Νομοθεσία περί όπλων: Νέες διατάξεις και ερωτήματα για την εφαρμογή τους – Κακούργημα οι σημαίες κοντάρια στις πορείες

Αλλεπάλληλες είναι οι τροποποιήσεις και ο «εκσυγχρονισμός» της νομοθεσίας περί όπλων τα τελευταία χρόνια, μετά το περιστατικό στα Βορίζια και τη θεσμοθέτηση της κακουργηματικής δίωξης σε βάρος όσων κατηγορούνται ακόμη και για «απλή» οπλοκατοχή. Στο υφιστάμενο πλαίσιο προστίθεται μία ακόμη μετατροπή από τις 8 Δεκεμβρίου του 2025, η οποία προκαλεί ερωτήματα τόσο από την πλευρά της Πολιτείας όσο και από τις Αστυνομικές Αρχές, κυρίως ως προς την εφαρμογή της στην πράξη.

Ήδη από τις 16 Νοεμβρίου του 2018, στη νομοθεσία περί όπλων και ειδικότερα στον ορισμό της έννοιας του «όπλου», έχουν ενταχθεί συγκεκριμένες κατηγορίες αντικειμένων. Σε αυτές περιλαμβάνονται μηχανισμοί και κάθε μέσο εκτόξευσης χημικών ουσιών (SPRAY) ή εκκένωσης ηλεκτρικής ενέργειας, μαχαίρια κάθε είδους, με εξαίρεση εκείνα των οποίων η κατοχή δικαιολογείται για οικιακή, επαγγελματική ή εκπαιδευτική χρήση, τέχνη, θήρα, αλιεία ή άλλη συναφή δραστηριότητα. Ως όπλα ορίζονται επίσης οι μεταλλικές γροθιές, τα ρόπαλα μεταλλικά ή μη, καθώς και τα ρόπαλα που συνδέονται με αλυσίδα ή σχοινί (νουντσάκου), οι σπάθες, οι λόγχες, τα ξίφη, τα ξιφίδια, οι ξιφολόγχες, τα στιλέτα, τα τόξα, οι βαλλιστρίδες (ARBALETE), τα βέλη αυτών και οι αστυνομικές ράβδοι. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται αντικείμενα ή μέσα που χρησιμοποιούνται για εκτόξευση ουσιών οι οποίες αναφλέγονται αυτόματα ή περιέχουν αναισθησιογόνες ή ερεθιστικές χημικές ουσίες και προορίζονται για επίθεση ή άμυνα, καθώς και τα τυφέκια αλιείας (ψαροτούφεκα) που εκτοξεύουν αιχμηρό μεταλλικό αντικείμενο (καμάκι). Τέλος, περιλαμβάνονται και οι συσκευές εκτόξευσης ή προώθησης δικτύων για τη σύλληψη και ακινητοποίηση ζώων.

Ιδιαίτερη σημασία στο ισχύον νομικό πλαίσιο αποκτά η υποπερίπτωση αγ., όπου γίνεται αναφορά στα ρόπαλα «μεταλλικά ή μη», τα οποία πλέον εντάσσονται στο πεδίο της κακουργηματικής δίωξης. Όπως ανέφερε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, σε σχετική τοποθέτησή του στη Βουλή, πρόκειται για διάταξη – προσθήκη στο υφιστάμενο πλαίσιο, με την οποία διευρύνονται οι δημόσιοι χώροι στους οποίους η οπλοκατοχή και η οπλοφορία συνιστούν κακούργημα. Στους χώρους αυτούς περιλαμβάνονται πλέον κοινωνικές εκδηλώσεις θρησκευτικού ή πανηγυρικού χαρακτήρα, οι εμποροπανηγύρεις, τα δικαστήρια και τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ενώ ήδη, με προηγούμενη τροποποίηση, το ίδιο καθεστώς ίσχυε για δημόσιες συναθροίσεις, αθλητικούς, σχολικούς και θρησκευτικούς χώρους, καθώς και για κέντρα διασκέδασης. Για τις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται ποινή κάθειρξης έως οκτώ έτη και χρηματική ποινή από 20.000 έως 100.000 ευρώ.

