Ρένια Λουιζίδου: «Οι γυναίκες απολογούμαστε για τον χρόνο που περνάει»

Η οικειότητα με το κοινό κερδήθηκε νωρίς για τη Ρένια Λουιζίδου. Από τους πρώτους μεγάλους τηλεοπτικούς της ρόλους, έγινε ένα από εκείνα τα πρόσωπα που οι θεατές νιώθουν ότι γνωρίζουν και αγαπούν, έστω  και μέσα από τους ρόλους της μόνο. Η πραγματική πρόκληση ήταν να κρατήσει αυτή την οικειότητα σε σωστή αναλογία: αρκετά κοντά για να υπάρχει τρυφερότητα, αρκετά μακριά για να μη γίνει η οικειότητα αυτονόητη ή αδιάκριτη. Και φαίνεται να την πέτυχε…

Επιστρέφει τώρα στη γενέτειρά της, τη Θεσσαλονίκη, με τη  Sexy Laundry στο Δημοτικό Θέατρο Συκεών, την κωμωδία της Michele Riml που παίζεται με επιτυχία τα τελευταία χρόνια, σε σκηνοθεσία Σπύρου Παπαδόπουλου, στις 30 Ιουνίου και 1η Ιουλίου.

Στο έργο, η Άλις και ο Λάρι, ένα ζευγάρι με πολλά χρόνια γάμου πίσω του, βρίσκονται σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου επιχειρώντας να ξαναβρούν την επιθυμία, την οικειότητα, ίσως και την ίδια τη γλώσσα με την οποία μιλούν ο ένας στον άλλον.

Έρχεστε με το Sexy Laundry στη Θεσσαλονίκη. Αν σας ζητούσα να μου πείτε κάτι που δεν συμπαθείτε πάνω στην Άλις και κάτι με το οποίο ταυτίζεστε ή θαυμάζετε, τι θα λέγατε;

Ταυτίζομαι με τον θυμό και την απόγνωση που βιώνει. Αυτό το καταλαβαίνω. Αντιπαθώ το πόσο της ξεφεύγουν τα πράγματα. Το θυμικό της που την βγάζει εκτός ορίων.

Η Άλις συνειδητοποιεί γρήγορα την φθορά το χρόνου και πως αυτήν επηρεάζει τη σχέση τους, ενώ ο Λάρι όχι.

Αυτό είναι κάτι που βλέπετε και ως γενικότερη διαφορά στον τρόπο που άντρες και γυναίκες προσεγγίζουν τον χρόνο και τη φθορά;

Ναι. Είναι μία από τις διαφορές στον τρόπο που προσεγγίζουν πολλά πράγματα οι άντρες και οι γυναίκες. Και επειδή είναι διαφορετικοί, αλλά και εξαιτίας της πίεσης που δέχεται μια γυναίκα μεγαλώνοντας.

Το πέρασμα του χρόνου για τον άντρα θεωρείται φυσιολογικό. Για τη γυναίκα θεωρείται ανταγωνιστική σχέση. Είναι ένας αγώνας που δίνεται για να μη φανεί η φθορά του χρόνου.

Δεν υπάρχει και στους άντρες κρίση μέσης ηλικίας;

Βεβαίως υπάρχει. Αλλά με άλλο ζητούμενο. Όχι τόσο με την εξωτερική εμφάνιση. Οι άντρες το βιώνουν εσωτερικά. Δεν απολογούνται, όμως, γι’ αυτό. Οι γυναίκες απολογούμαστε για τον χρόνο που περνάει. Πρέπει να κάνουμε καθημερινά πράγματα για να το αναστείλουμε, σαν να μην είναι μια φυσική διαδικασία.

