Δεν λείπουν οι δουλειές – Λείπουν οι άνθρωποι

Τα τελευταία χρόνια ακούμε συνεχώς ότι η αγορά εργασίας δυσκολεύεται. Ότι οι επιχειρήσεις δεν βρίσκουν προσωπικό, ότι οι νέοι φεύγουν στο εξωτερικό, ότι οι μισθοί δεν αρκούν. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη. Και αν υπάρχει μία περιοχή που αποτυπώνει καλύτερα από κάθε άλλη αυτή τη μετάβαση, αυτή είναι η Βόρεια Ελλάδα.

Κατά την άποψή μου, το μεγαλύτερο πρόβλημα σήμερα δεν είναι η έλλειψη θέσεων εργασίας. Είναι το γεγονός ότι οι ανάγκες των επιχειρήσεων εξελίσσονται πολύ πιο γρήγορα από τις δεξιότητες που διαθέτει η αγορά.

Μιλώντας με επιχειρηματίες, στελέχη ανθρώπινου δυναμικού και ανθρώπους της παραγωγής, διαπιστώνει κανείς ότι σχεδόν όλοι λένε το ίδιο πράγμα: «Θέλουμε να προσλάβουμε, αλλά δεν βρίσκουμε τους κατάλληλους ανθρώπους».

Αυτό δεν αφορά μόνο την υψηλή τεχνολογία. Αντιθέτως, ξεκινά από τις τεχνικές ειδικότητες. Ηλεκτρολόγοι, μηχανολόγοι, συγκολλητές, ψυκτικοί, τεχνικοί συντήρησης, χειριστές μηχανημάτων έργου. Επαγγέλματα που κάποτε θεωρούνταν «δεύτερης κατηγορίας», σήμερα αποτελούν ίσως το πιο πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο για τη βιομηχανία και τις κατασκευές.

Το ίδιο συμβαίνει και στον κλάδο της πληροφορικής. Η Θεσσαλονίκη εξελίσσεται σταδιακά σε έναν ισχυρό τεχνολογικό κόμβο, με πολυεθνικές εταιρείες, ερευνητικά κέντρα και νεοφυείς επιχειρήσεις να δημιουργούν εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας. Οι software developers, οι data analysts, οι ειδικοί στην κυβερνοασφάλεια και την τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελούν πλέον επαγγέλματα του μέλλοντος. Είναι επαγγέλματα του παρόντος και η ζήτησή τους αυξάνεται διαρκώς.

Αντίστοιχη εικόνα βλέπουμε και στα logistics. Η ανάπτυξη του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, οι επενδύσεις στις μεταφορές και η στρατηγική θέση της Βόρειας Ελλάδας δημιουργούν συνεχώς νέες ανάγκες για οδηγούς φορτηγών, στελέχη εφοδιαστικής αλυσίδας, αποθηκάριους και χειριστές ανυψωτικών μηχανημάτων.

Και φυσικά υπάρχει ο τουρισμός. Η Χαλκιδική, η Πιερία, η Καβάλα και η Θάσος συνεχίζουν κάθε χρόνο να αναζητούν χιλιάδες εργαζόμενους. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές επιχειρήσεις προσφέρουν πλέον στέγαση, διατροφή και καλύτερες αποδοχές, προκειμένου να προσελκύσουν προσωπικό.

Θεωρώ όμως ότι το ουσιαστικό ζήτημα βρίσκεται αλλού. Για πολλά χρόνια η ελληνική κοινωνία έπεισε μια ολόκληρη γενιά ότι μοναδική επαγγελματική επιτυχία είναι ένα πανεπιστημιακό πτυχίο και μια θέση γραφείου. Την ίδια στιγμή, η τεχνική εκπαίδευση απαξιώθηκε, ενώ αρκετά επαγγέλματα που σήμερα έχουν εξαιρετικές προοπτικές αντιμετωπίστηκαν σχεδόν ως «λύση ανάγκης».

Το αποτέλεσμα το βλέπουμε σήμερα. Υπάρχουν επιχειρήσεις που αναπτύσσονται, επενδύσεις που προχωρούν και θέσεις εργασίας που παραμένουν κενές για μήνες.

Η λύση, κατά τη γνώμη μου, δεν μπορεί να είναι μία μόνο. Χρειάζεται καλύτερη σύνδεση της εκπαίδευσης με την πραγματική οικονομία, αναβάθμιση της επαγγελματικής κατάρτισης, ουσιαστική επένδυση στις ψηφιακές δεξιότητες, αλλά και αλλαγή νοοτροπίας απέναντι στα τεχνικά επαγγέλματα. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις οφείλουν να επενδύσουν περισσότερο στους ανθρώπους τους, προσφέροντας αξιοπρεπείς αποδοχές, δυνατότητες εξέλιξης και σύγχρονες συνθήκες εργασίας.

Η Βόρεια Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα. Έχει βιομηχανία, πανεπιστήμια, τεχνολογία, τουρισμό, εξαγωγικές επιχειρήσεις και μια στρατηγική γεωγραφική θέση που μπορεί να τη μετατρέψει σε έναν από τους σημαντικότερους αναπτυξιακούς πυλώνες της χώρας.

Το αν θα αξιοποιήσει αυτή την ευκαιρία θα εξαρτηθεί, τελικά, όχι μόνο από τις επενδύσεις που θα έρθουν, αλλά κυρίως από το αν θα καταφέρει να δημιουργήσει το ανθρώπινο δυναμικό που θα τις στηρίξει. Γιατί η πραγματική ανάπτυξη δεν χτίζεται μόνο με κεφάλαια και υποδομές. Χτίζεται πάνω στους ανθρώπους.