Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης: Spotlight και Χρυσός Αλέξανδρος στον Μπιλ Μόρισον

Το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης στρέφει το βλέμμα του σε έναν από τους πιο ιδιαίτερους δημιουργούς του σύγχρονου σινεμά, τον Μπιλ Μόρισον. Ο Αμερικανός σκηνοθέτης, που οι The New York Times έχουν αποκαλέσει «ποιητή των χαμένων ταινιών», τιμάται με Χρυσό Αλέξανδρο και παρουσιάζει ένα ξεχωριστό spotlight με μερικά από τα σημαντικότερα έργα του. Παράλληλα, θα δώσει masterclass με τίτλο «Αποκαλύπτοντας το κρυμμένο κάδρο», εστιάζοντας στη δημιουργική του πορεία και στη γόνιμη σχέση του με το αρχειακό υλικό.

Ο Μόρισον έχει ταυτίσει το όνομά του με το φθαρμένο σελιλόιντ. Οι αλλοιώσεις, οι γρατζουνιές και οι αποσυνθέσεις του φιλμ δεν είναι για εκείνον τεχνικά ελαττώματα, αλλά κομμάτι της αφήγησης — μνήμες που ξεθωριάζουν, εικόνες-φαντάσματα που επιμένουν να επιστρέφουν.

Στο The Village Detective: A Song Cycle (2021) μια παράδοξη ανακάλυψη —τέσσερις μπομπίνες σοβιετικού φιλμ που ανασύρθηκαν από τα νερά της Ισλανδίας— γίνεται αφορμή για ένα στοχασμό πάνω στη φθορά, τη λήθη και τη λαϊκή κουλτούρα. Με συνοδεία της μουσικής του βραβευμένου με Πούλιτζερ συνθέτη David Lang, ο Μόρισον μετατρέπει ένα φαινομενικά ασήμαντο εύρημα σε ποιητικό σχόλιο για την ιστορία του σινεμά.

Το εμβληματικό Dawson City: Frozen Time (2016) αφηγείται την αληθινή ιστορία 500 και πλέον βωβών ταινιών που βρέθηκαν θαμμένες σε μια πισίνα στον Καναδά, μισό αιώνα μετά την εξαφάνισή τους. Ένα κολάζ από σπάνιο υλικό, επίκαιρα και φωτογραφίες συνθέτει ένα χρονικό για την εύθραυστη φύση της Ιστορίας και των εικόνων.

Στο The Great Flood (2013), με τη μουσική του κιθαρίστα Bill Frisell, ο Μόρισον ανασυνθέτει τη μεγάλη πλημμύρα του Μισισιπή το 1927 και τη «Μεγάλη Μετανάστευση» που ακολούθησε. Χωρίς διαλόγους, μόνο με εικόνες  και ήχο, δημιουργεί ένα στοιχειωτικό πορτρέτο μιας κομβικής στιγμής της αμερικανικής ιστορίας.

Οι The Miners’ Hymns (2011), με μουσική του Jóhann Jóhannsson, αποτελούν έναν λυρικό φόρο τιμής στους ανθρακωρύχους της βορειοανατολικής Αγγλίας, ενώ το Spark of Being (2010) επανερμηνεύει τον μύθο του Φρανκενστάιν μέσα από αρχειακό υλικό και πρωτότυπη μουσική του Dave Douglas.

Κομβικό έργο στη φιλμογραφία του παραμένει το Decasia (2002), ένα συμφωνικό φιλμ από αποσυντιθέμενα κομμάτια σελιλόιντ που εντάχθηκε στο National Film Registry της Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου — η πρώτη ταινία του 21ου αιώνα που έλαβε αυτή τη διάκριση.

Με πρεμιέρες σε φεστιβάλ όπως το Sundance Film Festival και αναδρομική έκθεση στο Museum of Modern Art της Νέας Υόρκης, ο Μόρισον έχει καθιερωθεί ως ένας αρχαιολόγος του σινεμά που μετατρέπει τα ερείπια του παρελθόντος σε ζωντανή τέχνη. Το spotlight του 28ου ΦΝΘ είναι μια σπάνια ευκαιρία να δούμε στη μεγάλη οθόνη έργα που θυμίζουν πως το σινεμά δεν είναι μόνο εικόνα — είναι μνήμη, χρόνος και φθορά που γίνεται ποίηση.