Αερομεταφορές σε κρίση: Οι ελλείψεις καυσίμων φέρνουν ακυρώσεις πτήσεων το καλοκαίρι

Τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια αντιμετωπίζουν μια επικείμενη έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών, λόγω των επιπτώσεων από το κλέισιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν.

Το Χίθροου του Λονδίνου και άλλα αεροδρόμια του Ηνωμένου Βασιλείου είναι τα πιο ευάλωτα, όπου ακυρώσεις πτήσεων που προκαλούνται από καύσιμα είναι ήδη σε εξέλιξη. Η περιφερειακή αεροπορική εταιρεία Skybus έχει τερματίσει ένα δρομολόγιο λόγω των τιμών των καυσίμων.

Τα γαλλικά αεροδρόμια θα μπορούσαν να είναι τα επόμενα, σύμφωνα με εκτιμήσεις της εταιρείας ενεργειακής ανάλυσης Kpler. «Η Γαλλία έχει το επόμενο μεγαλύτερο έλλειμμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στις εκτιμήσεις μας μετά το Ηνωμένο Βασίλειο», δήλωσε ο George Shaw, ανώτερος αναλυτής πετρελαίου στην Kpler, σημειώνοντας παράλληλα ότι η Γαλλία βρίσκεται σε καλή θέση για να προμηθευτεί επιπλέον καύσιμα από πηγές εκτός του Κόλπου.

Ο πόλεμος που εξαπέλυσαν στο Ιράν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ώθησε την Τεχεράνη να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ για τις περισσότερες θαλάσσιες μεταφορές, διαταράσσοντας τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών αργού πετρελαίου μέχρι πρόσφατα περνούσε μέσω της πλωτής οδού.

Οι τιμές των καυσίμων στην Ευρώπη για αεροσκάφη έφτασαν στο επίπεδο ρεκόρ των 1.900 δολαρίων ανά μετρικό τόνο την Πέμπτη, σύμφωνα με την εξειδικευμένη έκδοση Argus. Μέχρι στιγμής, τα αεροδρόμια της ηπείρου έχουν αρκετά καύσιμα για να διατηρήσουν τα αεροπλάνα σε πτήση, αλλά η Argus προειδοποίησε για πιθανές ελλείψεις.

Η Πορτογαλία θα μπορούσε να ξεμείνει από καύσιμα για αεροσκάφη σε τέσσερις μήνες, σύμφωνα με τη σχετική ανάλυση, ενώ η Ουγγαρία θα μπορούσε να μείνει χωρίς καύσιμα σε πέντε μήνες, η Δανία σε έξι, η Ιταλία και η Γερμανία σε επτά, και η Γαλλία και η Ιρλανδία σε οκτώ. Η Πολωνία είναι σχεδόν αυτάρκης σε καύσιμα για αεροσκάφη, επομένως είναι απίθανο να αντιμετωπίσει κρίση.

«Η τρέχουσα κατάσταση στη Μέση Ανατολή και η αβεβαιότητα σχετικά με το πόσο θα διαρκέσει εγείρουν πράγματι ανησυχίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα καυσίμων για αεροσκάφη στην Ευρώπη τις επόμενες εβδομάδες και μήνες», δήλωσε η Ουρανία Γεωργουτσάκου, διευθύνουσα σύμβουλος του Airlines for Europe.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Ryanair, Michael O’Leary, δήλωσε στο ιρλανδικό ITV ότι η αεροπορική του εταιρεία εξετάζει το ενδεχόμενο να ακυρώσει «το 5, 10% των πτήσεων μέχρι τον Μάιο, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο» σε περίπτωση που «ο πόλεμος συνεχιστεί μέχρι τον Μάιο ή τον Ιούνιο». Ο επικεφαλής των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους προειδοποίησε ότι «οι αεροπορικές εταιρείες δεν θα έχουν την ευελιξία να επιλέξουν διαδρομές» για να θυσιάσουν. «Θα πρέπει να ακυρώσουμε διαδρομές σε όποιο αεροδρόμιο μας συμβουλεύουν οι εταιρείες καυσίμων… και θα μας πουν, νομίζω, εντός πέντε ή επτά ημερών», πρόσθεσε.

