Ιράν: Σκληραίνει τη στάση απέναντι στις ΗΠΑ – «Ζώνη αποκλεισμού» στα Στενά του Ορμούζ

Με οικονομικά μέτρα επιχειρεί η Τεχεράνη να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη πίεση από τις αμερικανικές κυρώσεις, την ώρα που ανεβαίνουν εκ νέου οι τόνοι μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Η ιρανική πλευρά προειδοποιεί την Ουάσινγκτον ότι οποιαδήποτε νέα στρατιωτική ενέργεια θα προκαλέσει ακόμη πιο σκληρή και επώδυνη απάντηση.

Έξι μήνες μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ που πυροδότησαν τον πόλεμο, η κατάσταση παραμένει σε αδιέξοδο. Η ενδιάμεση συμφωνία εκεχειρίας του Ιουνίου, μέσω Μνημονίου Συναντίληψης (MoU), έχει καταρρεύσει, ενώ οι διπλωματικές προσπάθειες για την επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών δεν έχουν αποδώσει ουσιαστικά αποτελέσματα.

Παράλληλα, μετά την ανάπαυλα των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά το μεγαλύτερο μέρος του Αυγούστου, οι επιθέσεις εκατέρωθεν επανήλθαν. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι έπληξε το Σάββατο τρία ιρανικά δεξαμενόπλοια, υποστηρίζοντας ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε ως απάντηση σε εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων από τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) εναντίον δύο αμερικανικών πολεμικών πλοίων.

Νέα προειδοποίηση από την Τεχεράνη

Μετά τις αμερικανικές επιθέσεις, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αντιληφθούν πως «οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν αλλάξει» πριν να είναι αργά. «Στο εξής, οποιαδήποτε επίθεση κατά των συμφερόντων και της ασφάλειας του Ιράν θα λαμβάνει μια ταχύτερη, αυστηρότερη και πιο επώδυνη απάντηση», ανέφερε σε ομιλία του που δημοσιεύτηκε στο Telegram.

Την ίδια ώρα, ο νέος επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, ανακοίνωσε ότι τις επόμενες ημέρες αναμένεται να παρουσιαστεί σχέδιο για τη δημιουργία μιας «ζώνης αποκλεισμού» έξω από τα Στενά του Ορμούζ, η οποία θα εκτείνεται και σε τμήματα του Περσικού Κόλπου. Σύμφωνα με τον Ρεζαΐ, κάθε πλοίο που θα εισέρχεται στη συγκεκριμένη περιοχή θα προστίθεται σε λίστα κυρώσεων. Όπως ανέφερε, η ζώνη θα ξεκινά από τη γραμμή του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, θα εκτείνεται προς τα Στενά του Ορμούζ και θα συνεχίζει προς τον Περσικό Κόλπο.

Παραμένει, ωστόσο, ασαφές πού ακριβώς τοποθετεί η Τεχεράνη τη γραμμή του αμερικανικού αποκλεισμού. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κομβικό σημείο για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς πριν από τη σύγκρουση από εκεί περνούσε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου.

Στο επίκεντρο η οικονομία

Παράλληλα με το στρατιωτικό μέτωπο, η οικονομική κατάσταση αποτελεί πλέον μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ιρανική κυβέρνηση. Ο Γκαλιμπάφ υπογράμμισε ότι η «μάχη» δίνεται πλέον και στο πεδίο της παραγωγής και του βιοτικού επιπέδου των πολιτών.

Μεταξύ των βασικών προβλημάτων ανέφερε τις έντονες διακυμάνσεις του συναλλάγματος, τον πληθωρισμό, την ανεργία και τη διαχείριση της αγοράς. Όπως είπε, οι πολίτες μπορούν να αντέξουν τις δυσκολίες, όχι όμως την κακοδιαχείριση και την αδράνεια, ζητώντας άμεση δράση από την κυβέρνηση. Ο υπουργός Οικονομικών του Ιράν, Αλί Μαντανιζαντέχ, υποστήριξε από την πλευρά του ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει στην αμερικανική οικονομική πίεση με μεταρρυθμίσεις.

«Η ευθύνη για τη μεταρρύθμιση της οικονομίας του Ιράν ανήκει στην κυβέρνηση και τον λαό του, όχι στο αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών», δήλωσε, απορρίπτοντας την άποψη ότι οι κυρώσεις μπορούν να οδηγήσουν το Ιράν σε αλλαγή πορείας. Την ίδια στιγμή, ο υφυπουργός Οικονομικών Μορτεζά Ζαμανιάν ανέφερε στο ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim ότι το «Αρχηγείο Οικονομικού Πολέμου» του υπουργείου εντείνει τις προσπάθειές του για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που έχει προκαλέσει ο πόλεμος.

Το Χαργκ στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης

Ιδιαίτερη σημασία έχει το νησί Χαργκ, από όπου πριν από τον πόλεμο πραγματοποιούνταν περίπου το 90% των εξαγωγών ιρανικού αργού πετρελαίου. Οι πετρελαϊκές ροές έχουν επηρεαστεί από τα μέσα Απριλίου, όταν ξεκίνησε ο αμερικανικός αποκλεισμός. Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι μέχρι την Κυριακή είχε εκτρέψει 92 εμπορικά πλοία, είχε ακινητοποιήσει τρία και είχε πραγματοποιήσει νηοψία σε δύο, στο πλαίσιο της επιβολής του αποκλεισμού.

Το Χαργκ βρέθηκε εκ νέου στο επίκεντρο μετά την ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στις 31 Αυγούστου. Ο Αμερικανός πρόεδρος δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βίντεο που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη και απεικόνιζε το νησί να «γίνεται συντρίμμια». Η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι μια επίθεση στο Χαργκ θα προκαλούσε σθεναρή απάντηση.

Ο υπουργός Πετρελαίου του Ιράν, Μοχσέν Πακνετζάντ, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι το νησί έχει δεχθεί περίπου 550 πλήγματα τους προηγούμενους μήνες, ωστόσο εξακολουθεί να λειτουργεί. Την ίδια ώρα, η αντιπαράθεση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ προκαλεί ανησυχία στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές των καυσίμων να δέχονται πιέσεις. Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας, Κρις Ράιτ, υποστήριξε πάντως ότι το πετρέλαιο συνεχίζει να διέρχεται από τη θαλάσσια οδό.

Όπως δήλωσε στο CNN, οι διελεύσεις από τα Στενά ανέρχονται κατά μέσο όρο σε περισσότερα από 9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ενώ, μαζί με τους αγωγούς που παρακάμπτουν τα Στενά, οι ροές εκτιμάται ότι διατηρούνται στα δύο τρίτα ή και περισσότερο των επιπέδων πριν από τη σύγκρουση. Παράλληλα, η CENTCOM επιβεβαίωσε ότι το Σάββατο έπληξε τρία ιρανικά πλοία, μεταξύ των οποίων ένα στα ανοιχτά του Χαργκ, μετά την εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων από τους IRGC εναντίον δύο αμερικανικών πολεμικών πλοίων.