Μωβ μέδουσες: τροπικό είδος σε ελληνικές θάλασσες

Ειδικό αντι..μεδουσικό ζελέ, εφαρμογή στο κινητό, ακόμη και… medusa kit κυκλοφορεί πλέον στην αγορά ενάντια στον μωβ “εχθρό” που έχει κατακλύσει φέτος, σε πολύ μεγάλη έκταση, τις ελληνικές θάλασσες. Είναι τροπικές και πρόκειται για ένα από τα πιο επικίνδυνα είδη μεδουσών, υπό την έννοια ότι περιέχουν νευροτοξίνη που κάνει το τσίμπημά τους αρκετά πιο επώδυνο. Στη Μεσόγειο ήρθαν να κάνουν τη διαφορά, αφού μέχρι σήμερα κυριαρχούσε στα νερά της η διαφανής μέδουσα.

Αν και τις τελευταίες μέρες παρατηρείται ότι υπάρχει έλλειψη μεγάλων συγκεντρώσεων, η διασπορά της μωβ μέδουσας παραμένει μεγάλη, καλύπτοντας μεγάλο μέρος του Αιγαίου, με έμφαση στις κεντρικές και βόρειες περιοχές, και σε λιγότερη έξαρση στο Ιόνιο. Ωστόσο και αυτή δεν είναι μια στατική κατάσταση, αφού μεγάλο ρόλο για τη μετακίνησή τους παίζουν οι άνεμοι και τα θαλάσσια ρεύματα.

Για είδη που ήρθαν επειδή η θάλασσα της Μεσογείου έχει γίνει πολύ πιο ζεστή, λόγω της κλιματικής αλλαγής κάνει λόγο, μιλώντας στο TheOpinion o καθηγητής Χημείας του Περιβάλλοντος του ΑΠΘ, Κώστας Φυτιάνος και όπως λέει, δεν είναι το μόνο τροπικό και επικίνδυνο είδος που ήρθε μέσω της διώρυγας του Σουέζ…

Χωρίς επιπτώσεις στον τουρισμό

Πριν κυριέψει τη Μεσόγειο, η απειλή της μωβ μέδουσας φαίνεται πως κατέκλυσε προηγουμένως τα μέσα ενημέρωσης και τα social media. Ωστόσο, δεν στάθηκε ικανή να αποτρέψει τον κόσμο από το να ξεχυθεί φέτος στις παραλίες (άλλωστε, μετά από τον κορωνοϊό, πόσο μπορεί πια να μας τρομάξει μία μέδουσα;).

“Προς το παρόν, φαίνεται πως όλη αυτή η απειλή, αυτή η υπερπροβολή δεν τρόμαξε τους επισκέπτες και τους τουρίστες, οι οποίοι είναι μεν πιο προσεκτικοί, ωστόσο εξακολουθούν να απολαμβάνουν τις βουτιές τους στις παραλίες της Χαλκιδικής”, σχολιάζει στο TheOpinion ο αντιπρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Χαλκιδικής, Γιάννης Λασπάς.

Ορισμένοι λουόμενοι ρωτούν πριν βουτήξουν , αλλά αντιλαμβάνονται ότι η εμφάνιση της μέδουσας δεν είναι κάτι στάσιμο, δεν “κατοικεί” δηλαδή σε μία μόνο παραλία, αλλά αντίθετα επηρεάζεται από τον άνεμο.

Μέσω της διώρυγας του Σουέζ

Τις μώβ μέδουσες μάς… συστήνει ο καθηγητής Χημείας Περιβάλλοντος, Κώστας Φυτιάνος: “Διακρίνονται από τέσσερα μεγάλα πλοκάμια και οκτώ πιο μικρά και πιο μακριά. Όταν είναι σε νεαρή ηλικία, το «καπέλο» τους είναι καφέ και όταν μεγαλώνουν γίνεται πορφυρό μωβ. Όπως και πέρυσι, έτσι και φέτος, περιμένουμε έκταση του φαινομένου, φέτος μάλιστα εμφανίζονται και σε περιοχές που πέρυσι δεν είχαν εμφανιστεί”, λέει.

Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για τροπικά είδη που ήρθαν στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, από τον Ινδικό και την Ερυθρά θάλασσα. Αυτή η… μετακίνηση είναι αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, αφού αυξήθηκε η θερμοκρασία της Μεσογείου και έγινε τροπική θάλασσα. “Η μωβ μέδουσα είναι ένα μόνο από τα περισσότερα από χίλια είδη που έχουν έρθει στη Μεσόγειο λόγω κλιματικής αλλαγής, μεταξύ αυτών και κάποια είδη ψαριών πολύ τοξικά και κάποια επιθετικά, όπως ο λαγοκέφαλος και το λεοντόψαρο. Αυτά τα είδη δεν τα είχαμε στις δικές μας θάλασσες, είναι ξενικά θαλάσσια είδη τα οποία αυξάνονται συνεχώς”, προσθέτει.

Οι μωβ μέδουσες είχαν κάνει την εμφάνισή τους, πριν περίπου τρία με πέντε χρόνια, στον Κορινθιακό, πέρυσι τις είδαμε στις Κυκλάδες και στον Παγασητικό, φέτος έχουν κατακλύσει όχι μόνο το Αιγαίο, αλλά και το Ιόνιο και την Κρήτη, περιοχές που έως πέρυσι είχαν μείνει αλώβητες

“Συνήθως μένουν στα βαθιά, εξαρτάται βέβαια από τους ανέμους”, λέει ο κ.Φυτιάνος και συμβουλεύει να μπαίνουμε στη θάλασσα όταν οι άνεμοι φυσάνε προς τη θάλασσα και όχι προς τη στεριά. “Οι λουόμενοι πάντα να βάζουν γυαλάκια θαλάσσης για να βλέπουν και να τις αποφεύγουν, καθώς στα θολά νερά δεν φαίνονται”, προσθέτει.

Και γαλάζιες αυτή την εποχή

Σύμφωνα με το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας, ωστόσο, έως τα μέσα του Ιουλίου, όπως κάθε χρόνο θα υπάρχει έξαρση και της γαλάζιας μέδουσας, την οποία πριν λίγες μέρες συναντήσαμε και στον Θερμαϊκό. Συνήθως, τις βλέπουμε στα πιο βαθιά νερά, μακριά από τις παραλίες, εκτός από τις μέρες που οι άνεμοι και τα θαλάσσια ρεύματα τις φέρνουν στις ακτές μας

Τα “όπλα” κατά του μοβ… εχθρού!

Το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας προτείνει ένα ΚΙΤ Πρώτων βοηθειών που θα πρέπει να έχει:

Μια πλαστική κάρτα (π.χ. παλιά πιστωτική).

Ένα τσιμπιδάκι

Ένα κυπελλάκι (π.χ. ουροσυλέκτης).

Λίγο μαγειρική σόδα (αναλογία 1:1 με θαλασσινό νερό).

Αντιισταμινικό χάπι.

Κάποια κορτιζονούχα κρέμα

Τι κάνουμε αν μας τσιμπήσει

Πλένουμε προσεκτικά με θαλασσινό νερό, χωρίς να τρίβουμε την περιοχή του τσιμπήματος. Αν είναι διαθέσιμο, εφαρμόζουμε ένα μίγμα θαλασσινού νερού και μαγειρικής σόδας (σε αναλογία 1:1) για δύο λεπτά, ώστε να σταματήσει οποιαδήποτε επιπλέον έκκριση δηλητηρίου από πιθανά υπολείμματα κυττάρων πλοκαμιών που έχουν μείνει στο δέρμα.

Χρησιμοποιούμε μια πλαστική τραπεζική κάρτα ή κάτι παρόμοιο (και όχι τα χέρια μας) για να αφαιρέσουμε το μείγμα της μαγειρικής σόδας καθώς και οποιαδήποτε τυχόν υπολείμματα από το δέρμα μας.

Εφαρμόζουμε πάγο πάνω στο τσίμπημα για 5-15 λεπτά. Ο πάγος ή ακόμη και κάποιο παγωμένο αναψυκτικό, θα πρέπει να είναι μέσα σε σακούλα ή κάποιο άλλο περίβλημα, όπως ένα ύφασμα ή μπλουζάκι. Αν ο πόνος δεν υποχωρεί, ξαναβάζουμε πάγο για άλλα 5-15 λεπτά.

Δεν τυλίγουμε το σημείο σφιχτά με επιδέσμους, δεν χρησιμοποιούμε ξύδι, αμμωνία, νερό ή οινόπνευμα.