Σταματήστε να «καπαρώνετε» τις παραλίες – Πώς καταγγέλλονται οι μόνιμες ομπρέλες και ξαπλώστρες

Ομπρέλες, ξαπλώστρες και πετσέτες παραμένουν για ημέρες πάνω στην άμμο, σαν τίτλοι ιδιοκτησίας. Έλληνες και ξένοι παραθεριστές καταλαμβάνουν αυθαίρετα έναν χώρο που ανήκει σε όλους, στερώντας από τους υπόλοιπους λουόμενους ακόμη και τη δυνατότητα να καθίσουν.

Η εικόνα είναι γνώριμη σε πολλές ελληνικές παραλίες: ομπρέλες καρφωμένες στην άμμο, ξαπλώστρες δεμένες μεταξύ τους, καρέκλες, τραπεζάκια και πετσέτες που παραμένουν εκεί μέρα και νύχτα. Οι ιδιοκτήτες τους μπορεί να βρίσκονται στο σπίτι, στη βόλτα ή ακόμη και να εμφανίζονται μόνο τα Σαββατοκύριακα. Ο εξοπλισμός, όμως, μένει πίσω για να δηλώνει ότι «η θέση είναι πιασμένη».

To θέμα είναι ότι η παραλία δεν λειτουργεί με ρεζερβέ και δεν ανήκει σε κανένα, είναι δημόσιο αγαθό.

Το γεγονός ότι κάποιος διαθέτει εξοχικό κοντά στη θάλασσα ή επισκέπτεται την ίδια ακτή εδώ και δεκαετίες δεν του παραχωρεί κανένα αποκλειστικό δικαίωμα πάνω στην άμμο. Δεν αγόρασε το συγκεκριμένο τετραγωνικό, δεν το κληρονόμησε και δεν μπορεί να το δεσμεύει επειδή τον εξυπηρετεί να μην κουβαλά καθημερινά την ομπρέλα του, όσο σκληρό και αν ακούγεται, λόγω της πολυκοσμίας στις παραλίες, είναι κοινή αλήθεια.

Αυτός ο ιδιότυπος «εποικισμός» της παραλίας την κάνει αφιλόξενη για όλους τους υπόλοιπους. Είναι παράνομο, αντικοινωνικό και βαθιά εγωιστικό.

Ο λουόμενος που φτάνει το πρωί βλέπει άδειες ξαπλώστρες και κλειστές ομπρέλες να καταλαμβάνουν τον χώρο, χωρίς να υπάρχει κανείς εκεί. Ουσιαστικά αποκλείεται από ένα σημείο που παραμένει κοινόχρηστο και στο οποίο έχει ακριβώς το ίδιο δικαίωμα πρόσβασης με εκείνον που αποφάσισε να εγκαταστήσει μόνιμα τον εξοπλισμό του.

Ας μην κρυβόμαστε πίσω από δικαιολογίες, η μόνη επιείκεια που μπορεί να δείξει κανείς είναι όταν κάποιος αφήνει για πολύ λίγο την ομπρέλα ή την ξαπλώστρα του για να φάει σε ένα κοντινό ταβερνάκι και επιστρέφει αμέσως.

Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο Έλληνες παραθεριστές, σε αρκετές τουριστικές περιοχές την ίδια πρακτική ακολουθούν και ξένοι επισκέπτες, αφήνοντας μόνιμα ομπρέλες και ξαπλώστρες. Η καταγωγή, όμως, δεν αποτελεί ούτε δικαιολογία ούτε άλλοθι γιατό όποιος επισκέπτεται μια χώρα οφείλει να σέβεται τους νόμους της και, κυρίως, τον κοινόχρηστο χαρακτήρα των ακτών της.

Το παράδειγμα της Γερακινής

Το πρόβλημα αποτυπώθηκε ξεκάθαρα στη Γερακινή, όπου ο Δήμος Πολυγύρου πραγματοποίησε επιχείρηση για την απελευθέρωση της παραλίας, απομακρύνοντας περίπου 100 ομπρέλες και ξαπλώστρες που είχαν τοποθετηθεί και εγκαταλειφθεί μόνιμα στον αιγιαλό.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Δήμου, είχε προηγηθεί ενημέρωση προς τους πολίτες και τους παραθεριστές, η οποία σε μεγάλο βαθμό αγνοήθηκε. Τα αντικείμενα που απομακρύνθηκαν αντιμετωπίστηκαν ως απορρίμματα και μεταφέρθηκαν για ανακύκλωση.

Δεν ήταν, μάλιστα, η πρώτη ανάλογη επιχείρηση. Τον Ιούλιο του 2025 ο Δήμος είχε απομακρύνει περίπου 200 πακτωμένες ομπρέλες και ξαπλώστρες από την ίδια παραλία, ξεκαθαρίζοντας ότι η αυθαίρετη κατάληψη δεν θα γίνεται αποδεκτή. Ο Δήμος Πολυγύρου είχε επισημάνει ότι ο εγκαταλελειμμένος εξοπλισμός αντιμετωπίζεται ως απόρριμμα. Το γεγονός ότι χρειάστηκε νέα παρέμβαση δείχνει πως αρκετοί εξακολουθούν να θεωρούν την αυθαιρεσία κεκτημένο δικαίωμα.

Τι προβλέπει η νομοθεσία

Ο Νόμος 5092/2024 ορίζει ότι ο αιγιαλός και η παραλία ανήκουν στη δημόσια κτήση και αποτελούν κοινόχρηστα πράγματα. Μέσω της δωρεάν εφαρμογής MyCoast, οι πολίτες μπορούν να εντοπίζουν το σημείο στον χάρτη και να υποβάλλουν επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία για αυθαίρετη κατάληψη της παραλίας ή παρεμπόδιση της ελεύθερης πρόσβασης. Η καταγγελία προωθείται στην αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία για εξέταση. Εάν δεν είναι δυνατή η χρήση της εφαρμογής, η αναφορά μπορεί να γίνει με άλλο πρόσφορο μέσο σε οποιαδήποτε δημόσια αρχή, η οποία οφείλει να τη διαβιβάσει στην Κτηματική Υπηρεσία. Αναλυτικές οδηγίες παρέχει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η λύση, λοιπόν, υπάρχει αυτό που συχνά λείπει είναι η βούληση των αρμόδιων αρχών να ελέγχουν συστηματικά και η διάθεση των πολιτών να καταγγέλλουν το φαινόμενο αντί να το θεωρούν φυσιολογικό.