Ζούμε, όμως, σε μια εποχή όπου αυτά τα όρια ανάμεσα στα φύλα μοιάζουν να θολώνουν…

Αλήθεια είναι, θολώνουν. Αλλά είμαστε πολύ στην αρχή αυτής της αλλαγής για να μπορούμε να βγάλουμε ασφαλή συμπεράσματα. Ειδικά για εμάς που είμαστε μιας μεγαλύτερης γενιάς… Σίγουρα διορθώνονται κάποιες παθογένειες του παρελθόντος: τι είναι ανδρισμός, πώς «πρέπει» να είναι μια γυναίκα και πώς πρέπει να εκδηλώνεται. Βέβαια, όταν κάτι αλλάζει για πρώτη φορά, υπάρχει συνήθως μια τάση για υπερβολή. Πάει λίγο η κατάσταση πέρα από το μέτρο και μετά ισορροπεί.

Το κοινό θέλει συχνά να πιστεύει ότι η αγάπη σώζει. Ότι αρκεί. Εσείς το πιστεύετε;

Και ναι και όχι. Στο όνομα της αγάπης έχουν γίνει, και μάλιστα με καλές προθέσεις, τα μεγαλύτερα εγκλήματα. Είναι μια πολύ ισχυρή βάση και προϋπόθεση. Αλλά δεν φτάνει μόνη της. Θέλει επαγρύπνηση και προσπάθεια. Θέλει να μη σε παίρνει από κάτω η ταχύτητα της καθημερινότητας και ξεχνάς να κοιτάξεις τον άνθρωπο δίπλα σου λίγο πιο βαθιά.

Η Θεσσαλονίκη είναι για εσάς προσωπικός τόπος, όχι απλώς ένας σταθμός περιοδείας. Τι αλλάζει όταν παίζετε εδώ;

Πλέον ζω περισσότερα χρόνια στην Αθήνα απ’ όσα έζησα στη Θεσσαλονίκη. Όμως, όσα χρόνια κι αν ζήσω στην Αθήνα, πάντα μέσα μου θα νιώθω Θεσσαλονικιά. Όπως κάθε άνθρωπος, νομίζω, που γυρίζει στον τόπο της καταγωγής του, από τον οποίο λείπει πολύ καιρό, έχω πάντα μια αίσθηση ότι δεν μπορώ να κρυφτώ. Με ξέρουν. Κάπως έτσι λειτουργεί μέσα μου.

Έχετε αγαπημένες γωνιές που επισκέπτεστε κάθε φορά;

Πάντα γυρίζω στη Δημητρίου Γούναρη και στην πλατεία Ναυαρίνου. Είναι τα χρόνια της φοιτητικής μου ζωής. Στην Τσιμισκή, στο κέντρο, και οπωσδήποτε βόλτα στην παραλία.

Έχει αλλάξει η σχέση σας με την έκθεση όσο περνούν τα χρόνια;

Η έκθεση ήταν κάτι που με ζόριζε από μικρή. Με βοήθησε το ότι από πολύ νεαρή ηλικία, εξαιτίας των «Απαράδεκτων», χρειάστηκε να το διαχειριστώ.

Κατάλαβα ότι πρέπει να κρατάω κάποιες αποστάσεις για να αισθάνομαι καλά με τον εαυτό μου. Νομίζω βρήκα τρόπο να το διαχειριστώ και σταμάτησε να με απασχολεί τόσο. Όχι να το αγνοώ, αλλά να μην το αφήσω να γίνει καθημερινό κομμάτι της ζωής μου. Είναι ένα μέρος της δουλειάς που μπορεί να σε καταπιεί.

Αυτό μπορεί να σας κόστισε επαγγελματικά; Να σας κράτησε λίγο έξω από πράγματα;

Κάθε επιλογή έχει τίμημα. Είναι νόμισμα με δύο όψεις. Το ζήτημα είναι, όταν κάνεις τη σούμα, αν αυτά που έχασες σου λείπουν περισσότερο από αυτά που κέρδισες. Εγώ δεν μπορώ να το πω αυτό. Έκανα στη δουλειά μου περισσότερα απ’ όσα είχα φανταστεί. Μπορώ να πω ότι είμαι ευγνώμων.

#MeToo και ελληνικό θέατρο: έχει αλλάξει κάτι με ουσιαστικό τρόπο στον χώρο του θεάτρου μετά το ελληνικό #MeToo;

Βεβαίως και έχει αλλάξει. Μπορεί να μην έγιναν όλα ιδανικά, αλλά μπήκαν κάποιες βάσεις.