Ακόμα και πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, οι αεροπορικές εταιρείες είχαν σηματοδοτήσει ότι το μπλοκ αντιμετώπιζε ένα διαρθρωτικό έλλειμμα κηροζίνης, εν μέρει λόγω των κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο και της μείωσης της ευρωπαϊκής ικανότητας διύλισης. Η ευρωπαϊκή παραγωγή καυσίμων αεριωθούμενων βασίζεται στις εισαγωγές αργού πετρελαίου, κυρίως από τη Μέση Ανατολή.

«Η Ευρώπη είναι εδώ και καιρό καθαρός εισαγωγέας καυσίμων αεριωθούμενων, με τις εισαγωγές να αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% της περιφερειακής ζήτησης», προειδοποίησε πέρυσι το λόμπι των αεροπορικών εταιρειών της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (IATA).

«Αυτή η αυξανόμενη εξάρτηση από τις εισαγωγές, σε συνδυασμό με την άνιση ανάπτυξη υποδομών, υπογραμμίζει τον κίνδυνο τοπικών ελλείψεων και αστάθειας των τιμών, ιδίως εάν γεωπολιτικά σοκ ή κυρώσεις περιορίσουν περαιτέρω τη διαθεσιμότητα καυσίμων αεριωθούμενων παγκοσμίως», έγραψε η IATA στην ανάλυσή της για το 2025, η οποία τώρα ακούγεται προφητική. Αν και χαρακτηρίζει τη Γαλλία ως τη δεύτερη πιο εκτεθειμένη χώρα στην Ευρώπη σε μια πιθανή έλλειψη καυσίμων για αεροσκάφη, ο αναλυτής του Kpler είπε ότι πιστεύει ότι το Παρίσι θα έχει λιγότερα προβλήματα από το Λονδίνο στην εξασφάλιση χαμένων ποσοτήτων κηροζίνης, ακόμη και αν οι προμήθειες από τον Κόλπο παραμείνουν μπλοκαρισμένες.

«Μπορεί να λάβει χερσαίες ποσότητες από την Ολλανδία ή το Βέλγιο», οι οποίες χρησιμεύουν ως «κόμβοι πετρελαίου της Ευρώπης», δεδομένου ότι αποτελούν το κύριο σημείο εισόδου για το αργό πετρέλαιο που μεταφέρεται μέσω θαλάσσης, είπε.

Παρά την επικείμενη έλλειψη καυσίμων, οι αεροπορικές εταιρείες δυσκολεύονται να εξοικονομήσουν καύσιμα. Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι αερομεταφορείς αναγκάζονται να πετούν μεγαλύτερες διαδρομές για να αποφύγουν τον Κόλπο, καίγοντας έτσι περισσότερη κηροζίνη.

Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό οργανισμό εναέριας κυκλοφορίας Eurocontrol, «1.150 πτήσεις είναι πιθανό να συνεχίσουν να επηρεάζονται από αναδρομολογήσεις κάθε μέρα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όσο διαρκεί η σύγκρουση στην τρέχουσα μορφή της».

«Όσο περισσότερο συνεχίζονται οι εχθροπραξίες, τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο αντίκτυπος στη ζήτηση, όσον αφορά την αύξηση των τιμών των καυσίμων, ενδεχομένως αυξανόμενες ελλείψεις καυσίμων σε πολλά μέρη του κόσμου, κάτι που θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει τον όγκο των πτήσεων καθώς και τις τιμές των πτήσεων», τονίζει ο ευρωπαϊκός οργανισμός εναέριας κυκλοφορίας.