Μητσοτάκης: Αντιμετωπίζουμε τα ζητήματα ψυχικής υγείας, ειδικά όταν αφορούν τα παιδιά και τους εφήβους, με μεγάλη σοβαρότητα

Τη σημασία της ψυχικής υγείας ως κεντρικής προτεραιότητας δημόσιας πολιτικής, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των παιδιών και των εφήβων από τις επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ανέδειξε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη διάρκεια συζήτησης με θέμα «Διεθνής Πρωτοβουλία για την Υγεία του ΙΣΝ: Εστιάζοντας στην ψυχική υγεία».

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του SNF Nostos 2026, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ενώ τη συζήτηση συντόνισε ο πρόεδρος του Ιδρύματος, Ανδρέας Κ. Δρακόπουλος.

Στον χαιρετισμό του, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η ψυχική υγεία, και ειδικά η ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων, αντιμετωπίζεται από την κυβέρνηση με ιδιαίτερη σοβαρότητα. Παράλληλα, έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη λογοδοσίας των ψηφιακών πλατφορμών, την αξία της άσκησης, του αθλητισμού και των δημιουργικών δραστηριοτήτων ως υγιών εναλλακτικών απέναντι στις οθόνες, καθώς και τη σημασία της ενίσχυσης των υποδομών, της εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών και της στήριξης των γονέων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη διαχρονική προσφορά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος στην Ελλάδα, τόσο μέσα από εμβληματικές υποδομές όσο και μέσα από πρωτοβουλίες που επενδύουν στον άνθρωπο και στη δημόσια υγεία.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε αρχικά τις ευχαριστίες του για την «εξαιρετικά διαφωτιστική συζήτηση», όπως είπε, αναγνωρίζοντας το έργο του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος στην Ελλάδα.

«Θα ήθελα, καταρχάς, να αναγνωρίσω το τεράστιο έργο που έχει επιτελέσει το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος στην Ελλάδα. Ανδρέα, σου είμαστε βαθιά ευγνώμονες για όλα όσα έχεις κάνει για τη χώρα, όχι μόνο για αυτό το υπέροχο Κέντρο και τα νοσοκομεία που χτίζεις, αλλά και για τη δέσμευσή σου να επενδύεις στους ανθρώπους», ανέφερε ο πρωθυπουργός.

Όπως τόνισε, τα κτήρια και οι υποδομές έχουν μεγάλη αξία, ωστόσο πρέπει να συνοδεύονται από μια ευρύτερη προσέγγιση που ενσωματώνει και τη διάσταση της ψυχικής υγείας. «Τα κτήρια είναι υπέροχα και θα παραμείνουν υπέροχα, αλλά αν δεν τα δούμε μέσα από μια εντελώς διαφορετική οπτική, η οποία να ενσωματώνει και τη διάσταση της ψυχικής υγείας, θα έχουμε κάνει μόνο τη μισή δουλειά», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Περνώντας στα ζητήματα που τέθηκαν στη συζήτηση, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τα θέματα ψυχικής υγείας, ειδικά όταν αφορούν παιδιά και εφήβους, με μεγάλη σοβαρότητα. Ευχαρίστησε, μάλιστα, τους συντελεστές της σχετικής μελέτης, επισημαίνοντας ότι αφιέρωσαν χρόνο για να συνομιλήσουν με εφήβους και να κατανοήσουν τι πραγματικά συμβαίνει.

«Θα μοιραστώ αυτή τη μελέτη όχι μόνο με τους συνεργάτες μου, αλλά και με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διότι πρόκειται για ζήτημα που συζητείται όχι μόνο σε επίπεδο κρατών μελών, αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο», ανέφερε.

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η απόφαση της κυβέρνησης για απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την απόφαση «τολμηρή», αλλά απαραίτητη, υπογραμμίζοντας ότι τα στοιχεία για τις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων είναι, όπως είπε, αδιαμφισβήτητα.

«Πήραμε μια τολμηρή απόφαση. Κατανοούμε ότι πρόκειται για μια πολύ δυναμική προσέγγιση, αλλά αποφασίσαμε να απαγορεύσουμε την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα παιδιά μας κάτω των 15 ετών. Πιστεύουμε ότι αυτό είναι ένα απαραίτητο μέτρο για την προστασία της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων μας», είπε.

Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η ζημιά δεν συνδέεται μόνο με τον χρόνο που περνούν τα παιδιά μπροστά στις οθόνες, αλλά και με το περιεχόμενο στο οποίο εκτίθενται. Αναφέρθηκε, μάλιστα, στο φαινόμενο του doomscrolling, επισημαίνοντας ότι τα παιδιά και οι έφηβοι εκτίθενται σε περιβάλλοντα που είναι σχεδιασμένα να είναι εθιστικά.

«Είμαστε θύματα του doomscrolling, οπότε φαντάσου τι συμβαίνει σε έναν εγκέφαλο που δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως όταν εκτίθεται σε κάτι που είναι σχεδιασμένο να είναι εθιστικό», ανέφερε.

Ο κ. Μητσοτάκης έστειλε σαφές μήνυμα προς τις ψηφιακές πλατφόρμες, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Όπως είπε, η λογοδοσία των πλατφορμών αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση, ενώ εξέφρασε την εκτίμηση ότι το θέμα θα ρυθμιστεί τελικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

«Πρέπει να καταστήσουμε τις πλατφόρμες υπόλογες και πρέπει να τις πείσουμε ή να τις αναγκάσουμε να συνεργαστούν σε αυτό το ζήτημα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πρέπει να σταλεί ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Το να κερδίζουν χρήματα εις βάρος των παιδιών μας είναι απλά απαράδεκτο».

Παράλληλα, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η απομάκρυνση των παιδιών από τις οθόνες πρέπει να συνοδευτεί από πραγματικές εναλλακτικές. Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε την αξία του αθλητισμού, της μουσικής και των δημιουργικών δραστηριοτήτων, με ιδιαίτερη αναφορά στα ομαδικά αθλήματα.

«Είναι πολύ σημαντικό να απομακρύνουμε τα παιδιά μας από τις οθόνες, αλλά ποια είναι η εναλλακτική λύση; Η εναλλακτική λύση είναι πολύ απλή: να τα ενθαρρύνουμε να αθλούνται, να μάθουν κάποιο μουσικό όργανο», είπε.

Όπως σημείωσε, όταν ένα παιδί παίζει ποδόσφαιρο ή κολυμπά, απομακρύνεται πρακτικά από το κινητό. «Για όσους από εμάς έχουμε ασχοληθεί με τον αθλητισμό και κατανοούμε την αξία του, ειδικά των ομαδικών αθλημάτων, αυτή είναι η καλύτερη εναλλακτική λύση που μπορούμε να προσφέρουμε στα παιδιά μας», τόνισε.

Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την ψυχική υγεία με τη δημόσια υγεία συνολικά, επισημαίνοντας ότι η άσκηση δεν αφορά μόνο τη σωματική κατάσταση, αλλά και την ψυχική ισορροπία. Όπως είπε, η άσκηση αποτελεί βασική σύσταση δημόσιας υγείας, καθώς επηρεάζει θετικά τη χημεία του εγκεφάλου και βοηθά τους ανθρώπους να αισθάνονται καλύτερα.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Μητσοτάκης στάθηκε στην ανάγκη επενδύσεων σε χώρους παιχνιδιού, σχολικές αυλές, παιδικές χαρές και αθλητικές εγκαταστάσεις. Χαρακτήρισε τις παρεμβάσεις αυτές ως μία από τις πιο αποδοτικές επενδύσεις που μπορεί να κάνει το κράτος με δημόσιους πόρους, καθώς έχουν άμεσο κοινωνικό αποτύπωμα.

