Οι ESG δράσεις «κλειδί» για την ανταγωνιστικότητα των μικρών ελληνικών επιχειρήσεων

Η μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο, υπεύθυνο και καινοτόμο επιχειρηματικό μοντέλο δεν αποτελεί πλέον προνόμιο των μεγάλων εταιρειών.

Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) της Ελλάδας βρίσκονται σήμερα μπροστά σε μια κρίσιμη ευκαιρία να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους μέσα από την υιοθέτηση ESG πρακτικών δηλαδή δράσεων που σχετίζονται με το περιβάλλον (Environmental), την κοινωνία (Social) και τη διακυβέρνηση (Governance).

Σύμφωνα με νέα έρευνα της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, η απλοποίηση των σχετικών ευρωπαϊκών προτύπων στο πλαίσιο της Πυξίδας Ανταγωνιστικότητας φαίνεται πως λειτουργεί ως καταλύτης για την ενεργοποίηση του ενδιαφέροντος των μικρών επιχειρήσεων. Παρότι πάνω από τα δύο τρίτα των ΜμΕ δηλώνουν έντονο ενδιαφέρον για δράσεις βιωσιμότητας, μόλις το 22% έχει λάβει ουσιαστική ενημέρωση, και ένα ιδιαίτερα μικρό ποσοστό  μόλις 12% έχει υλοποιήσει σχετικές ενέργειες. Η εικόνα είναι ακόμα πιο περιορισμένη για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, στις οποίες το ποσοστό πέφτει στο 4%.

Όμως το πιο ενθαρρυντικό στοιχείο έρχεται από τις επιχειρήσεις που έχουν ήδη εφαρμόσει ESG πολιτικές: ένα στα τρία διαπιστώνει απτά λειτουργικά οφέλη, ενώ τα υπόλοιπα δύο τρίτα δηλώνουν ήδη ικανοποιημένα από την επίδρασή τους, παρότι δεν την έχουν ποσοτικοποιήσει. Πέρα από την ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση ή συνεργασίες, αυτό που ξεχωρίζει είναι η μετρήσιμη επίδραση στην κερδοφορία – ιδιαίτερα στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, στις οποίες σχεδόν οι μισές αναγνωρίζουν αύξηση εσόδων και κερδών ως άμεσο αποτέλεσμα των ESG στρατηγικών.

Οι περιβαλλοντικές δράσεις συσχετίζονται άμεσα με τη μείωση κόστους, ιδίως μέσω ενεργειακής εξοικονόμησης και ανακύκλωσης. Οι κοινωνικές πρωτοβουλίες συμβάλλουν στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και στην προσέλκυση πελατών, ενώ οι πρακτικές καλής διακυβέρνησης αυξάνουν την ωριμότητα της επιχείρησης και ενισχύουν την εμπιστοσύνη συνεργατών και εργαζομένων. Όταν μάλιστα οι τρεις αυτοί πυλώνες συνδυάζονται σε μια ενιαία στρατηγική, τα αποτελέσματα είναι πολλαπλασιαστικά.

Το βασικό εμπόδιο για την υιοθέτηση ESG πολιτικών δεν είναι η απροθυμία – μόνο το 7% των ΜμΕ δηλώνει αδιαφορία. Το κύριο πρόβλημα είναι η έλλειψη ενημέρωσης και η αντίληψη περί υψηλού κόστους και γραφειοκρατίας. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, οι νέες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις που μειώνουν το διοικητικό βάρος, απλοποιούν τις διαδικασίες και εξοικονομούν χρόνο και πόρους για τις μικρές επιχειρήσεις, αναμένεται να λειτουργήσουν ως επιταχυντές. Μάλιστα, το πρώτο κύμα μέτρων της ΕΕ για τις ΜμΕ προβλέπει εκτιμώμενη εξοικονόμηση κόστους ύψους 6,3 δισ. ευρώ, κάτι που δημιουργεί πιο ευνοϊκές συνθήκες και για την πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση.

Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι δεν απαιτείται κανονιστική πίεση για να κινητοποιηθούν οι ελληνικές μικρές επιχειρήσεις: η συντριπτική πλειοψηφία δηλώνει ότι θα προχωρούσε σε ESG ενέργειες εάν είχε περισσότερη γνώση και εφόσον διαφαίνεται ουσιαστικό όφελος στο λειτουργικό αποτέλεσμα. Το έδαφος είναι, λοιπόν, έτοιμο. Αυτό που απομένει είναι η ενεργοποίηση της ενημέρωσης, η παροχή υποστηρικτικών εργαλείων και η ανάπτυξη μίας κουλτούρας βιωσιμότητας, όχι ως επιταγή, αλλά ως ευκαιρία.

Καθώς οι ελληνικές ΜμΕ συνειδητοποιούν ότι οι ESG πρακτικές δεν είναι βάρος, αλλά επένδυση, η επόμενη μέρα της εγχώριας επιχειρηματικότητας θα είναι πιο πράσινη, πιο υπεύθυνη και – το κυριότερο – πιο ανταγωνιστική.