Πετράλωνα: Άκουσαν τριγμούς πριν καταρρεύσει η πολυκατοικία – Τα σενάρια που εξετάζονται (VIDEO)

Αυτοψίες και ελέγχους στατικότητας σε όλα τα όμορα κτίρια της πολυκατοικίας που κατέρρευσε στην οδό Αλκμήνης 22, στα Πετράλωνα, θα πραγματοποιήσουν και σήμερα ειδικά κλιμάκια μηχανικών του Υπουργείου Υποδομών και του Δήμου Αθηναίων, με τα ερωτήματα σχετικά με τα αίτια που προκλήθηκε η κατάρρευση της πολυκατοικίας να παραμένουν πολλά.

Οι έρευνες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, με τους ειδικούς να εστιάζουν στις συνθήκες των εργασιών, στα μέτρα αντιστήριξης που ελήφθησαν και στην κατάσταση του παλαιού κτηρίου πριν από την κατάρρευσή του.

Δίπλα στην πολυκατοικία πραγματοποιούνταν εργασίες κατεδάφισης ενός διώροφου κτηρίου, προκειμένου να ανεγερθεί νέα πενταώροφη πολυκατοικία

Η άδεια κατεδάφισης για το κτήριο εκδόθηκε για πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2024 και είχε λάβει την έγκριση του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα.

Αφορούσε την κατεδάφιση υφιστάμενου διώροφου κτίσματος με ισόγειο κατάστημα και ισόγεια αποθήκη, εμβαδού 213 τμ. Σύμφωνα με την άδεια, το κτήριο είχε ανεγερθεί το 1956.

Η άδεια κατεδάφισης ανανεώθηκε μισό έτος αργότερα, τον Ιούλιο του 2025 καθώς η ιδιοκτησία άλλαξε χέρια. Κατόπιν τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους εκδόθηκε αρχικά η προέγκριση και κατόπιν (τον Μάρτιο του 2026) η οικοδομική άδεια για την ανέγερση πενταώφορης πολυκατοικίας με υπόγειο και σοφίτα, στη θέση του παλαιότερου κτιρίου.

Μιλώντας στο ΕΡΤnews, ο πολιτικός μηχανικός και γεωλόγος Κώστας Σαχμπάζης εξηγεί ότι πριν από οποιαδήποτε θεμελίωση απαιτούνται γεωτεχνικές έρευνες και μελέτες, ώστε να διασφαλίζεται τόσο η φέρουσα ικανότητα του εδάφους όσο και η προστασία των γειτονικών κτιρίων από πιθανές καθιζήσεις.

Όπως επισημαίνει, αυτό φαίνεται να ήταν το κρίσιμο ζήτημα στην περίπτωση της Αλκμήνης 22.

Οι ειδικοί τονίζουν επίσης ότι σε αντίστοιχες εργασίες είναι απαραίτητα τα έργα αντιστήριξης, ιδιαίτερα όταν οι εκσκαφές γίνονται σε μεγαλύτερο βάθος από τα θεμέλια των γειτονικών κτιρίων.

Παράλληλα, η πολυκατοικία που κατέρρευσε ήταν ένα παλαιό κτήριο, κατασκευασμένο πριν από την εφαρμογή των σύγχρονων αντισεισμικών κανονισμών.

Επιπλέον, η πολύχρονη φθορά, η διάβρωση και η γήρανση των υλικών ενδέχεται να είχαν μειώσει σημαντικά την αντοχή του φέροντος οργανισμού.

Ο Βασίλης Παπαδόπουλος, μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος, επισήμανε ότι οι σεισμικές δονήσεις και η διαρκής καταπόνηση στη διάρκεια των δεκαετιών μπορεί να έχουν προκαλέσει σημαντικές ρηγματώσεις στο κτήριο.