«Η καλύτερη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε είναι να δημιουργήσουμε νέα στάδια και νέες παιδικές χαρές, ιδιαίτερα στα σχολεία μας», σημείωσε, αναγνωρίζοντας ότι σε πολλές περιοχές της χώρας υπάρχουν χώροι παιχνιδιού σε κακή κατάσταση. Όπως είπε, κάθε φορά που γίνονται παρεμβάσεις, οι χώροι αυτοί γεμίζουν ξανά με παιδιά που παίζουν μπάσκετ, βόλεϊ ή ποδόσφαιρο.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο πρόγραμμα CAMHI, την Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων, τονίζοντας τη σημασία της ενσωμάτωσής του στην εκπαίδευση. Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι είναι κρίσιμο να εκπαιδευτούν οι δάσκαλοι ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν έγκαιρα σημάδια ψυχικών διαταραχών, καθώς δεν έχουν όλα τα παιδιά πρόσβαση σε επαγγελματία ψυχικής υγείας.

«Είμαστε πολύ ενθουσιασμένοι με τα αποτελέσματα του προγράμματος CAMHI και τον τρόπο που μπορούμε να το ενσωματώσουμε στην εκπαίδευσή μας, καθώς και με τον τρόπο που μπορούμε να εκπαιδεύσουμε τους δασκάλους μας να αναγνωρίζουν σημάδια των ψυχικών διαταραχών», ανέφερε.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε και στον ρόλο των γονέων, υπενθυμίζοντας τη λειτουργία της πλατφόρμας parco.gov.gr για τον γονικό έλεγχο. Όπως εξήγησε, μέσω της πλατφόρμας παρέχονται σαφείς οδηγίες στους γονείς για το πώς μπορούν να ρυθμίσουν τα κινητά των παιδιών τους, να περιορίσουν την πρόσβαση σε συγκεκριμένες πλατφόρμες, να ορίσουν χρονικά όρια και να έχουν μεγαλύτερο έλεγχο στο ψηφιακό περιβάλλον των παιδιών τους.

Ο πρωθυπουργός περιέγραψε, μάλιστα, το παράδοξο της εποχής: οι γονείς να ανησυχούν όταν τα παιδιά βγαίνουν έξω να παίξουν, αλλά να μην γνωρίζουν τι συμβαίνει όταν βρίσκονται μόνα τους στο δωμάτιο με ένα κινητό τηλέφωνο.

«Είμαστε τόσο προστατευτικοί απέναντι στα παιδιά μας, θέλουμε να τα παρακολουθούμε παντού. Βγαίνουν έξω να παίξουν και ανησυχούμε πολύ, αλλά μετά τα αφήνουμε στο δωμάτιό τους ή μπροστά στο κινητό τους και δεν έχουμε ιδέα τι συμβαίνει. Πρέπει λοιπόν να αντιστρέψουμε αυτή την κατάσταση», είπε.

Μέχρι την εφαρμογή της απαγόρευσης από την 1η Ιανουαρίου, ο πρωθυπουργός κάλεσε τους γονείς να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα εργαλεία γονικού ελέγχου, ενώ ζήτησε να ενισχυθεί η ενημέρωση προς τις οικογένειες. Όπως ανέφερε, οι γονείς αντιλαμβάνονται όλο και περισσότερο το πρόβλημα, καθώς βιώνουν στην καθημερινότητα τις συνέπειες της υπερβολικής χρήσης των κινητών από τα παιδιά.

«Οι γονείς καταλαβαίνουν. Κάθε φορά που μιλάμε στους γονείς για την απαγόρευση της πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον, επειδή βιώνουν την απομόνωση, την επιθετικότητα, τις μεταπτώσεις στη διάθεση όταν τα παιδιά περνούν υπερβολικά πολύ χρόνο στα κινητά τους», σημείωσε.

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ευχαρίστησε τον Ανδρέα Δρακόπουλο για τη συμβολή του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και έκανε ειδική αναφορά στη φιλανθρωπική παρακαταθήκη του Σταύρου Νιάρχου.

«Θέλω να το πω δημόσια: εδώ, σε αυτόν τον χώρο, ο Σταύρος Νιάρχος, πίσω στη δεκαετία του ’90, πήρε την τολμηρή απόφαση να διαθέσει ουσιαστικά το 50% της περιουσίας του για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Έθεσε ένα προηγούμενο και ευελπιστώ πραγματικά ότι πολλοί από τους εύπορους Έλληνες αυτής της γενιάς θα κάνουν τουλάχιστον το ίδιο», ανέφερε ο πρωθυπουργός.