Διαδηλώσεις “No Kings”: η αδράνεια βλάπτει τη δημοκρατία
Αμερικανοί όλων των ηλικιών διαδηλώνουν ενάντια στον Τραμπ, μα οι νέοι Έλληνες σιωπούν για το δικό τους μέλλον. Τι σημαίνει η πολιτική αδράνεια μιας γενιάς;
Φάνης Ουγγρίνης
Οι τελευταίες παναμερικανικές διαδηλώσεις με σύνθημα “No Kings” πραγματοποιήθηκαν σε 2.100 πόλεις, με εκτιμώμενη συμμετοχή πέντε εκατομμυρίων πολιτών. Αίτημα του τεράστιου πλήθους ήταν η διαφύλαξη του δημοκρατικού πολιτεύματος, το οποίο πολλοί θεωρούν ότι απειλείται από τον Ντόναλντ Τραμπ. Σε πλάνα είδαμε άτομα όλων των ηλικιών, όλων των φυλετικών ομάδων, όλων των εισοδηματικών τάξεων, όλων των σεξουαλικών προτιμήσεων και όλων των θρησκειών που συνυπάρχουν στις ΗΠΑ. Εξυπακούεται ότι η μεγάλη πλειοψηφία των διαδηλωτών ήταν υποστηρικτές των Δημοκρατικών, όμως το σύνολό τους υπήρξε αντιπροσωπευτικό της σύγχρονης αμερικανικής κοινωνίας.
Πάμε τώρα στις πρόσφατες ελληνικές διαδηλώσεις κατά του νέου εργασιακού νομοσχεδίου και του υποτιθέμενου 13ώρου. Παρά τη σοβαρότητα του διακυβεύματος, το πλήθος σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη ήταν μάλλον μικρό, περιορισμένο σε λίγες χιλιάδες συμμετέχοντες. Το χειρότερο όμως ήταν άλλο: αν και το ζήτημα αφορούσε κυρίως αυτούς, στις πορείες οι νέοι ήταν ελάχιστοι. Αντίθετα, κυριαρχούσαν ασπρομάλληδες Αριστεροί, βετεράνοι των κοινωνικών αγώνων των δεκαετιών του ’70 και του ’80. Κυριαρχούσαν οι σημερινοί απόμαχοι της ζωής. Στη χώρα μας, οι νέοι είναι κατά κανόνα αδιάφοροι για το συλλογικό. Το γεγονός αυτό είναι φυσικά καλό για τη μεγάλη εργοδοσία και γενικά για το κοινωνικό κατεστημένο, μα πολύ κακό για την κοινωνία συνολικά. Γιατί; Ας επιστρέψουμε στις ΗΠΑ.
Όσοι συμμετείχαν στις τελευταίες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις αποτελούσαν, στην καλύτερη περίπτωση, το 1,5% του συνολικού πληθυσμού. Σε μια αντίστοιχης φόρτισης κινητοποίηση εδώ, όπως αυτή για τα Τέμπη τον Φεβρουάριο, η συμμετοχή υπολογίστηκε μετριοπαθώς σε περίπου 250.000, δηλαδή στο 2,5% των Ελλήνων. Τουτέστιν, προς το παρόν εμείς αποδεικνυόμαστε πιο ενεργοί πολίτες από τους Αμερικανούς -την απάθεια των οποίων εκμεταλλεύεται στο έπακρο ο Τραμπ. Νιώθει μάλιστα τόσο σίγουρος για την κυριαρχία του, ώστε να ανεβάσει βιντεάκι τεχνητής νοημοσύνης, όπου εμφανίζεται να πιλοτάρει μαχητικό και να «βομβαρδίζει» με περιττώματα τις αντικυβερνητικές συγκεντρώσεις.
Ο ένοικος του Λευκού Οίκου έχει καλούς λόγους να πιστεύει ότι δεν απειλείται, επειδή οι αντίπαλοί του δεν έχουν σταθεί ικανοί να αρθρώσουν πειστικό πολιτικό αντίλογο. Πράγματι, οι Δημοκρατικοί δείχνουν κολλημένοι στη woke ατζέντα των δικαιωματιστών -δηλαδή στα ιδεολογήματα εκείνα που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την ήττα της Καμάλα Χάρις. Εφόσον δεν αρθρώνουν μια συνετή πρόταση που να απαντά σε όσα απασχολούν σοβαρά τον μέσο Αμερικανό, οι προσπάθειές τους να συγκινήσουν την κοινή γνώμη θα έχουν μικρή επίδραση στις -καθοριστικές- ενδιάμεσες εκλογές του 2026.
Πού κολλούν αυτά με την ελληνική πραγματικότητα; Καλώς ή κακώς, και η δική μας Κεντροαριστερά υποφέρει από όσα ταλανίζουν την αμερικανική. Συνεπώς, δεν είναι τυχαία η στροφή Τσίπρα στον πατριωτισμό -δηλαδή σε ένα πεδίο ανέκαθεν ταυτισμένο με τη Δεξιά, όπου βέβαια έχει ήδη ξανοιχτεί η Πλεύση Ελευθερίας. Η επίκληση παραδοσιακών αρχών ελπίζεται ότι ίσως φέρει περισσότερο κόσμο κοντά στο καινούργιο κομματικό εγχείρημα. Κόσμο φυσικά νέο, όχι γηραλέο· με προβλήματα άμεσα και όχι φιλοσοφικά. Λαϊκισμός; Ίσως. Ωστόσο, αν αυτό απαιτείται για να αυξηθεί η λαϊκή συμμετοχή στις πολιτικές διεργασίες, ας είναι. Λίγος λαϊκισμός είναι προτιμότερος από πολύ ιδιωτεία των επόμενων γενεών. Το γνωρίζουν καλά όσοι -έστω εικονικά- λούστηκαν τα περιττώματα του Τραμπ.