Καλοί οι καθησυχασμοί, μα η αλήθεια θα φανεί στην τσέπη

Άρχισαν λοιπόν οι καθησυχασμοί από επίσημες πηγές. Προς το παρόν επαρκή είναι τα αποθέματα καυσίμων στην Ευρώπη, σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις των αρμοδίων. Ευχάριστη διόρθωση σημειώθηκε χθες στα χρηματιστήρια για το Brent (δυσάρεστη για τις τιμές των μετοχών), που όμως έχει απογειωθεί σε σχέση με πριν δύο εβδομάδες. Πλέον όλοι αναρωτιούνται πόσο θα αδειάσει την τσέπη τους ο νέο πόλεμος στον Κόλπο.

Η αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου νομοτελειακά θα επιδράσει αυξητικά στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Εφόσον το ενεργειακό κόστος ανεβαίνει ποικιλοτρόπως, σειρά θα πάρει το κόστος βιομηχανικής παραγωγής, άρα και οι τιμές προϊόντων στο ράφι. Οι δυσάρεστες επιπτώσεις στις δαπάνες των νοικοκυριών θα είναι σχεδόν άμεσες: ακριβότερα τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, ακριβότερα καύσιμα, ακριβότερα φώτα, θερμοσίφωνες, κουζίνες και κλιματισμοί. Ήδη… τσίμπησαν προς τα πάνω οι τιμές στα βενζινάδικα.

Πληθωριστικές πιέσεις θα αντιμετωπίσει όλη η Ευρώπη. Tο γεγονός αυτό ίσως μειώσει τη ζήτηση για ποιοτικά ελληνικά τρόφιμα, κυρίως φρούτα, ψάρια και κηπευτικά. Παράλληλα, τυχόν επιμήκυνση του πολέμου θα μπορούσε να βλάψει τον τουρισμό μας. Ήδη οι κρατήσεις είναι παγωμένες, καθώς όλο το βόρειο ημισφαίριο αναρωτιέται ποιο μέρος του πλανήτη θα είναι ασφαλές το καλοκαίρι και πού θα βρίσκεται το κόστος διακοπών.

Πάντως η χώρα μας ίσως βγει κάπως ωφελημένη από την αναστάτωση στο συγκεκριμένο πεδίο. Θα μπορούσε να αποσπάσει πελατεία από άλλους τουριστικούς προορισμούς της Ανατολικής Μεσογείου (Τουρκία, Ισραήλ, Αίγυπτο), αλλά και από τόπους εξωτικούς, εξαιτίας της διακοπής πτήσεων στα μεγάλα hubs του Περσικού Κόλπου. Με τον ιρανικό εναέριο χώρο απροσπέλαστο και με Emirates-Qatar Airways εκτός μάχης, οι διαδρομές από και προς τη Νοτιοανατολική Ασία θα είναι υπερβολικά χρονοβόρες και κοστοβόρες. Παγωμένες θα είναι και οι πωλήσεις ακινήτων σε ξένους επενδυτές για απόκτηση golden visa, τουλάχιστον στο ορατό μέλλον.

Όλα τα παραπάνω συνεπάγονται δυνητική μεγέθυνση του εμπορικού ελλείμματος, όπως και επιβάρυνση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Η εν λόγω εξέλιξη θα έχει αρνητικές δημοσιονομικές συνέπειες, μα δεν θα είναι η μόνη. Οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων θα αυξηθούν, δυσχεραίνοντας τη δυνατότητα δανεισμού για κάλυψη ταμειακών αναγκών. Πιθανή πτώση του κύκλου εργασιών εξωστρεφών δραστηριοτήτων θα βλάψει το ΑΕΠ και, κατ’ επέκταση, τα δημόσια έσοδα. Στασιμότητα ή και υποχώρηση του ΑΕΠ θα αναστείλει την ποσοστιαία μείωση του χρέους, αυξάνοντας περαιτέρω το κόστος εξωτερικού δανεισμού.

Ανάλογα προβλήματα δεν θα αντιμετωπίσει μόνο η Ελλάδα· ωστόσο, μόνο η Ελλάδα προσπαθεί ακόμη να επουλώσει τις βαθιές πληγές της μνημονιακής περιόδου. Μια κοινή ενωσιακή λύση είναι εξαιρετικά πιθανή, μα ως συνήθως θα εμφανιστεί όταν τα πράγματα θα έχουν φτάσει στο απροχώρητο.

Ως τότε θα χρειαστεί ψυχραιμία και ανοιχτό μυαλό. Η κυβέρνηση θα πρέπει να θυμάται ότι δεν υπάρχει υγιής οικονομία όταν διαλύεται ο κοινωνικός ιστός και διευρύνονται οι ανισότητες. Μόνο σε ψεύτικες δημοκρατίες ή σε δικτατορίες οι δείκτες ευημερούν όταν οι πολίτες πεινούν.

Με απλά λόγια, οι… μανδαρίνοι της οικονομικής πολιτικής οφείλουν να δράσουν χωρίς νεοφιλελεύθερες παρωπίδες όσον αφορά την έμμεση φορολογία και τη διαμόρφωση των τιμών καταναλωτή. Οφείλουν επίσης να βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή, δεδομένου ότι η αισχροκέρδεια αναμένεται να θεριέψει.