Στο πλαίσιο των παραπάνω αλλαγών, πρόσφατο περιστατικό ανέδειξε στην πράξη τον τρόπο εφαρμογής των νέων διατάξεων. Συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια έκτακτης συγκέντρωσης και πορείας μελών του ευρύτερου αντιεξουσιαστικού χώρου, το Σάββατο 31 Ιανουαρίου, σημειώθηκε ένταση μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων, με αποτέλεσμα τη σύλληψη ατόμων με καλυμμένα χαρακτηριστικά, τα οποία έφεραν κοντάρια με σημαίες. Οι τέσσερις συλληφθέντες οδηγήθηκαν ενώπιον της Εισαγγελέως, όπου τους ασκήθηκε ποινική δίωξη. Σε αντίθεση με προηγούμενες αντίστοιχες περιπτώσεις, οι διώξεις που ασκήθηκαν είχαν κακουργηματικό χαρακτήρα, με αποτέλεσμα οι κατηγορούμενοι να μην παραπεμφθούν στο Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο, αλλά να οδηγηθούν ενώπιον ανακριτή.

Νομικοί κύκλοι, αναφερόμενοι στη συγκεκριμένη τροποποίηση, επισημαίνουν ότι πρόκειται για διατάξεις αυξημένης πολυπλοκότητας, οι οποίες συνιστούν σημαντική μεταβολή και δεν έχουν ακόμη πλήρως αφομοιωθεί στην πράξη. Την ίδια ώρα, αστυνομικές πηγές αναφέρονται στην επικείμενη μεγάλη συγκέντρωση και πορεία που αναμένεται να πραγματοποιηθεί στην επέτειο του δυστυχήματος στα Τέμπη, το οποίο συγκλόνισε την ελληνική κοινωνία πριν από τρία χρόνια, με απολογισμό 57 νεκρούς. Υπενθυμίζεται ότι κατά την περσινή αντίστοιχη συγκέντρωση, στην οποία συμμετείχαν περισσότερα από 30.000 άτομα, τουλάχιστον 3.000 έφεραν σημαίες με κοντάρια, τα οποία παρομοιάζονται με ξύλινα ρόπαλα.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η Ελληνική Αστυνομία καλείται να διαχειριστεί εκ νέου μία ενδεχομένως τεταμένη κατάσταση και να κρίνει επί τόπου αν συντρέχουν λόγοι εφαρμογής των διατάξεων περί κακουργηματικής οπλοκατοχής. Από την πλευρά τους, πηγές του Υπουργείου, όπως και ποινικολόγοι, αναφέρουν ότι στόχος των ρυθμίσεων είναι η διασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής των συγκεντρώσεων, ώστε αυτές να πραγματοποιούνται για τον σκοπό της διαμαρτυρίας και της δημόσιας έκφρασης των πολιτών και όχι για την πρόκληση επεισοδίων ή επιθέσεων σε βάρος αστυνομικών δυνάμεων.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή, δήλωσε: «Ακούσαμε πάλι πράγματα, τα οποία είναι εξωφρενικά. Ότι στην Ελλάδα ασκείται ακραία αστυνομική βία. Βέβαια, αυτά βλέπετε εσείς που έχετε βάλει παραμορφωτικούς φακούς και κατηγορείτε τους Έλληνες αστυνομικούς – 57.000 εργαζόμενους – ότι ασκούν ακραία αστυνομική βία. Την ώρα που αυτοί οι 57.000 εργαζόμενοι οργάνωσαν, υποστήριξαν και προστάτευσαν 1.700 διαδηλώσεις φέτος, το 2025, χωρίς ούτε έναν τραυματισμό, εδώ έχουμε ακραία αστυνομική βία».