Ανακαλύφθηκε αρχαιότερο ναυάγιο στον κόσμο με πιθανό προορισμό την Κρήτη (VIDEO)

Ένα εντυπωσιακό παράθυρο στο θαλάσσιο εμπόριο της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού ανοίγει η υποθαλάσσια αρχαιολογική ανακάλυψη κοντά στην Κέκοβα, στα νότια παράλια της Τουρκίας. Τα ευρήματα, ηλικίας περίπου 4.700 ετών, ενδέχεται να προέρχονται από το αρχαιότερο γνωστό ναυάγιο στον κόσμο, ενώ οι αρχαιολόγοι εξετάζουν το ενδεχόμενο το πλοίο να είχε ξεκινήσει από τις ανατολικές ακτές της Μεσογείου με προορισμό την Κρήτη ή την Τροία.

Την ανακάλυψη ανακοίνωσε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι. Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζουν περισσότεροι από 30 αμφορείς, τρεις μεγάλες πέτρινες άγκυρες και κεραμικά αγγεία που διατηρούν ίχνη από το αρχικό ή μεταγενέστερο περιεχόμενό τους.

Η σημασία της ανακάλυψης δεν περιορίζεται στην ηλικία της. Τα αντικείμενα προσφέρουν νέα στοιχεία για τις θαλάσσιες διαδρομές, τις εμπορικές ανταλλαγές και τις επαφές μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών της Ανατολικής Μεσογείου ήδη από την τρίτη χιλιετία π.Χ.

Τα ευρήματα στον βυθό και το φορτίο που διατηρήθηκε για χιλιετίες

Το ναυάγιο εντοπίστηκε σε υποθαλάσσια πλαγιά, περίπου 30 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Παρότι η ξύλινη κατασκευή του πλοίου, μήκους περίπου δέκα μέτρων, δεν έχει διασωθεί, τα κεραμικά δοχεία που μετέφερε παρέμειναν στον βυθό, διατηρώντας πολύτιμες πληροφορίες για το φορτίο του.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ορισμένα αγγεία βρέθηκαν σχεδόν άθικτα, με ορατά υπολείμματα στο εσωτερικό τους. Οι επιστήμονες επιχειρούν τώρα να προσδιορίσουν τη σύστασή τους, καθώς εξετάζεται το ενδεχόμενο να πρόκειται για ελαιόλαδο, κρασί ή ρητίνες δέντρων.

Ο καθηγητής Χακάν Ονίζ από το Πανεπιστήμιο Ακντενίζ, ο οποίος ηγήθηκε της αποστολής της Μεσογειακής Αρχαιολογικής Ένωσης, χαρακτήρισε το ναυάγιο «χρονοκάψουλα στον βυθό της θάλασσας». Η εικόνα των αγγείων που παρέμειναν στον βυθό για σχεδόν πέντε χιλιετίες δίνει στους αρχαιολόγους τη δυνατότητα να μελετήσουν όχι μόνο τα αντικείμενα, αλλά και τα υλικά που μεταφέρονταν με αυτά.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Mehmet Nuri Ersoy (@mehmetersoytr)

Η αρχαιολόγος Κάριν Σοβάντα από το Πανεπιστήμιο Macquarie της Αυστραλίας εξέτασε τα αγγεία μετά την ανάσυρσή τους και δήλωσε έκπληκτη από την ποσότητα των υπολειμμάτων που είχαν διατηρηθεί. Όπως εξήγησε, το υλικό δεν περιοριζόταν σε μεμονωμένες κηλίδες, αλλά κάλυπτε σημαντικό μέρος του εσωτερικού ορισμένων δοχείων.

Η ερευνητική ομάδα εξετάζει, πάντως, και ένα διαφορετικό ενδεχόμενο: τα υπολείμματα να προέρχονται από επαναλαμβανόμενη χρήση των αγγείων. Επειδή επρόκειτο για μεγάλα και ανθεκτικά δοχεία, δεν αποκλείεται να χρησιμοποιούνταν για χρόνια μετά την αρχική μεταφορά των προϊόντων.

Πιθανή διαδρομή προς την Κρήτη ή την Τροία

Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που καλούνται να απαντήσουν οι αρχαιολόγοι είναι από πού ξεκίνησε το πλοίο και πού κατευθυνόταν όταν βυθίστηκε. Η επικρατούσα εκτίμηση είναι ότι το ταξίδι του άρχισε από κάποιο σημείο της ανατολικής ακτής της Μεσογείου, με πιθανό προορισμό την αρχαία Τροία ή την Κρήτη.

