VIRAL, ΘΕΜΑ THEOPINION, ΚΟΣΜΟΣ

Πόλεμος και Memes – Πώς ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ έγινε content για scroll

Γιατί, όπως φαίνεται, στο σύγχρονο internet, ακόμα και ο πόλεμος πρέπει να γίνει… clickable

INSTAGRAM TWITTER-X ΘΕΜΑ THEOPINION ΙΡΑΝ ΙΣΡΑΗΛ ΚΥΠΡΟΣ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Πόλεμος και Memes – Πώς ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ έγινε content για scroll
Φωτογραφία Αρχείου / EPA/WAEL HAMZEH
Νικολέτα Τσορμπατζόγλου profile picture Νικολέτα Τσορμπατζόγλου

Σε έναν πόλεμο όπου οι εικόνες καταστροφής διαδέχονται η μία την άλλη, κάτι παράλληλο – και εξίσου αποκαλυπτικό – συμβαίνει στο διαδίκτυο: μια άτυπη «μάχη memes».

Από τον Λευκό Οίκο μέχρι ανώνυμους χρήστες στο TikTok, στο Χ και στο Instagram, ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ δεν διεξάγεται μόνο στο πεδίο, αλλά και στο feed. Και αυτό δεν είναι απλώς χιούμορ. Είναι πολιτική επικοινωνία, κουλτούρα Gen Z και, σε πολλές περιπτώσεις, προπαγάνδα με μορφή ψυχαγωγίας.

Meme war: Η νέα μορφή αντίδρασης από την νέα γενιά

Αυτό που περιγράφεται πλέον ως “meme war” δεν είναι κάτι τυχαίο. Είναι στρατηγική. Συνήθως μιλάμε για σύντομα βίντεο (5–50 δευτερόλεπτα), με πολλές αναφορές σε video games και cartoons και πολύ χιούμορ, ειρωνεία, ακόμα και trolling.

Σύμφωνα με ειδικούς στην πολιτική επικοινωνία, αυτή η προσέγγιση «απλοποιεί έναν εξαιρετικά σύνθετο πόλεμο σε ένα cartoon». Το αποτέλεσμα; Η πραγματικότητα του πολέμου απομακρύνεται από τη συνείδηση του κοινού. Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά: ο πόλεμος δεν παρουσιάζεται ως τραγωδία, αλλά ως spectacle – σαν επαγγελματικό wrestling όπου το ζητούμενο δεν είναι η ουσία, αλλά το θέαμα.

Η Gen Z, που έχει μεγαλώσει με content overload, αντιμετωπίζει συχνά τον πόλεμο με ειρωνική απόσταση. Αυτό όμως δημιουργεί ένα ηθικό δίλημμα: είναι coping mechanism ή απευαισθητοποίηση; Μπορεί να ισχύουν και τα δύο.

Βασιλιάς των meme, όχι μόνο για τον πόλεμο, είναι το αγαπητό Χ. Χρήστες από όλων τον κόσμο, ανοίγουν το κινητό και ψάχνουν να βρουν την καλύτερη εικόνα ή βίντεο για να συνοδέψουν μια αστεία ατάκα που σκέφτηκαν.

Το ίδιο «πάρτι» συνεχίζετε και στο Instagram με παρόμοια αστεία και πανομοιότυπο τρόπο.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη canx (@__canx1)

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από @eurorfighters

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Gen EU (@wearegenerationeurope)

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη DailyReelX (@dailyreelx)

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη memefiedspace (@memefiedspace)

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη SceneToPrint (@scenetoprint)

 

Με αρκετές παρουσίες στα memes, βλέπουμε και τον Κιμ Γιοκ Ουν. Το παράξενο είναι πως ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας δεν εμπλέκεται τόσο με τον τωρινό  πόλεμο, αλλά το όνομα του είναι συνυφασμένο με αυτόν, ως διαδικασία, χόμπι, πείτε το όπως θέλετε.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Aether (@aetheruncut)

Τα memes βλέπουμε να σατιρίζουν όλους τους εμπλεκόμενους black humor. Βέβαια η νέα γενιά έχει μια «ιδιαίτερη αγάπη» προς την Αμερική και κυρίως το Ισραήλ. 

Πολλές φορές με απλά αστεία τα όποια μπορεί να εξελιχθούν και με μια νότα αντισημιτισμού. Το γενικό κλίμα σε αστεία και memes για το Ισραήλ είναι πως αυτό το κράτος τα ξεκινάει όλα και για συγκεκριμένους σκοπούς.

Όταν ο Λευκός Οίκος ποστάρει σαν gamer

Πέρα από τους χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η ΗΠΑ έχει ενεργό ρόλο στα social, με μια σειρά από βίντεο που δημοσιεύτηκαν από τον Λευκό Οίκο, τα οποία έμοιαζαν περισσότερο με trailers ταινιών δράσης παρά με επίσημες ανακοινώσεις. Πλάνα πραγματικών επιθέσεων «ντύθηκαν» με αποσπάσματα από ποπ κουλτούρα – από το Top Gun μέχρι το Iron Man και ακόμα και τον SpongeBob.

Σε ένα από αυτά, ακούγεται η φράση «justice, the American way», ενώ ακολουθούν εκρήξεις και εφέ που θυμίζουν video game. Σε άλλο, αισθητική τύπου Grand Theft Auto συνοδεύει πραγματικά στρατιωτικά πλήγματα.

Η αντίδραση ήταν άμεση. Πολιτικοί, ακαδημαϊκοί και celebrities αντέδρασαν έντονα. Ο ηθοποιός Ben Stiller απαίτησε την απόσυρση αποσπάσματος από το Tropic Thunder, τονίζοντας: «Ο πόλεμος δεν είναι ταινία».

 Global memes – Η αντίδραση της Ελλάδας

Στην Ελλάδα αλλά και σε διεθνές επίπεδο μέσα από τα memes που αναπαράγονται βλέπουμε πως το internet δεν έχει σύνορα. Μπορεί η χώρα μας να μην εμπλέξετε τόσο αλλά οι  χρήστες θα συμμετάσχουν από όπου και να βρίσκονται.  Όταν έγινε το χτύπημα με το droone στην Κύπρο και όταν η χώρας μας έστειλε τον διάσημο Κίμωνα στην γείτονα χώρα, όπως είναι λογικό, το ίντερνετ πήρε φωτιά από τους Έλληνες.

Ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ δεν είναι ο πρώτος που συνοδεύεται από προπαγάνδα. Είναι όμως ίσως ο πρώτος που «τρέχει» σε πραγματικό χρόνο ως meme ecosystem. Και αυτό αλλάζει κάτι βαθύτερο: τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη βία.

Αν ο 20ός αιώνας είχε τα δελτία ειδήσεων, ο 21ος έχει τα memes. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε ακόμα να ξεχωρίσουμε πότε βλέπουμε ενημέρωση – και πότε απλώς ένα ακόμα βίντεο για scroll. Γιατί, όπως φαίνεται, στο σύγχρονο internet, ακόμα και ο πόλεμος πρέπει να γίνει… clickable.