«Avatar – Fire and Ash»: Όταν το θέαμα καίει πιο έντονα από την ιστορία (VIDEO)

Με το Avatar: Fire and Ash, ο James Cameron αποδεικνύει για ακόμη μία φορά ότι κανείς δεν χτίζει κόσμους όπως εκείνος.

Το ερώτημα, όμως, δεν είναι πια αν η Pandora μπορεί να μας εντυπωσιάσει, αλλά αν έχει κάτι καινούργιο να μας πει.  Ανάμεσα σε τεχνικά θαύματα, επαναλαμβανόμενες αφηγηματικές διαδρομές και μια ιστορία που φλερτάρει με τον μηδενισμό, η τρίτη ταινία της σειράς μοιάζει λιγότερο με όραμα και περισσότερο με μια μεγαλειώδη επανάληψη.

Το Avatar: Fire and Ash ξεκινά ακριβώς από το σημείο που άφησε το The Way of Water: την οικογένεια Sully βυθισμένη στο πένθος για τον θάνατο του Neteyam. Ο Jake και η Neytiri έχουν πλέον ενταχθεί στους Metkayina, όμως η απειλή της RDA δεν έχει εξαφανιστεί — αντίθετα, γίνεται πιο επιθετική, πιο οργανωμένη και πιο αδίστακτη.

Στο επίκεντρο της τρίτης ταινίας βρίσκεται ο Spider, ο υιοθετημένος ανθρώπινος γιος των Sully, ένας χαρακτήρας «ανάμεσα σε κόσμους»: δεν ανήκει ούτε στους ανθρώπους ούτε ολοκληρωτικά στους Na’vi. Όταν μια νέα φυλή, οι Mangkwan —γνωστοί ως Ash Clan— εισβάλλει στη σύγκρουση, η ισορροπία της Pandora διαλύεται. Η ηγέτιδά τους, η Varang, μια σκοτεινή, σχεδόν μυστικιστική φιγούρα που έχει αποκοπεί από την Eywa, συμμαχεί με τον παλιό εχθρό των Sully, τον Miles Quaritch.

Η σύγκρουση δεν είναι πλέον μόνο αποικιοκρατική· γίνεται υπαρξιακή. Η φωτιά έρχεται αντιμέτωπη με το νερό, η πίστη με τον μηδενισμό και η επιβίωση με την εκδίκηση. Σε μια από τις πιο κομβικές στιγμές της ταινίας, ο Spider μεταμορφώνεται σωματικά, αποκτώντας τη δυνατότητα να αναπνέει στην Pandora — μια εξέλιξη που τον καθιστά πολύτιμο τόσο για την Eywa όσο και για τους ανθρώπους.

Η τελική πράξη κορυφώνεται με μια γιγαντιαία σύγκρουση όπου όλες οι φυλές, τα οικοσυστήματα και ακόμη και οι Tulkun (οι διαστημικές φάλαινες) εμπλέκονται σε έναν πόλεμο που δεν αφήνει πλέον περιθώρια ουδετερότητας.

Το Avatar: Fire and Ash είναι μια ταινία που δεν μπορείς να αγνοήσεις — όχι επειδή λέει κάτι καινούργιο, αλλά επειδή επιμένει να το λέει με εκκωφαντικό τρόπο. Ο James Cameron παραδίδει για τρίτη φορά ένα τεχνικό θαύμα, ίσως το πιο άρτιο οπτικά blockbuster της δεκαετίας. Και ταυτόχρονα, μια ιστορία που παλεύει να ξεφύγει από τον ίδιο της τον μύθο.

Η Pandora παραμένει ασύγκριτη σε κλίμακα και λεπτομέρεια. Σε μια εποχή όπου τα CGI blockbusters μοιάζουν όλο και πιο επίπεδα, το Fire and Ash υπενθυμίζει τι σημαίνει κόσμος σχεδιασμένος με εμμονική φροντίδα. Κι όμως, όσο εντυπωσιακή κι αν είναι η εικόνα, η αφήγηση συνεχίζει να βασίζεται σε γνώριμα μοτίβα: ο «εκλεκτός», η ευγενής φύση, ο αποικιοκράτης εχθρός, η αναπόφευκτη μάχη.

Εκεί που η ταινία κερδίζει έδαφος είναι στη θεματική της μετατόπιση. Το Fire and Ash δεν ρωτά αν η αντίσταση είναι βίαιη· ρωτά αν υπάρχει άλλη επιλογή. Σε έναν κόσμο όπου η εκμετάλλευση δεν σταματά, η ταινία παίρνει σαφή θέση: η άμυνα δεν είναι μίσος.

Ο Spider λειτουργεί ως σύμβολο μιας γενιάς χωρίς πατρίδα — ενός υβριδικού μέλλοντος που κανείς δεν θέλει πλήρως, αλλά όλοι χρειάζονται. Είναι ίσως ο πιο ενδιαφέρων χαρακτήρας της τριλογίας, ακριβώς γιατί δεν ενσαρκώνει καθαρά καμία ιδεολογία. Σε αντίθεση, η Varang αντιπροσωπεύει τον μηδενισμό που γεννά η εγκατάλειψη: μια πίστη που αντικαθίσταται από τη φωτιά και την καταστροφή.

Παρά τα ενδιαφέροντα αυτά νήματα, ο Cameron δεν τολμά να τα πάει μέχρι τέλους. Κάθε φορά που η ταινία πλησιάζει κάτι πολιτικά ή ιστορικά αιχμηρό, επιστρέφει στην ασφάλεια του θεάματος. Το αποτέλεσμα είναι ένα έργο που μοιάζει πιο ώριμο από το The Way of Water, αλλά όχι πιο θαρραλέο.

Το Avatar: Fire and Ash δεν θα μείνει στη συλλογική μνήμη για τους χαρακτήρες του ή για το σενάριό του. Θα μείνει ως εμπειρία — ως τρεις ώρες απόλυτης κινηματογραφικής υπερφόρτωσης. Και ίσως αυτό να είναι και το μεγαλύτερο παράδοξο της σειράς: ένας κόσμος τόσο ζωντανός, που όμως δυσκολεύεται να πει κάτι εξίσου ζωντανό για τον δικό μας.