Οι έρευνες για τα ακριβή αίτια της κατάρρευσης και για την απόδοση ενδεχόμενων ευθυνών βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

«Και η Πίζα γέρνει, αλλά δεν έπεσε»

Χθες, οι ένοικοι της πολυκατοικίας άκουγαν τριγμούς, ενώ γείτονας εντόπισε μια μεγάλη ρωγμή στο κτίριο. Επειδή ανησύχησαν, κάλεσαν τη μηχανικό τους, η οποία και διαπίστωσε ότι το κτίριο είχε πάρει κλίση 5 μοιρών. Απευθύνθηκαν στον μηχανικό της νεοανεγειρόμενης οικοδομής, ο οποίος φέρεται να τους απάντησε πως «και ο πύργος της Πίζας γέρνει, αλλά δεν έπεσε».

Πάντως η πολυκατοικία δεν είχε την «τύχη» του πύργου της Πίζας, αφού μέσα σε μόλις μια ώρα, η κλίση μεγάλωσε από τις 5, στις 14 μοίρες. Ήδη βέβαια, η μηχανικός είχε πάρει την πρωτοβουλία να ενημερώσει τις 6 οικογένειες που έμεναν στην πολυκατοικία, πηγαίνοντας πόρτα-πόρτα. Λίγο αργότερα, οι εργάτες της οικοδομής, άρχισαν να χτυπούν τα κουδούνια και να ζητούν από τους ενοίκους να εκκενώσουν το κτίριο με το πρόσχημα της «έντονης φασαρίας».

Αυτή η λεπτομέρεια κάνει τους αστυνομικούς να υποψιάζονται ότι μπορεί το συνεργείο να αντιλήφθηκε ότι έκανε κάποια ζημιά στα θεμέλια της διπλανής πολυκατοικίας και να επιχειρούσε να το «μαζέψει». Γι’ αυτό άλλωστε φαίνεται πως είχε προγραμματιστεί να πέσει στο σημείο τσιμέντο ταχείας πήξεως, ώστε να λειτουργήσει ως αντιστήριξη στην πολυκατοικία που έγερνε. Πώς και γιατί έπεσε λοιπόν η πολυκατοικία;

Προφανώς και τις απαντήσεις θα δώσουν οι αρμόδιες αρχές στη δικογραφία που συντάσσεται, όμως μέχρι τώρα οι ειδικοί κλίνουν προς το συμπέρασμα ότι πρόκειται για έναν συνδυασμό γεγονότων και, κυρίως, παραλείψεων. Για παράδειγμα, η πολυκατοικία που κατέρρευσε, είχε χτιστεί το 1970, δεν είχε υπόγειο και τα θεμέλια που είχε ήταν μεταξύ 1- 1,30 μ. Για την καινούρια, πενταόροφη πολυκατοικία με υπόγειο, στον αριθμό 20, τα θεμέλια θα έπεφταν σε βάθος περίπου 6 μέτρων, για τα οποία έγινε και εκσκαφή μετά την κατεδάφιση της αποθήκης (η οποία υπήρχε εκεί από το 1956).

Ένα ερώτημα είναι το αν υπήρξε προειδοποίηση τις προηγούμενες μέρες από τεχνικό κλιμάκιο που κλήθηκε να επιθεωρήσει το σημείο και πρότεινε να πέσει εκτοξευόμενο σκυρόδεμα για να αποφευχθεί ο κίνδυνος κατάρρευσης της διπλανής πολυκατοικίας, λύση που τελικά δεν προτιμήθηκε για λόγους κόστους.

Από την άλλη, ειδικοί επιστήμονες αναφέρουν ότι ένα σωστό δομικά κτίριο δεν θα έπρεπε να επηρεαστεί -πολύ δε περισσότερο να καταρρεύσει- από τις εργασίες σε διπλανό οικόπεδο και πως προϋπήρχε ζήτημα στατικότητας είτε από κακοτεχνία στην πολυκατοικία είτε από κοίλωμα του εδάφους (ούτε ή άλλως το έδαφος της περιοχής θεωρείται γεώδες και σχετικά σαθρό). Παρά το γεγονός, επισημαίνουν, ότι θα έπρεπε να έχει γίνει ειδική μελέτη για το υπέδαφος και έργα αντιστήριξης πριν προχωρήσει το έργο, η ολική κατάρρευση δεν δικαιολογείται, εκτός αν υπήρχαν ήδη σοβαρές αδυναμίες στον σκελετό του ή κάποια γεωλογική ιδιαιτερότητα.