρω αναβαθμίσεις από τους οίκους, σε συνδυασμό με τη διατήρηση ισχυρής αναπτυξιακής δυναμικής, μπορεί να ενισχύσει την εικόνα μιας γενικότερης ανατροπής στον ευρωπαϊκό Νότο. Αν οι τάσεις αυτές συνεχιστούν, τότε το παραδοσιακό δίπολο «Βορράς- Νότος» ίσως σύντομα πάψει να καθορίζει τη συζήτηση για το μέλλον της Ευρωζώνης.