Χρ. Δήμας: «Τα ψηφιακά μοντέλα (BIM) στις κατασκευές μεταμορφώνουν τον τρόπο σχεδιασμού και διαχείρισης των έργων»

Η ψηφιακή τεχνολογία αλλάζει σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, κατασκευάζονται και συντηρούνται οι υποδομές, με το Building Information Modelling (BIM) να αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τον κατασκευαστικό κλάδο. Στο επίκεντρο των σχετικών εξελίξεων βρέθηκε το 7ο The BIM Conference, που συνδιοργανώθηκε από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), όπου ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, αναφέρθηκε στα οφέλη της μεθοδολογίας και στις πρωτοβουλίες για την εφαρμογή της στα δημόσια έργα.

Τι αλλάζει με την ψηφιακή μοντελοποίηση BIM;

Όπως ανέφερε ο υπουργός, το BIM δεν αποτελεί απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται και υλοποιούνται τα κατασκευαστικά έργα. Η αξιοποίησή του μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία υποδομών υψηλότερης ποιότητας, με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων του κλάδου.

Η συγκεκριμένη μεθοδολογία καλύπτει όλα τα στάδια ενός έργου, από την αρχική μελέτη και τον σχεδιασμό έως την κατασκευή, τη λειτουργία και τη συντήρησή του. Με αυτόν τον τρόπο, τα δεδομένα που αφορούν μια υποδομή μπορούν να αξιοποιούνται σε όλη τη διάρκεια της ζωής της και όχι μόνο κατά την κατασκευή της.

Καλύτερος προγραμματισμός και έλεγχος του κόστους

Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του BIM είναι η δυνατότητα τρισδιάστατης απεικόνισης των κατασκευών, η οποία επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό ασυμβατοτήτων και προβλημάτων στον σχεδιασμό. Έτσι, οι αρμόδιοι μπορούν να προχωρούν στις απαραίτητες διορθώσεις πριν από την έναρξη ή την εξέλιξη των εργασιών, περιορίζοντας τον κίνδυνο καθυστερήσεων και πρόσθετων δαπανών.

Παράλληλα, η ψηφιακή μοντελοποίηση διευκολύνει τον προγραμματισμό των εργασιών και την ακριβέστερη εκτίμηση του προϋπολογισμού, συμβάλλοντας στον περιορισμό των οικονομικών αποκλίσεων. Η χρήση κοινής βάσης δεδομένων ενισχύει, επίσης, τη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών και μπορεί να βελτιώσει τις συνθήκες ασφάλειας κατά την κατασκευή.

Τα οφέλη δεν σταματούν με την ολοκλήρωση ενός έργου. Κατά τη λειτουργία και τη συντήρηση μιας υποδομής, η συγκέντρωση των πληροφοριών σε ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό αρχείο επιτρέπει την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της κατάστασής της και τη μείωση του λειτουργικού κόστους σε βάθος χρόνου.

Το «Ψηφιακό Δίδυμο» στη διαχείριση των υποδομών

Κεντρικό στοιχείο της ψηφιακής διαχείρισης είναι το λεγόμενο «Ψηφιακό Δίδυμο» (Digital Twin), ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό αρχείο που συγκεντρώνει πληροφορίες για μια κατασκευή και μπορεί να υποστηρίξει τη διαχείριση και τη συντήρησή της.

Η ύπαρξη συγκεντρωμένων δεδομένων διευκολύνει την παρακολούθηση μιας υποδομής μετά την παράδοσή της, καθώς οι πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν κατά τη μελέτη και την κατασκευή παραμένουν διαθέσιμες για τις ανάγκες της λειτουργίας της. Η προσέγγιση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για έργα με μεγάλο χρόνο ζωής και αυξημένες απαιτήσεις συντήρησης.

Οι παρεμβάσεις του υπουργείου για την εφαρμογή του BIM

Ο Χρίστος Δήμας αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για τη σταδιακή ενσωμάτωση της ψηφιακής μοντελοποίησης στα δημόσια έργα. Στο πλαίσιο αυτό, έχει αναπτυχθεί εθνική στρατηγική και οδικός χάρτης για την εφαρμογή του BIM στην Ελλάδα, στον οποίο περιλαμβάνονται 28 παρεμβάσεις με ορίζοντα υλοποίησης πέντε ετών.

Οι παρεμβάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, τη διακυβέρνηση, την τυποποίηση των διαδικασιών, την ανάπτυξη δεξιοτήτων, την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και την υποστήριξη της αγοράς. Όπως επισήμανε ο υπουργός, οι ευρωπαϊκές εξελίξεις στις δημόσιες συμβάσεις και στον ψηφιακό μετασχηματισμό των κατασκευών δείχνουν ότι η συγκεκριμένη μεθοδολογία αναμένεται να αποκτήσει ακόμη πιο κεντρικό ρόλο στα δημόσια έργα τα επόμενα χρόνια.

Παράλληλα, στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης Έργων και Πόρων του υπουργείου, το οποίο πρόκειται να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία, προβλέπεται υποσύστημα BIM Viewer.

Στο επίκεντρο η εκπαίδευση των μηχανικών

Η μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο σχεδιασμού και υλοποίησης έργων προϋποθέτει, σύμφωνα με τον υπουργό, την κατάλληλη προετοιμασία του ανθρώπινου δυναμικού. Η εξοικείωση των μηχανικών με τα νέα ψηφιακά εργαλεία αποτελεί βασική προϋπόθεση, καθώς η εφαρμογή του BIM δεν περιορίζεται στην προμήθεια λογισμικού, αλλά απαιτεί αλλαγές στις καθημερινές πρακτικές και στη συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε σχετική εκπαίδευση μηχανικών του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, ζητήματα που αφορούν τον κύκλο ζωής των δημοσίων συμβάσεων.

Ο Χρίστος Δήμας υπογράμμισε ότι η προσπάθεια θα συνεχιστεί, με εκπαίδευση σε συγκεκριμένα λογισμικά BIM, ώστε τα στελέχη του υπουργείου να μπορούν να υιοθετήσουν στην πράξη την ψηφιακή μοντελοποίηση των έργων.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο υπουργός χαρακτήρισε την επένδυση στο BIM στρατηγική αναγκαιότητα για τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα των σύγχρονων κατασκευαστικών επιχειρήσεων, τονίζοντας την ανάγκη προετοιμασίας του κλάδου για τις αλλαγές που φέρνει η ψηφιακή εποχή.