Ραγδαία αύξηση στις ηλεκτρονικές απάτες

Δραματική αύξηση καταγράφεται στις υποθέσεις ηλεκτρονικής απάτης στη χώρα μας, αποτυπώνοντας με σαφήνεια τη μετάβαση του εγκλήματος από τον φυσικό στον ψηφιακό χώρο και αναδεικνύοντας τα σοβαρά κενά στην προστασία των πολιτών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η απάτη δεν αποτελεί πλέον μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά μια οργανωμένη και ταχύτατα εξελισσόμενη απειλή.

Σύμφωνα με την έκθεση «CyberX Fraud Statistics Report 2025», μια εκτενή μελέτη που βασίζεται στην ανάλυση πραγματικών υποθέσεων ηλεκτρονικής απάτης και στη σύγκρισή τους με διεθνείς τάσεις κυβερνοεγκλήματος, οι υποθέσεις που εξετάστηκαν το 2025 παρουσίασαν αύξηση 210% σε σχέση με το 2024, όταν είχαν καταγραφεί 157 περιστατικά.

Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Αντίθετα, η Ελλάδα φαίνεται πλέον να ευθυγραμμίζεται πλήρως με το διεθνές μοτίβο, καθώς το κυβερνοέγκλημα εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες απειλές για την παγκόσμια οικονομία. Διεθνείς εκτιμήσεις ανεβάζουν το συνολικό ετήσιο κόστος του κυβερνοεγκλήματος στα 10,5 τρισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που ξεπερνά το ΑΕΠ πολλών κρατών, σύμφωνα  με το newsbomb.gr. 

Βαρύ οικονομικό αποτύπωμα

Η ανάλυση 487 υποθέσεων ηλεκτρονικής απάτης αποκαλύπτει ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό οικονομικό αποτύπωμα:

Συνολικές εκτιμώμενες απώλειες: 3,21 εκατ. ευρώ

Απώλειες από επενδυτικές και FOREX απάτες: 2,07 εκατ. ευρώ

Ποσοστό επενδυτικών scams στις συνολικές ζημίες: 64,5%

Μέση απώλεια ανά θύμα επενδυτικής απάτης: 59.300 ευρώ

Ποσοστό μερικής ή πλήρους ανάκτησης χρημάτων: μόλις 15,8%

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο μέσος χρόνος αναγνώρισης της απάτης περιορίζεται στις 5,2 ημέρες, διάστημα που αποδεικνύεται καθοριστικό: μετά την πάροδό του, οι πιθανότητες ανάκτησης των χρημάτων μειώνονται δραστικά. Παρά ταύτα, μόνο το 62% των θυμάτων προχωρά σε επίσημη καταγγελία.

Οι πιο συχνές μορφές απάτης

Αν και οι επενδυτικές απάτες δεν εμφανίζονται πρώτες σε συχνότητα, προκαλούν τις μεγαλύτερες οικονομικές ζημιές. Οι συχνότερες μορφές ηλεκτρονικής απάτης το 2025 ήταν:

Online απάτες και ψεύτικα e-shops: 24%

Phishing και επιθέσεις impersonation: 20%

Επενδυτικά / FOREX scams: 13%

Παραβιάσεις λογαριασμών social media: 10%

Romance και sextortion scams: 8%

Η εικόνα αποτυπώνει ξεκάθαρα τη διάκριση μεταξύ πιθανότητας έκθεσης και πραγματικού οικονομικού κινδύνου.

Ποιοι πέφτουν θύματα

Σε αντίθεση με τα στερεότυπα, τα θύματα της ηλεκτρονικής απάτης είναι κατά κύριο λόγο ενεργοί και εξοικειωμένοι ψηφιακοί χρήστες. Η ηλικιακή ομάδα 45–60 ετών συγκεντρώνει το 35% των περιστατικών, ενώ ακολουθούν οι 31–44 ετών με 30%. Γεωγραφικά, το μεγαλύτερο ποσοστό εντοπίζεται στην Αττική (42%), με τη Θεσσαλονίκη να ακολουθεί με 18%.

Η απάτη «ενσωματώνεται» στην καθημερινότητα

Τα δεδομένα δείχνουν σαφή μετατόπιση προς τα ψηφιακά οικοσυστήματα προβολής:

Online διαφημίσεις και πλατφόρμες: 50%

Email και SMS phishing: 17%

Social media και εφαρμογές μηνυμάτων: 15%

Η απάτη δεν εμφανίζεται πλέον ως κάτι προφανώς ύποπτο, αλλά ενσωματώνεται οργανικά στην καθημερινή ψηφιακή εμπειρία του χρήστη, καθιστώντας τη διάκριση πραγματικού και ψεύτικου περιεχομένου ολοένα και δυσκολότερη.

«Οι απάτες πια μοιάζουν απολύτως φυσιολογικές»

Η Δρ. Κέλλυ Ιωάννου, Διευθύντρια της CyberX και καθηγήτρια Εγκληματολογίας, επισημαίνει ότι το πιο επικίνδυνο χαρακτηριστικό των σύγχρονων απατών είναι η κανονικοποίησή τους.

Όπως εξηγεί, οι περισσότερες υποθέσεις δεν ξεκινούν με ύποπτα email, αλλά με διαφημίσεις, μηνύματα στο WhatsApp ή ειδοποιήσεις που μοιάζουν αξιόπιστες και υπόσχονται οικονομικό όφελος. Τα θύματα, όπως τονίζει, δεν εξαπατώνται λόγω αφέλειας, αλλά επειδή ενεργοποιούνται απολύτως φυσιολογικές ανθρώπινες ανάγκες και φόβοι.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το φαινόμενο των «δεύτερων και τρίτων κυμάτων εξαπάτησης», καθώς τα στοιχεία των θυμάτων κυκλοφορούν και επαναχρησιμοποιούνται, εγκλωβίζοντάς τα σε έναν φαύλο κύκλο απωλειών.