Η ανάλυση του πηλού στους αμφορείς υποδεικνύει ότι τα αγγεία ενδέχεται να κατασκευάστηκαν σε εργαστήρια της Κοιλάδας του Ιορδάνη. Παρόμοια δείγματα έχουν εντοπιστεί στην Αίγυπτο, την Τροία και την Κρήτη, ένα στοιχείο που ενισχύει το ενδιαφέρον για τις εμπορικές διαδρομές που συνέδεαν τις περιοχές αυτές.

Η παρουσία παρόμοιων κεραμικών σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές δεν αποδεικνύει από μόνη της την ακριβή πορεία του συγκεκριμένου πλοίου. Προσφέρει, ωστόσο, ενδείξεις για την κυκλοφορία αγαθών και τη διασύνδεση των παράκτιων κοινοτήτων μέσω της θάλασσας σε μια εποχή κατά την οποία οι θαλάσσιες μεταφορές είχαν ήδη σημαντικό ρόλο στην οικονομική ζωή.

Για την Κρήτη, τα ευρήματα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ενισχύουν την έρευνα γύρω από τις πρώιμες επαφές του νησιού με τις ακτές της Ανατολίας και την ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο.

Ένα αγγείο με σημάδια και πιθανή χρήση στην παρασκευή τροφίμων

Ανάμεσα στα αντικείμενα που ξεχωρίζουν βρίσκεται ένας αμφορέας με εννέα διαφορετικά σημάδια και δύο οπές στο σώμα του. Οι ερευνητές εξετάζουν το ενδεχόμενο να μην προοριζόταν αποκλειστικά για τη μεταφορά προϊόντων, αλλά να είχε χρησιμοποιηθεί και για την παρασκευή τροφίμων, όπως τυριού ή βουτύρου.

Εάν η υπόθεση επιβεβαιωθεί, το αγγείο θα μπορούσε να προσφέρει μια διαφορετική εικόνα για την καθημερινότητα των ανθρώπων που ταξίδευαν στη θάλασσα πριν από περίπου 4.700 χρόνια. Τα πλοία δεν ήταν απλώς μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων, αλλά χώροι στους οποίους οι ναυτικοί έπρεπε να οργανώνουν την τροφοδοσία τους και να καλύπτουν τις ανάγκες ενός ταξιδιού που μπορούσε να διαρκέσει μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τα σημάδια πάνω στο κεραμικό αντικείμενο αποτελούν, επίσης, στοιχείο που χρήζει περαιτέρω μελέτης. Η σημασία τους δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί, επομένως δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι συνδέονται με συγκεκριμένο σύστημα γραφής, ιδιοκτησίας ή εμπορικής καταγραφής.

Το αρχαιότερο γνωστό ναυάγιο και η σύγκριση με τη Δοκό

Η χρονολόγηση των ευρημάτων μεταξύ 4.400 και 4.700 ετών τοποθετεί το ναυάγιο στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού, περίπου στην ίδια ευρύτερη ιστορική περίοδο κατά την οποία κατασκευαζόταν η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας.

Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις για την ηλικία και τον χαρακτήρα του, το εύρημα κοντά στην Κέκοβα θα μπορούσε να ανατρέψει όσα γνωρίζουμε για τα αρχαιότερα γνωστά ναυάγια. Μέχρι τώρα, ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα αυτής της κατηγορίας συγκαταλεγόταν το ναυάγιο στα ανοιχτά της Δοκού, στην Ελλάδα, ηλικίας περίπου 4.200 ετών.

Διαφορετική περίπτωση αποτελεί το αρχαιότερο γνωστό άθικτο ναυάγιο, το οποίο εντοπίστηκε στη Μαύρη Θάλασσα, στα ανοιχτά της Βουλγαρίας, και χρονολογείται περίπου 2.400 χρόνια πριν.

Η ανακάλυψη στην Τουρκία προσθέτει, επομένως, ένα νέο κεφάλαιο στην υποθαλάσσια αρχαιολογία της Μεσογείου. Οι αναλύσεις των αγγείων και των υπολειμμάτων τους αναμένεται να δώσουν περισσότερες απαντήσεις για το φορτίο του πλοίου, την προέλευσή του και τις εμπορικές διαδρομές που ακολουθούσαν οι ναυτικοί της Εποχής του Χαλκού.