Κρατιούνται πλέον κάποια προσχήματα και είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν – έστω κι αυτά. Δεν αναφέρομαι υποχρεωτικά σε ζητήματα σεξουαλικής παρενόχλησης αλλά γενικότερα κακών συμπεριφορών και εργασιακού bullying.

Βεβαίως και εκεί κάποια πράγματα πήγαν στα άκρα, όπως συμβαίνει σε κάθε μεγάλη αλλαγή. Αλλά νομίζω ότι ισορρόπησαν και θα ισορροπήσουν περισσότερο στο μέλλον.

Είναι κρίμα, όμως, που δεν επεκτάθηκε όλο αυτό με την ίδια ένταση και σε άλλους κλάδους. Είναι άδικο να χρεωνόμαστε σαν χώρος ότι μόνο σε εμάς συμβαίνουν αυτά. Συμβαίνουν, απλώς οι άλλοι δεν είχαν τα κότσια να μιλήσουν.

Θα λέγατε ότι βλέπετε πιο ενδιαφέροντες γυναικείους ρόλους τα τελευταία χρόνια σε θέατρο, τηλεόραση και κινηματογράφο;

Όχι σε έναν αριθμό ή με μια πυκνότητα που να είναι αξιοσημείωτη. Και για το πόσο δύσκολο είναι, μεγαλώνοντας, μια γυναίκα να συνεχίσει να βρίσκει ενδιαφέροντες ρόλους έχουν μιλήσει πάρα πολύ γνωστές ηθοποιοί και στο εξωτερικό.

Ενδιαφέροντες γυναικείοι ρόλοι υπάρχουν μέχρι τα 40. Στην τηλεόραση, για παράδειγμα, βρίσκεις συχνά τον ρόλο της μάνας του πρωταγωνιστή ή μιας κακούργας, δολοπλόκου γυναίκας που μηχανορραφεί πίσω από την πλάτη των αθώων νεότερων ηρώων.

Δύσκολα βρίσκεις, όμως, μια ενδιαφέρουσα γυναίκα μεγαλύτερης ηλικίας, από 50 και πάνω. Οι ανδρικοί ρόλοι, αντιθέτως, έχουν ατέλειωτη γκάμα. Τι να κάνουμε; It is a man’s world.

Ίσως να πρέπει εμείς, οι ίδιες, να γράψουμε αυτούς τους ρόλους…

Σίγουρα πρέπει να βοηθηθούμε μόνες μας. Δεν μπορούμε να περιμένουμε από τους άλλους. Αντί να ανταγωνιζόμαστε η μία την άλλη, πρέπει να βοηθήσουμε η μία την άλλη. Αυτός που κάθεται στην αναπαυτική πολυθρόνα – ο άντρας στη σημερινή κοινωνία…Γιατί να σηκωθεί από μόνος του;

Όταν ζεις στην πιο βολεμένη πλευρά, δεν καταλαβαίνεις τον καημό του άλλου, όσο καλή πρόθεση κι αν έχεις. Μου συμβαίνει, συχνά, με συνομήλικούς μου άντρες – υπέροχους, σκεπτόμενους, με ευαισθησίες άνδρες – να τους μιλάς από την πλευρά της γυναίκας και να μένουν κατάπληκτοι από αυτό που ακούν.

Αυτό ισχύει και στα πρακτικά ζητήματα; Στις αμοιβές, για παράδειγμα;

Βεβαίως. Πολύ πιο εύκολα ένας επιχειρηματίας ή ένα κανάλι θα αμείψει τον άντρα ηθοποιό καλύτερα από μια γυναίκα ηθοποιό – αναφέρομαι σε ηθοποιούς αντίστοιχων πορειών και για αντίστοιχους ρόλους.

Επίσης, ένας άντρας που διεκδικεί τα λεφτά του θεωρείται διεκδικητικός και αποφασιστικός χαρακτήρας, ενώ αν το κάνει μια γυναίκα, είναι μια στρίγκλα που δεν ικανοποιείται με τίποτε.

