«The Stringer»: Το ντοκιμαντέρ που αμφισβητεί την ιστορία της διάσημης φωτογραφίας της Ναπάλμ (VIDEO)

Στις 8 Ιουνίου 1972, στο χωριό Τρανγκ Μπανγκ του Νότιου Βιετνάμ, μια ομάδα παιδιών και στρατιωτών βρέθηκε στο στόχαστρο κατά λάθος από βομβαρδιστικά της Νότιας Βιετνάμ.

Η επίθεση με ναπάλμ κατέληξε σε μια από τις πιο αναγνωρίσιμες φωτογραφίες του 20ού αιώνα: το κορίτσι Κιμ Φουκ, εννέα ετών, γυμνό και καμένο, τρέχει πανικόβλητο κατά μήκος ενός δρόμου. Η φωτογραφία, γνωστή ως «Napalm Girl», τιμήθηκε με Πούλιτζερ και αποδόθηκε στον φωτογράφο του Associated Press, Νικ Ουτ.

Το ντοκιμαντέρ του Netflix «The Stringer: The Man Who Took the Photo» επανεξετάζει αυτή την αφήγηση. Ο σκηνοθέτης Μπαό Νγκουγιέν και ο φωτορεπόρτερ Γκάρι Νάιτ διερευνούν στοιχεία που υποδηλώνουν ότι ο πραγματικός φωτογράφος ήταν ο ανεξάρτητος δημοσιογράφος Νγουέν Ταν Νγκε, ένας «stringer» που κινδύνευε όπως και οι υπόλοιποι, αλλά χωρίς την αναγνώριση ή τα προνόμια των υπαλλήλων του AP. Μέσα από συνεντεύξεις 55 μαρτύρων και 3D αναπαράσταση της σκηνής από τον οργανισμό INDEX, η ταινία παρουσιάζει μια πειστική περίπτωση ότι η ιστορία της φωτογραφίας μπορεί να μην είναι πλήρης όπως την ξέρουμε.

Η ταινία δείχνει επίσης τη συνάντηση Νγκε–Ρόμπινσον, όπου ο πρώην επιμελητής του AP ζητά συγγνώμη για την αδικία, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει τα προβλήματα της παγκόσμιας δημοσιογραφίας: η αναγνώριση, η ισχύς και οι ταξικές ή ρατσιστικές προκαταλήψεις επηρεάζουν ποιοι φτάνουν στην ιστορία και ποιοι μένουν σιωπηλοί. Το ντοκιμαντέρ δεν παίρνει θέση υπέρ ή κατά της απόδοσης της φωτογραφίας, αφήνοντας στο κοινό να αξιολογήσει τα στοιχεία.

Το ντοκιμαντέρ δεν είναι απλώς μια επανεξέταση ενός διάσημου καρέ, είναι μια κριτική για το πώς η δημοσιογραφία χειρίζεται τους «αόρατους» εργαζόμενους της πρώτης γραμμής. Οι stringers, συχνά ντόπιοι και ανεξάρτητοι, ρισκάρουν τη ζωή τους για να καταγράψουν πολέμους, συγκρούσεις και κρίσεις, αλλά η ιστορία και οι θεσμοί τείνουν να επιβραβεύουν υπαλλήλους με μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα ή δυτικά ονόματα. Αυτό δεν είναι μόνο ζήτημα δικαιοσύνης: επηρεάζει και τον τρόπο που η κοινωνία βλέπει την πραγματικότητα των πολέμων. Οι αφηγήσεις που παραβλέπουν τους τοπικούς φωτορεπόρτερ χάνουν κρίσιμες φωνές και εμπειρίες.

Η ταινία φωτίζει επίσης τη σχέση εξουσίας μεταξύ δημοσιογράφων και οργανισμών: οι αποφάσεις των συντακτών μπορούν να καθορίσουν ποια ιστορία θα ακουστεί και ποια όχι. Ο Ρόμπινσον, ο οποίος υπάκουσε σε μια εντολή για να αλλάξει την υπογραφή της φωτογραφίας, κουβαλά δεκαετίες τύψεις· το γεγονός ότι η αλήθεια παραμένει αμφισβητούμενη υπογραμμίζει την επιρροή των θεσμών στην προσωπική ηθική.

Για το νεανικό κοινό και τους ανεξάρτητους δημιουργούς περιεχομένου, το ντοκιμαντέρ λειτουργεί ως μάθημα ατομικής και συλλογικής δύναμης: η αλήθεια μπορεί να παραμένει κρυφή δεκαετίες, αλλά η τεχνολογία, η έρευνα και η επίμονη αφύπνιση μπορούν να δώσουν φωνή στους σιωπηλούς. Στη σύγχρονη εποχή, από την Ουκρανία μέχρι τη Γάζα, οι ανεξάρτητοι φωτορεπόρτερ συνεχίζουν να παλεύουν για αναγνώριση, ασφάλεια και δικαιοσύνη, ενώ οι θεσμοί οφείλουν να επανεξετάσουν ποιοι μένουν στο περιθώριο της ιστορίας.

Το «The Stringer» δεν είναι απλώς ένα ντοκιμαντέρ για μια φωτογραφία, είναι μια σπουδή πάνω στη δύναμη, την αδικία και την ηθική στη δημοσιογραφία, υπενθυμίζοντας ότι οι πραγματικοί αφηγητές των γεγονότων συχνά παραμένουν αόρατοι, μέχρι κάποιος να τους δώσει φωνή.