Επενδύσεις της ΔΕΗ στο εξωτερικό, μα στάχτες στην Ελλάδα;

Εάν θα θέλαμε να έχουμε μία ικανοποιητική άποψη για το πώς ξεκίνησε η χθεσινή πυρκαγιά, δεν χρειάζεται παρά να ανατρέξουμε σε ένα σύντομο βίντεο από τον Ευόσμο. Στα πλάνα, κομμένα καλώδια μέσης τάσης βάζουν αμέσως φωτιά σε οικόπεδο με ξερά χόρτα. Στη Σίβηρη, εκτιμάται ότι ένα δέντρο -από τα πολλά ξερά στα δάση της Χαλκιδικής- έπεσε λόγω του ανέμου και έκοψε ένα τέτοιο καλώδιο. Το αποτέλεσμα; Κάηκαν 3.500 στρέμματα, αναστατώθηκαν χιλιάδες παραθεριστές, και κόντεψε να επαναληφθεί η τραγωδία του 2006, όταν έγινε στάχτες η μισή Κασσάνδρα.

Οι περιπτώσεις δασικών πυρκαγιών εξαιτίας καλωδίων είναι πολύ συχνές. Στα σύνορα Αττικής – Βοιωτίας είχαμε φέτος μία αντίστοιχη καταστροφή, η οποία εξαφάνισε έναν από τους τελευταίους πνεύμονες της πρωτεύουσας. Αν και πολλές, τέτοιες φωτιές δεν γίνονται ευρύτερα γνωστές, μα δεσμεύουν σε καθημερινή βάση μεγάλο αριθμό πυροσβεστικών δυνάμεων. Σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες από την Πυροσβεστική, οι δασικές πυρκαγιές λόγω καλωδίων είναι οι χειρότερες ακριβώς λόγω των σημείων όπου συμβαίνουν.

Ιδιοκτήτης και συντηρητής του δικτύου μέσης τάσης στην Ελλάδα είναι η ΔΕΔΔΗΕ, θυγατρική της ΔΕΗ. Τους τελευταίους μήνες, η μητρική εταιρεία προχώρησε σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, όπου το Υπουργείο Οικονομικών συμμετείχε με 1,35 δισ. €. Με όσα κεφάλαια συγκέντρωσε η ΔΕΗ εξελίσσει το επενδυτικό της πλάνο στο εξωτερικό, ύψους περίπου 3 δισ. €.

Με άλλα λόγια, αν και το Δημόσιο καθυστερεί να πληρώσει τους προμηθευτές του και στηρίζει με μικροποσά τη βιομηχανική ανάπτυξη μέσω του ΠΔΕ, ενισχύει θαρραλέα τη ΔΕΗ σε τοποθετήσεις της εκτός Ελλάδας. Φορολογικά έσοδα κατευθύνονται λοιπόν σε ξένες επενδύσεις, όταν η θυγατρική δεν υπογειοποιεί τα καλώδια στις πλέον ευάλωτες περιοχές, ούτε κόβει επικίνδυνα δένδρα και κλαδιά.

Η ΔΕΗ πλέον λειτουργεί με αμιγώς ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Εκεί άλλωστε οφείλεται η θεαματική βελτίωση των αποτελεσμάτων της. Σύμφωνα με τα εν λόγω κριτήρια, προχώρησε σε εσπευσμένη απολιγνιτοποίηση και τώρα επενδύει στην Ανατολική Ευρώπη. Όσοι αγόρασαν νωρίς μετοχές της είναι βέβαιο πως αποκόμισαν μεγάλα κέρδη. Εντούτοις, η ΔΕΗ φαίνεται να αδιαφορεί πλήρως για την έδρα της. Πέρα από την κοινωνικά ολέθρια αποεπένδυση στη Δυτική Μακεδονία (πολύ μικρό αντίδωρο η σταδιακή εγκατάσταση φωτοβολταϊκών), δεν είναι καν συνεπής στη συντήρηση μα και στην επέκταση των μονοπωλιακών ελληνικών υποδομών της· γνωστές οι διαμαρτυρίες των μικρών παραγωγών ΑΠΕ για την αδυναμία σύνδεσής τους με το υφιστάμενο δίκτυο. Ωστόσο, παρά την ασυνέπειά της, το ελληνικό κράτος τη στηρίζει γενναιόδωρα.

Η αντίφαση τούτη προκαλεί εύλογη δυσαρέσκεια. Οι φετινές πυρκαγιές ξεσπούν ενώ η Κωτσόβολος, επίσης θυγατρική της ΔΕΗ, αναφέρει ετήσια κέρδη 16.000 €. Δυστυχώς, αυτό που έχουμε στον τόπο μας δεν είναι ανοικτή αγορά, παρά τα αντιθέτως λεγόμενα. Είναι μια μορφή κρατικοδίαιτου ολιγοπωλιακού καπιταλισμού, με προκλητική κοινωνική ανευθυνότητα. Κάποιος κάπως πρέπει να χαλιναγωγήσει αυτά τα φαινόμενα. Θεσμικά, η κυβέρνηση μπορεί. Θέλει;