Κάμερες ΑΙ και drones στη μάχη των πυρκαγιών

Οι εικόνες επαναλαμβάνονται κάθε καλοκαίρι,  τεράστιες δασικές εκτάσεις παραδίνονται στις φλόγες, πυροσβεστικές δυνάμεις δίνουν μάχη επί ημέρες και αεροσκάφη πραγματοποιούν συνεχείς ρίψεις νερού για να περιορίσουν την εξάπλωση της φωτιάς.

Σε χώρες της νότιας Ευρώπης, όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία, χιλιάδες κάτοικοι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους εξαιτίας των μεγάλων πυρκαγιών. Την ίδια ώρα, το ερώτημα για τον ρόλο της τεχνολογίας στη διαχείριση αυτών των καταστροφών γίνεται ολοένα και πιο επίκαιρο. Παρά την ταχύτατη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των drones σε άλλους τομείς, η αντιμετώπιση των πυρκαγιών εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ανθρώπινη παρουσία και την εμπειρία των πυροσβεστών.

Στη Γαλλία, όπου οι πυρκαγιές έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα το φετινό καλοκαίρι, τέσσερις πυροσβέστες έχουν χάσει τη ζωή τους και περισσότεροι από 150 έχουν τραυματιστεί κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων. Ο Γκιγιόμ Μιλέ, πυροσβέστης με 24 χρόνια υπηρεσίας και εκπρόσωπος του συνδικάτου CFDT στη Ζιρόντ, μία από τις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο, εξηγεί ότι η τεχνολογία έχει κάνει σημαντικά βήματα κυρίως στον εντοπισμό των εστιών, όχι όμως στην ίδια την κατάσβεση.

Στη Ζιρόντ, τα παραδοσιακά σημεία παρακολούθησης των δασών έχουν σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί από κάμερες με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης. Τα συστήματα αυτά μπορούν να αναγνωρίζουν γρήγορα την εμφάνιση καπνού και να ξεχωρίζουν μια πραγματική πυρκαγιά από άλλες εικόνες, όπως η σκόνη που δημιουργεί ένα γεωργικό μηχάνημα.

Οι κάμερες έχουν τη δυνατότητα να εντοπίζουν εστίες σε μεγάλες αποστάσεις, ακόμη και έως 20 χιλιόμετρα, ενώ τα δεδομένα μεταφέρονται άμεσα στους πυροσβέστες μέσω ειδικών εφαρμογών. Εκτός από την εικόνα σε πραγματικό χρόνο, οι επιχειρησιακές ομάδες μπορούν να έχουν πρόσβαση σε χάρτες με την ακριβή θέση της φωτιάς, κοντινές κατοικημένες περιοχές και προβλέψεις για την πορεία εξάπλωσής της, με βάση τις καιρικές συνθήκες και την κατάσταση του εδάφους.

Όπως επισημαίνει ο Ζαν-Σιμόν Κλοντιέ, επικεφαλής εταιρείας που αναπτύσσει τέτοιες λύσεις, η ταχύτητα αντίδρασης είναι καθοριστική. Μια μικρή εστία μπορεί να αντιμετωπιστεί εύκολα στα πρώτα λεπτά, όμως όσο περνά ο χρόνος η επιχείρηση γίνεται πολύ πιο δύσκολη και απαιτεί μεγαλύτερες δυνάμεις.

Η επόμενη γενιά τεχνολογικών εργαλείων βρίσκεται ήδη υπό δοκιμή. Στη Γαλλία εξετάζονται συστήματα με αυτόνομα drones που μπορούν να πραγματοποιούν συνεχείς πτήσεις επιτήρησης, ενώ ερευνητικές ομάδες αναπτύσσουν μη επανδρωμένα αεροσκάφη που θα μπορούν να πλησιάζουν επικίνδυνες περιοχές και να συλλέγουν πληροφορίες για τις συνθήκες που επικρατούν πριν από την άφιξη των πυροσβεστών, σύμφωνα με το ΣΚΑΙ.

Παράλληλα, σε ερευνητικό επίπεδο εξετάζονται ακόμη και drones που θα μπορούν να απελευθερώνουν ειδικές ουσίες κατάσβεσης πάνω από τις φλόγες, με στόχο τον περιορισμό της φωτιάς σε δύσβατες περιοχές. Ωστόσο, οι εφαρμογές αυτές βρίσκονται ακόμη σε πειραματικό στάδιο και δεν αποτελούν λύση που μπορεί να αντικαταστήσει τις παραδοσιακές επιχειρήσεις πυρόσβεσης.

Ο Γκιγιόμ Μιλέ υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία λειτουργεί ως σημαντικό εργαλείο υποστήριξης, κυρίως για την έγκαιρη προειδοποίηση και τον καλύτερο συντονισμό των δυνάμεων, αλλά δεν μπορεί να αναλάβει το πιο κρίσιμο κομμάτι της μάχης με τις φλόγες.

Τα πυροσβεστικά αεροσκάφη, όπως τα Canadair, μπορούν να περιορίσουν την ένταση μιας πυρκαγιάς με τις μεγάλες ποσότητες νερού που ρίχνουν, όμως η τελική προσπάθεια εξακολουθεί να γίνεται από τους ανθρώπους που επιχειρούν στο έδαφος. Οι πυροσβέστες είναι εκείνοι που προσεγγίζουν τις επικίνδυνες ζώνες, μεταφέρουν τον εξοπλισμό και ολοκληρώνουν την κατάσβεση.

Η τεχνολογία αναμένεται να γίνει τα επόμενα χρόνια ακόμη πιο σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών. Ωστόσο, όπως δείχνει η εμπειρία από τις μεγάλες πυρκαγιές στην Ευρώπη, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει τη δουλειά των πυροσβεστών, αλλά όχι να πάρει τη θέση τους.