Η βία της φανέλας και της… πιτζάμας

Η δολοφονία του 19χρονου Άλκη Καμπανού στη Θεσσαλονίκη το 2022 συγκλόνισε την Ελλάδα ωστόσο πέρα από κάποιες εκδηλώσεις δεν έχει γίνει εκτεταμένη πανεπιστημιακή έρευνα ή μελέτη της οπαδικής βίας η οποία πολλές φορές μετατρέπεται, τουλάχιστον στο εξωτερικό, σε… ενδοοικογενειακή.

Μελέτη του 2024 στο ResearchGate εξηγεί ότι η οπαδική βία, τροφοδοτείται από παράγοντες όπως η ταυτότητα των οπαδών και η συναισθηματική φόρτιση των αγώνων. Σε χώρες όπως η Αργεντινή, η Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η βία εκδηλώνεται με οργανωμένες συγκρούσεις μεταξύ οπαδών, επιθέσεις κατά της αστυνομίας ή ακόμα και καταστροφές περιουσιών. Λίγο παλιότερα έρευνα του 2021 από το Ludwig Maximilian University του Μονάχου (LMU)… ποσοτικοποίησε το πρόβλημα. Αναλύοντας δεδομένα από 9.996 αγώνες μεταξύ 2011-2015, οι ερευνητές βρήκαν ότι οι ποδοσφαιρικοί αγώνες αυξάνουν τα βίαια εγκλήματα κατά 17% τις ημέρες των αγώνων, με το ποσοστό να εκτοξεύεται στο 63% σε ντέρμπι υψηλού ανταγωνισμού.

Οικογενειακή υπόθεση

Μελέτη του 2018 από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, με ανάλυση 465 Βραζιλιάνων οπαδών, δείχνει ότι η κοινωνική σύνδεση είναι ο βασικός λόγος. Οι οπαδοί νιώθουν την ομάδα τους σαν οικογένεια και είναι έτοιμοι να την υπερασπιστούν, ακόμα και με βία, όταν αισθάνονται ότι απειλείται. Η έρευνα υπογραμμίζει ότι οι χούλιγκαν δεν είναι απαραίτητα «προβληματικοί» εκτός του ποδοσφαιρικού πλαισίου, αλλά η δυναμική της ομάδας τους ωθεί σε ακραίες συμπεριφορές. Το Federal University of Pernambuco στη Βραζιλία (2023) εξέτασε 4.560 αγώνες και βρήκε ότι οι ήττες της γηπεδούχου ομάδας, τα ντέρμπι και οι αγώνες με μεγάλο πλήθος είναι πιο πιθανό να πυροδοτήσουν βία.

“Να παρακαλάς να νικήσουν”

Ερευνα του 2024 στο Ηνωμένο Βασίλειο, δημοσιευμένη στο MDPI, διερεύνησε τη σύνδεση – μέσω συνεντεύξεων – με νεαρούς οπαδούς. Οι ερευνητές βρήκαν ότι η συναισθηματική φόρτιση από νίκες ή ήττες αυξάνουν την πιθανότητα βίας στο σπίτι. Η ποδοσφαιρική κουλτούρα, που συχνά ενισχύει την ανδρική ταυτότητα, μπορεί να οδηγήσει σε επιθετικές συμπεριφορές προς συντρόφους ή μέλη της οικογένειας. Παρόμοια ευρήματα προκύπτουν από έρευνα του 2011 (επικαιροποιημένη) από τα Πανεπιστήμια της Καλιφόρνια (Berkeley και San Diego). Αναλύοντας δεδομένα από αγώνες NFL στις ΗΠΑ, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι απρόσμενες ήττες της γηπεδούχου ομάδας αυξάνουν την ενδοοικογενειακή βία κατά 10%.

Για την Ελλάδα δεν βρήκαμε σχετικά στοιχεία, τουλάχιστον από επίσημες πηγές, μάλλον γιατί τέτοια θέματα «δεν τα πιάνουν» ούτε οι πολιτικοί, ούτε οι πολιτικές τους και κατl ΄επέκταση δεν μπαίνουν στην ατζέντα αρμοδίων φορέων κι έτσι η βία της φανέλας ή της πιτζάμας δεν έχει πολλές πιθανότητες να εξαλειφθεί αφού μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί! Όπως και πολλά άλλα θέματα που κάνουν… τζιζ τα βάζουμε “κάτω από το χαλί” μέχρι την επόμενη δολοφονία 19χρονου στο δρόμο ή μιας ακόμη γυναίκας στο σπίτι της από τον συντροφο ή τον πατέρα των παιδιών της…

Νωρίτερα ταυτοποιήθηκαν δύο ακόμη ανήλικοι για οπαδική βία, τη βία της φανέλας: https://www.theopinion.gr/thessaloniki-makedonia/thessaloniki-taytopoiithikan-dyo-atoma-gia-opadiki-via-to-chroniko-tis-epithesis-se-anilikoys/

ΠΗΓΕΣ

 ResearchGate (2024). Violence in Football (Soccer): Overview, Prevalence, and Risk Factors.

 Ludwig Maximilian University of Munich (2021). How Much Violence Does Football Hooliganism Cause?. ScienceDirect, SSRN.

 University of Oxford (2018). Social Bonding Key Cause of Football Violence. Evolution & Human Behaviour.

 MDPI (2024). Football Culture and Domestic Violence. Ηνωμένο Βασίλειο.

 University of California (2011). Family Violence and Football. PubMed, PMC.

 Federal University of Pernambuco (2023). Antisocial Behavior in Football Matches. ScienceDirect.