ΑΑΔΕ: Αγώνας δρόμου για ελέγχους πριν τις προθεσμίες παραγραφής
Στο στόχαστρο ακόμα και υποθέσεις από το 2010
theopinion 
Σε εξέλιξη βρίσκεται ένα μεγάλο εύρος ελέγχων από τις ελεγκτικές υπηρεσίες της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), η οποία ανεβάζει στροφές με στόχο να προλάβει τις προθεσμίες παραγραφής, που εκπνέουν στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Στο στόχαστρο των αρχών βρίσκονται οι τραπεζικές καταθέσεις, οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, οι εκκρεμότητες ΦΠΑ, καθώς και τα στοιχεία ακίνητης περιουσίας. Για τη διασταύρωση των στοιχείων, η ΑΑΔΕ επιστρατεύει προηγμένα ψηφιακά εργαλεία και εκτεταμένες βάσεις δεδομένων, με αιχμή του δόρατος το Σύστημα Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών. Το συγκεκριμένο εργαλείο επιτρέπει στους ελεγκτές να συγκρίνουν αυτόματα τις χρηματικές ροές των τραπεζικών λογαριασμών με τα εισοδήματα που έχουν δηλωθεί στην Εφορία.
Η πίεση του χρόνου και οι προτεραιότητες
Η επιτάχυνση των διαδικασιών καθίσταται επιβεβλημένη, καθώς εάν ένας έλεγχος δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως και δεν κοινοποιηθούν οι σχετικές πράξεις καταλογισμού μέχρι το τέλος του έτους, το Δημόσιο χάνει οριστικά το δικαίωμα επιβολής φόρων και προστίμων. Για τον λόγο αυτό, δίνεται απόλυτη προτεραιότητα σε υποθέσεις υψηλού φορολογικού ενδιαφέροντος και σε περιπτώσεις όπου εντοπίζονται σοβαρές αναντιστοιχίες μεταξύ των δηλωμένων εισοδημάτων και της πραγματικής περιουσιακής εικόνας των φορολογουμένων.
Οι βασικές κατηγορίες που εξετάζονται κατά προτεραιότητα περιλαμβάνουν:
- Τραπεζικές καταθέσεις που δεν δικαιολογούνται από τα δηλωμένα εισοδήματα.
- Αποκλίσεις ανάμεσα στις φορολογικές δηλώσεις και την ακίνητη ή κινητή περιουσία.
- Υποθέσεις ΦΠΑ με ενδείξεις παρατυπιών.
- Στοιχεία που αφορούν επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.
- Περιπτώσεις έκδοσης ή λήψης εικονικών και πλαστών φορολογικών παραστατικών.
Ποιες χρήσεις και έτη παραγράφονται
Η έκταση των ελέγχων ποικίλλει ανάλογα με τον χρόνο παραγραφής που διέπει κάθε κατηγορία:
Χρήση 2022 (Μειωμένη παραγραφή): Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες που είχαν υιοθετήσει την ηλεκτρονική τιμολόγηση μέσω πιστοποιημένου παρόχου. Για τις περιπτώσεις αυτές ίσχυε μειωμένος χρόνος παραγραφής, με αποτέλεσμα οι εκκρεμότητες της χρήσης 2022 να παραγράφονται οριστικά στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η ψηφιακή καταγραφή επιτρέπει στις αρχές ταχύτερες διασταυρώσεις.
Χρήση 2020 (Πενταετής κανόνας): Παράλληλα, συνεχίζονται οι έλεγχοι για το φορολογικό έτος 2020, το οποίο υπάγεται στον γενικό κανόνα της 5ετίας, επιτρέποντας την εξέταση τραπεζικών κινήσεων, δηλώσεων και στοιχείων ΦΠΑ πριν τη λήξη της προθεσμίας.
Χρήση 2015 (Δεκαετής παραγραφή): Στο μικροσκόπιο βρίσκονται και παλαιότερες υποθέσεις, όπως της χρήσης 2015, εφόσον έχουν προκύψει νεότερα ή συμπληρωματικά στοιχεία (π.χ. εικονικά τιμολόγια ή πληροφορίες που δεν ήταν διαθέσιμες στον αρχικό έλεγχο), όπου ο χρόνος παραγραφής επεκτείνεται στη 10ετία.
Χρήση 2010 (Δεκαπενταετής παραγραφή): Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως η μη υποβολή φορολογικής δήλωσης ή η εκπρόθεσμη υποβολή της, η νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα στη Φορολογική Διοίκηση να ανατρέξει έως και 15 χρόνια πίσω, εξετάζοντας υποθέσεις ακόμη και από το 2010.
Τι καλούνται να δικαιολογήσουν οι φορολογούμενοι
Όταν τα ψηφιακά συστήματα εντοπίζουν αδικαιολόγητη απόκλιση μεταξύ των εισροών στους τραπεζικούς λογαριασμούς και των δηλωμένων εισοδημάτων, ο φάκελος ανοίγει εκ νέου. Οι ελεγχόμενοι φορολογούμενοι θα πρέπει να προσκομίσουν επαρκή δικαιολογητικά για την προέλευση των χρημάτων, τις αυξήσεις των περιουσιακών τους στοιχείων και τις μεγάλες συναλλαγές, ώστε να αποφύγουν τον καταλογισμό πρόσθετων φόρων και προστίμων φοροδιαφυγής.
