Σάκης Αρναούτογλου: Το 36% της Ελλάδας αντιμέτωπο με τον κίνδυνο ερημοποίησης

Την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η κλιματική κρίση με μέτρα πρόληψης και όχι μόνο με καταστολή των φυσικών καταστροφών υπογραμμίζει ο μετεωρολόγος και ευρωβουλευτής Σάκης Αρναούτογλου, με αφορμή τη νέα έκθεση του Joint Research Centre της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κατάσταση των εδαφών στην Ευρώπη.

Όπως αναφέρει σε ανάρτησή του στο facebook, η δημοσιοποίηση των νέων επιστημονικών δεδομένων συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, βρίσκονται αντιμέτωπες με εκτεταμένες πυρκαγιές. Ωστόσο, όπως σημειώνει, οι επιπτώσεις μιας φωτιάς δεν σταματούν με την κατάσβεσή της, καθώς η επόμενη ημέρα αφήνει πίσω της σοβαρές προκλήσεις για το έδαφος και τα οικοσυστήματα. Η ερημοποίηση, όπως εξηγεί, δεν σημαίνει ότι μια περιοχή μετατρέπεται ξαφνικά σε έρημο. Πρόκειται για μια σταδιακή διαδικασία κατά την οποία η γη χάνει τη γονιμότητά της, μειώνεται η βλάστηση, περιορίζεται η δυνατότητα συγκράτησης νερού και επηρεάζεται η παραγωγική ικανότητα των περιοχών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, περίπου το 36% της ελληνικής επικράτειας βρίσκεται ήδη σε συνθήκες που συνδέονται με τον κίνδυνο ερημοποίησης, ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα στην τρίτη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην Ισπανία, με 53%, και στην Κύπρο, με 45%. Το συγκεκριμένο ποσοστό δεν σημαίνει ότι πάνω από το ένα τρίτο της Ελλάδας έχει μετατραπεί σε έρημο, αλλά ότι σημαντικές περιοχές αντιμετωπίζουν αυξημένη πίεση από την ξηρασία και την υποβάθμιση των εδαφών. Οι συνέπειες αφορούν τη γεωργία, τη διαχείριση του νερού, τα δάση, τη βιοποικιλότητα και τη δυνατότητα ορισμένων περιοχών να παραμείνουν βιώσιμες στο μέλλον.

Ο Σάκης Αρναούτογλου επισημαίνει ότι μετά από μια μεγάλη πυρκαγιά η κατάσταση του εδάφους γίνεται ακόμη πιο ευάλωτη. Η απουσία της βλάστησης αφήνει το έδαφος εκτεθειμένο στις υψηλές θερμοκρασίες, στους ισχυρούς ανέμους και στις έντονες βροχοπτώσεις, αυξάνοντας τον κίνδυνο διάβρωσης και δυσκολεύοντας τη φυσική αναγέννηση.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι περιοχές όπου οι πυρκαγιές επαναλαμβάνονται σε συνδυασμό με μεγάλες περιόδους ανομβρίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η προσωρινή καταστροφή μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνια υποβάθμιση της γης, με άμεσες επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή, στους διαθέσιμους υδάτινους πόρους και στην τοπική οικονομία. Ο ευρωβουλευτής υποστηρίζει ότι η προστασία των δασών και των εδαφών απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση, με έμφαση στην πρόληψη, στη σωστή διαχείριση των δασικών εκτάσεων, στη συγκράτηση των υδάτων και στην αποκατάσταση των οικοσυστημάτων.

Η έκθεση καταγράφει ότι οι ξηρές περιοχές καλύπτουν ήδη περίπου το 15% της έκτασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η ερημοποίηση επηρεάζει περίπου 530.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και σχεδόν 42 εκατομμύρια ανθρώπους. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι έως την περίοδο 2021-2040 ακόμη μεγαλύτερες εκτάσεις της Ευρώπης ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυξημένο κίνδυνο. Όπως σημειώνει ο Σάκης Αρναούτογλου, τα επιστημονικά δεδομένα δεν μπορούν να αποτρέψουν από μόνα τους τις πυρκαγιές, μπορούν όμως να δείξουν το μέγεθος της απειλής και την ανάγκη για μια συνολική στρατηγική απέναντι στην κλιματική αλλαγή.