«Ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Μπότσαρης είναι Αλβανοί»: Η τοιχογραφία που άναψε φωτιές στη γειτονική χώρα

Έντονες συζητήσεις έχει προκαλέσει στην Αλβανία μια τοιχογραφία που επιχειρεί να συνδέσει πρόσωπα διαφορετικών ιστορικών περιόδων με μια ενιαία εθνική αφήγηση. Στο έργο, που φέρει τον τίτλο «Historia e Kombit», δηλαδή «Ιστορία του Έθνους», εμφανίζονται μεταξύ άλλων ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Μάρκος Μπότσαρης και ο Πύρρος της Ηπείρου.

Η σύνθεση και κυρίως οι επιγραφές που συνοδεύουν τα πρόσωπα προκάλεσαν αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς οι συγκεκριμένες ιστορικές προσωπικότητες παρουσιάζονται μέσα από ένα σύγχρονο αλβανικό εθνικό αφήγημα.

Ιδιαίτερη συζήτηση έχει προκαλέσει η αναφορά στον Μέγα Αλέξανδρο. Το όνομά του εμφανίζεται στην τοιχογραφία ως «Aleksandri i Madh», ενώ σε ανάρτηση που συνοδεύει το έργο ο δημιουργός υποστηρίζει ότι ο Μακεδόνας βασιλιάς είχε «αλβανικές ρίζες», χρησιμοποιώντας παράλληλα την αλβανική σημαία.

Ο συγκεκριμένος ισχυρισμός αποτελεί θέση και ερμηνεία του δημιουργού και δεν συνιστά τεκμηριωμένο ιστορικό συμπέρασμα. Ο Αλέξανδρος Γ΄ της Μακεδονίας ήταν βασιλιάς του αρχαίου μακεδονικού βασιλείου, γιος του Φιλίππου Β΄ και της Ολυμπιάδας, και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μορφές της αρχαιότητας.

Ο Μάρκος Μπότσαρης ως «Shqiptar»

Ακόμη μεγαλύτερη αίσθηση προκαλεί η παρουσία του Μάρκου Μπότσαρη στη σύνθεση. Δίπλα στην απεικόνισή του αναγράφεται «Marko Boçari – Shqiptar», δηλαδή «Μάρκος Μπότσαρης – Αλβανός».

Ο Μπότσαρης υπήρξε Σουλιώτης οπλαρχηγός και μία από τις γνωστότερες μορφές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Συμμετείχε στις πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον των Οθωμανών και σκοτώθηκε το 1823 στη μάχη στο Κεφαλόβρυσο, στο Καρπενήσι.

Pirro Alexander The Great Marko Boçari 🇦🇱🇦🇱🇦🇱 pic.twitter.com/MM850Ecd1r

— Leka (@AL_IDATA) September 11, 2026

Η ένταξή του, επομένως, στην τοιχογραφία ως «Shqiptar» έχει ανοίξει συζήτηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο σύγχρονες εθνικές ταυτότητες αποδίδονται σε ιστορικά πρόσωπα που έζησαν σε διαφορετικό κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον.

Στην ίδια σύνθεση και ο Πύρρος της Ηπείρου

Στο έργο έχει συμπεριληφθεί επίσης ο Πύρρος της Ηπείρου, με την επιγραφή «Pirro i Epirit». Ο Πύρρος ήταν βασιλιάς της Ηπείρου και των Μολοσσών και μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές προσωπικότητες της ελληνιστικής εποχής.

Η παρουσία του στην ίδια σύνθεση με τον Μέγα Αλέξανδρο και τον Μάρκο Μπότσαρη ενισχύει τον συμβολικό χαρακτήρα του έργου και την προσπάθεια του δημιουργού να παρουσιάσει διαφορετικές ιστορικές περιόδους ως τμήματα μιας ενιαίας εθνικής διαδρομής.

Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι έννοιες του έθνους και της εθνικής ταυτότητας όπως χρησιμοποιούνται σήμερα δεν μπορούν να μεταφέρονται αυτούσιες σε κοινωνίες της αρχαιότητας. Οι ιστορικές ταυτότητες, οι πολιτικές οντότητες και οι πληθυσμιακές ομάδες εκείνων των εποχών λειτουργούσαν μέσα σε διαφορετικά πλαίσια από τα σύγχρονα εθνικά κράτη.

«Η ιστορία μας είναι τόσο μεγάλη όσο ο φόβος τους»

Το εθνικό μήνυμα του έργου γίνεται ακόμη πιο έντονο μέσα από τη φράση που επέλεξε ο καλλιτέχνης για να συνοδεύσει την παρουσίαση της τοιχογραφίας.

«Historia jonë është aq e madhe sa frika e këtyre», αναφέρει η σχετική ανάρτηση, φράση που αποδίδεται στα ελληνικά ως «Η ιστορία μας είναι τόσο μεγάλη όσο ο φόβος τους».

Ο συνδυασμός της συγκεκριμένης φράσης με τις απεικονίσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του Πύρρου της Ηπείρου και του Μάρκου Μπότσαρη δίνει στην τοιχογραφία έναν σαφή συμβολικό και εθνικό χαρακτήρα.

Το έργο, πέρα από την καλλιτεχνική του διάσταση, έχει έτσι μετατραπεί σε αφορμή για μια ευρύτερη συζήτηση σχετικά με την ιστορική μνήμη και τον τρόπο με τον οποίο τα πρόσωπα του παρελθόντος εντάσσονται στις εθνικές αφηγήσεις του σήμερα.

Οι αντιδράσεις που προκάλεσε επικεντρώνονται κυρίως στην απόδοση σύγχρονων εθνικών χαρακτηρισμών σε ιστορικές μορφές διαφορετικών εποχών. Από την άλλη, η ίδια η τοιχογραφία αποτελεί πρωτίστως την οπτική και την ιστορική ερμηνεία του δημιουργού της και όχι μια νέα ιστορική τεκμηρίωση για την καταγωγή των προσώπων που απεικονίζονται.