Κάποια πράγματα διαιωνίζονται, και εμείς ξεχνάμε να τα διεκδικήσουμε.

Τι θα θέλατε να σας ρωτούν συχνότερα και δεν σας ρωτούν; Και ποια ερώτηση έχετε βαρεθεί;

Δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι που θα ήθελα να με ρωτήσουν. Από το αντίθετο υποφέρω. Καλούμαστε να έχουμε άποψη για τα πάντα.

Για κάτι που δήλωσε κάποιος συνάδελφος ή είπε κάποιος στην τηλεόραση… Γιατί πρέπει εγώ να έχω κάτι το…ανακοινώσιμο σχετικά με ο,τιδήποτε αφορά τη δημόσια σφαίρα; Είναι λίγο της μόδας να έχεις γνώμη επί παντός επιστητού. Κανείς δεν λέει πια «δεν ξέρω». Εγώ από την άλλη, θεωρώ ότι την ημέρα που θα αισθανθώ ότι δεν έχω να μάθω τίποτα καινούργιο, θα έχω γεράσει.

Και η ερώτηση που έχετε βαρεθεί;

Η συχνότητα με την οποία με ρωτούν για τους Απαράδεκτους με κάνει να αισθάνομαι ότι επαναλαμβάνομαι ασυστόλως. Με φέρνει σε φοβερή αμηχανία.

Κατανοώ, βεβαίως, ότι τους αγαπάνε ακόμη πολύ και είναι υπέροχο αυτό. Αλλά, έχουν ρωτηθεί σχεδόν τα πάντα και τα έχω απαντήσει 50 και 100 φορές. Αναρωτιέμαι κάθε φορά τι άλλο να πω καινούργιο. Μήπως έχω γίνει ένας βαρετός άνθρωπος που λέει τα ίδια και τα ίδια για μια επιτυχία πριν από 35 χρόνια;

Και η πιο βαρετή ερώτηση είναι: «Πείτε μας κάτι αστείο που θυμάστε από τα γυρίσματα των Απαράδεκτων ή του Καφέ της Χαράς». Αυτή η ερώτηση με σκοτώνει. Εκεί πέφτει μαύρο. Όταν σε στριμώχνουν να βρεις υποχρεωτικά κάτι αστείο και χαριτωμένο…

Πού να φανταζόμουν εγώ, 22 χρονών, ότι θα με ρωτάνε 30 και τόσα χρόνια μετά για εκείνες τις μέρες;

Αν μπορούσατε να δώσετε μια συμβουλή στη Ρένια των «Απαράδεκτων», ποια θα ήταν;

Από τότε που γεννήθηκα, τότε και τώρα και πάντα, η πρώτη συμβουλή που πρέπει να του δώσω είναι: μην αγχώνεσαι τόσο πολύ. Τώρα πια μου το λένε και οι γιατροί.

Δεν φαίνεστε, όμως, άνθρωπος που χάνει τον έλεγχο.

Είμαι συγκροτημένη, ναι. Όμως, η αντιμετώπιση του άγχους ήταν πάντα πρόκληση για μένα. Προσπαθώ πολύ.

Τι σας ηρεμεί;

Τα τελευταία χρόνια, τεχνικές αναπνοών και γιόγκα με έχουν βοηθήσει πολύ. Πολλές φορές θέλω να πάρω μια απόσταση από τα πράγματα. Να κάτσω σπίτι, να μη βγω, να μείνω λίγο μόνη μου. Να δημιουργήσω εγώ για τον εαυτό μου συνθήκες ηρεμίας. Να πάω στη θάλασσα, να μείνω μια ώρα μέσα στο νερό, να περπατήσω με τον σκύλο στη γειτονιά. Απλά πράγματα.

info: Προπώληση εισιτηρίων εδώ

 Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν στο TheOpinion από την υπεύθυνη επικοινωνίας της παράστασης, Ελένη Τσολάκη.