Too Little, Too Late

Για ακόμη μία φορά, η κυβέρνηση συγκάλεσε σύσκεψη με τους εκπροσώπους της αγοράς με αντικείμενο την ακρίβεια. Ένα θέμα που εδώ και χρόνια αποτελεί τη μεγαλύτερη καθημερινή αγωνία των νοικοκυριών. Η εικόνα ήταν γνώριμη: δηλώσεις περί συνεργασίας, εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση στις τιμές, αναφορές στην ανάγκη ενίσχυσης του ανταγωνισμού και διαβεβαιώσεις ότι οι έλεγχοι θα συνεχιστούν.

Το ερώτημα, όμως, δεν είναι τι ειπώθηκε χθες. Είναι τι έχει αλλάξει μετά από όλες τις προηγούμενες συναντήσεις.

Τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνηση έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένες συσκέψεις με σούπερ μάρκετ, βιομηχανίες, πολυεθνικές, φορείς της αγοράς και αρμόδιους υπουργούς. Κάθε φορά η ατζέντα ήταν σχεδόν πανομοιότυπη: περιορισμός των ανατιμήσεων, προστασία του καταναλωτή, ενίσχυση των ελέγχων και πάταξη της αισχροκέρδειας. Ακολούθησαν μέτρα όπως το «Καλάθι του Νοικοκυριού», οι υποχρεωτικές μειώσεις τιμών σε συγκεκριμένα προϊόντα, η αυστηροποίηση των προστίμων και διάφορες πρωτοβουλίες για μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές.

Κάποια από αυτά είχαν προσωρινό αποτέλεσμα. Κανένα όμως δεν κατάφερε να αλλάξει ουσιαστικά την εικόνα.

Οι πολίτες συνεχίζουν να πληρώνουν ακριβά βασικά αγαθά, η Ελλάδα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις χώρες όπου το κόστος διαβίωσης πιέζει δυσανάλογα τα εισοδήματα, ενώ η αίσθηση ότι οι τιμές ανεβαίνουν πολύ πιο εύκολα απ’ ό,τι μειώνονται έχει πλέον παγιωθεί. Γι’ αυτό και η χθεσινή σύσκεψη δημιουργεί περισσότερο σκεπτικισμό παρά αισιοδοξία.

Δεν αρκεί πλέον μια ακόμη συνάντηση κορυφής, ούτε μια νέα έκκληση προς την αγορά για «υπευθυνότητα». Οι επιχειρήσεις λειτουργούν με βάση τους κανόνες που θέτει το κράτος και τα οικονομικά τους κίνητρα. Αν αυτοί οι κανόνες δεν αλλάξουν ουσιαστικά, δύσκολα θα αλλάξει και η πραγματικότητα στο ράφι.

Η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται επικοινωνιακά. Δεν υποχωρεί επειδή συγκεντρώνονται οι εμπλεκόμενοι γύρω από ένα τραπέζι. Υποχωρεί όταν υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός, αποτελεσματικός έλεγχος της αγοράς, ταχύτητα στην απονομή κυρώσεων και πολιτικές που αυξάνουν το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.

Ίσως αυτό είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα. Όσο περνά ο χρόνος, κάθε νέα σύσκεψη μοιάζει περισσότερο με επιβεβαίωση ότι το πρόβλημα παραμένει άλυτο, παρά με την αρχή της λύσης του.

Οι καταναλωτές δεν περιμένουν πλέον εξαγγελίες. Περιμένουν τον επόμενο λογαριασμό του σούπερ μάρκετ. Εκεί γίνεται η πραγματική αξιολόγηση κάθε κυβερνητικής παρέμβασης. Όχι στις αίθουσες των συσκέψεων, αλλά στο ταμείο.

Και όσο το καλάθι παραμένει ακριβό, όσο οι μισθοί δυσκολεύονται να ακολουθήσουν το κόστος ζωής και όσο οι ίδιες συζητήσεις επαναλαμβάνονται χωρίς μετρήσιμο αποτέλεσμα, είναι δύσκολο να αποφύγει κανείς το συμπέρασμα ότι η χθεσινή πρωτοβουλία έρχεται… too little, too late.

Γιατί τελικά, στην πολιτική, δεν κρίνονται οι προθέσεις ούτε ο αριθμός των συσκέψεων. Κρίνονται τα αποτελέσματα. Και αυτά, μέχρι σήμερα, οι πολίτες δυσκολεύονται να τα δουν στο ράφι.