Το «ταμείο» της χρονιάς και τα «κέρδη» που… επενδύονται για το 2026

Το 2025 αποχαιρετά μια Ελλάδα σε διαρκή ισορροπία μεταξύ προόδου και προκλήσεων, με την οικονομία να δείχνει ανθεκτικότητα, την κοινωνία να αντιδρά σε ανοιχτά μέτωπα και το περιβάλλον να υπενθυμίζει τις ευθύνες όλων.

Η χρονιά ξεκίνησε με ένταση γύρω από… παλιές πληγές. Στις 28 Φεβρουαρίου, στη δεύτερη επέτειο του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών, εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους εντός και εκτός Ελλάδας. Οι συγκεντρώσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη ήταν από τις μεγαλύτερες των τελευταίων ετών, με αιτήματα για πλήρη διαλεύκανση. Η δικαστική έρευνα προχώρησε, με νέα στοιχεία καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, κάτι που μάλλον θα συνεχιστεί και το 2026, με τις μαρτυρίες να είναι χιλιάδες σελίδες. Όπως φαίνεται διοργανώνονται μία από τα ίδια και στις αρχές του νέου χρόνου, με συγκεντρώσεις, όπως δείχνουν αφίσες ακόμη και στα δέντρα με τα λαμπιόνια, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

Επίσης η κλιματική αλλαγή και οι συνέπειες της κυριάρχησαν πολλούς μήνες. Οι πυρκαγιές  κατέκαψαν χιλιάδες στρέμματα, ενώ ακραίες βροχοπτώσεις προκάλεσαν πλημμύρες σε διάφορες περιοχές. Την ίδια στιγμή, παραδόξως, τα υδάτινα αποθέματα συνέχισαν να μειώνονται δραματικά κυρίως στην Αττική όπου είναι συγκεντρωμένοι και οι περισσότεροι κάτοικοι της χώρας. Το δε κόστος από ακραία καιρικά φαινόμενα το καλοκαίρι ξεπέρασε τα 2,3 δισ. ευρώ, επηρεάζοντας  αρνητικά γεωργία, τουρισμό και υποδομές.

Στον αγροτικό τομέα, το σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ αποκάλυψε εκτεταμένες δυσλειτουργίες και διαφθορά στη διανομή ευρωπαϊκών ενισχύσεων. Χιλιάδες αγρότες και κτηνοτρόφοι έμειναν απλήρωτοι για μήνες, οδηγώντας σε μαζικές κινητοποιήσεις όπως αποκλεισμοί δρόμων, λιμανιών, αεροδρομίων και συνοριακών σταθμών, από τις πιο εκτεταμένες των τελευταίων δεκαετιών. Οι διαμαρτυρίες κλιμακώθηκαν ιδιαίτερα στην Κρήτη και τη Θεσσαλονίκη, με αιτήματα για εξυγίανση του οργανισμού και άμεση καταβολή οφειλών ενώ την ίδια στιγμή η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός ξεκαθάριζε ότι η πόρτα του Μαξίμου είναι ανοιχτή ώστε να αρχίσει ουσιαστικός διάλογος, κάτι που αρνήθηκαν οι αγρότες, τουλάχιστον μέχρι στιγμής.

Στα εργασιακά, η ψήφιση νέου νομοσχεδίου επέκτεινε το ημερήσιο ωράριο μέχρι τις 13 ώρες σε ορισμένους κλάδους, εντείνοντας τις αντιδράσεις συνδικάτων. Παράλληλα, η αύξηση ενοικίων και τιμών βασικών αγαθών συνέχισε να πιέζει τα νοικοκυριά, εν μέσω συζητήσεων για το κόστος ζωής και την ανισορροπία μεταξύ μισθών και παραγωγικότητας. Στην οικονομία, τα μεγέθη παρέμειναν θετικά, ανάπτυξη γύρω στο 2,1%, μείωση του χρέους προς ΑΕΠ κάτω από 150%, πρωτογενή πλεονάσματα και σταθεροποίηση δημοσιονομικών δεικτών. Ο τουρισμός έφτασε σε νέο ρεκόρ, με πάνω από 37 εκατομμύρια αφίξεις και εισπράξεις άνω των 20 δισ. ευρώ, ενισχυμένος από νέες αγορές όπως οι ΗΠΑ και βελτιωμένη αεροπορική συνδεσιμότητα. Στην άμυνα, η παραλαβή νέας φρεγάτας σηματοδότησε την ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού. Η δε σύμβαση για την τέταρτη με αυξημένη ελληνική συμμετοχή, προώθησε πρόγραμμα και τη μεταφορά τεχνογνωσίας. Με λίγα λόγια, το 2025 κλείνει με μια χώρα που καταγράφει μακροοικονομικά κέρδη και ενίσχυση σε κρίσιμους τομείς όπως η άμυνα και ο τουρισμός, αλλά συνεχίζει να αντιμετωπίζει παράλληλα απώλειες σε εμπιστοσύνη θεσμών, περιβαλλοντική ισορροπία και κοινωνική συνοχή. Το κυρίαρχο ερώτημα για το 2026 είναι αν τα θετικά μεγέθη θα μεταφραστούν σε ουσιαστική βελτίωση τόσο στην καθημερινότητα των πολιτών όσο και σε όλα τα υπόλοιπα που συνεχίζουν -δικαίως και αδίκως- να πληγώνουν  την κοινωνία.