1926-2026: Από την Κωνσταντινούπολη μέχρι τη Θεσσαλονίκη – Ο «χρυσός αιώνας» του ΠΑΟΚ (ΦΩΤΟ+VIDEO)

«Από τη γέννα η πρώτη λέξη», «100 χρόνια με το λαό σου, να είναι σε χαρές και λύπες στο πλευρό σου», «Δικέφαλε μεγάλωσα και άλλαξαν πολλά», «όπου πας σ’ ακολουθώ, να σε (θεσσαλονικιώτικο) λέω πως σ’ αγαπώ και για σένανε θα σκοτωθώ». Αμέτρητοι οι στίχοι που έχουν μείνει χαραγμένοι. Συναισθήματα που δεν περιγράφονται. Θετικά και αρνητικά, χαρές, μα κυρίως λύπες, πανηγύρια, ενθουσιασμός, λατρεία, αγάπη, οικογένεια, πάθος. Μάχες, προσφυγιά, Κωνσταντινούπολη, Θεσσαλονίκη, πένθος. Περηφάνια, Αντίσταση, Όνειρο, Κατάκτηση.

Χιλιάδες λέξεις, χιλιάδες συναισθήματα θα μπορούσαν να χαρακτηρίσουν τον ΠΑΟΚ. Αυτόν τον κάτι περισσότερο από έναν σύλλογο, που μετά τη μεγαλύτερη χαρά θα σου φέρει 10 στεναχώριες, αυτόν που μετά από μία νίκη όλοι είναι «Θεοί» και μετά από μία ήττα όλοι πρέπει να φύγουν, αυτόν που φέτος, στα γενέθλια των 100 χρόνων του, ένα πένθιμο «πέπλο» τον έχει σκεπάσει. Δεν ήταν τυχαία άλλωστε η επιλογή των χρωμάτων του. Πρόσφυγες κυρίως από την Κωνσταντινούπολη, που εγκαταστάθηκαν στη Θεσσαλονίκη, ίδρυσαν τον Πανθεσσαλονίκειο Αθλητικό Όμιλο Κωνσταντινουπολιτών και επέλεξαν το μαύρο χρώμα για το πένθος και τη θλίψη για τις χαμένες πατρίδες και το άσπρο για την ελπίδα, για την αναγέννηση, για ένα νέο ξεκίνημα.

Η ιδέα, η ίδρυση και οι «κόντρες»

Πέρασαν 100 χρόνια από την ημέρα (20 Απριλίου 1926), που το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης με την απόφαση αριθμό 822 αναγνώρισε τον ΠΑΟΚ ως επίσημο σωματείο, με πρώτο του έμβλημα το τετράφυλλο τριφύλλι και το πέταλο. Τα φύλλα ήταν πράσινα και πάνω από το καθένα ήταν χαραγμένα τα αρχικά της λέξης ΠΑΟΚ. Το σκέφτηκε ο αείμνηστος Κώστας Κοεμτζόπουλος που πήρε την ιδέα από το πακέτο τσιγάρων που κάπνιζε. Όμως η ιδέα για τη δημιουργία των «ασπρόμαυρων» είχε προκύψει αρκετά νωρίτερα, ενώ το σήμερα στο μέλλον άλλαξε, με τον δικέφαλο αετό να παίρνει θέση, αλλά με κλειστά φτερά, τα οποία όπως και το μαύρο χρώμα συμβολίζουν το πένθος, τη σύνδεση με τη Μικρασιατική Καταστροφή και τον ξεριζωμό των προσφύγων.

Το 1922, όταν έφτασαν στην Θεσσαλονίκη οι περισσότεροι Κωνσταντινουπολίτες προτίμησαν να μείνουν στο κέντρο της πόλης, αφού προέρχονταν από αστική κοινωνία και ήθελαν τις βασικές ανέσεις που είχαν στην Πόλη. Δημιούργησαν συμπαγείς κοινότητες και το επόμενο βήμα ήταν να ενωθούν και να δηλώσουν την παρουσία τους σε μια λέσχη.

Η «Ένωση Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης» δημιουργήθηκε στις 15 Ιανουαρίου του 1923 και ήταν η απαρχή για να ιδρυθούν και τα αθλητικά σωματεία που θα έδιναν συνέχεια στην δραστηριότητα που υπήρχε στην Πόλη. Το άρθρο 27 στο τροποποιημένο καταστατικό που συντάχθηκε τον Φεβρουάριο του 1924 και εγκρίθηκε στη συνέχεια από την Γενική Συνέλευση της 6 Απριλίου 1924 ανέφερε «Εάν εν το κοινωνιολογικό τμήμα ιδρυθεί και αθλητικό τμήμα, δύναται τούτο να καταρτισθεί ανεξάρτητον και υπό ιδίαν ονομασίαν, συμφώνως προς τους κανονισμούς της Ολυμπιακής Επιτροπής».

Τον Ιούνιο του 1925 ιδρύθηκε το αθλητικό τμήμα της Ένωσης Κωνσταντινουπολιτών και την διοίκησή του ανέλαβαν ο Φανούριος Βυζάντιος ως πρόεδρος και ως μέλη ο Νίκος Πετρόπουλος με τον Αριστείδη Μίσιο. Μετά από μερικούς μήνες δραστηριότητας σε όλα τα αθλήματα, στα τέλη Δεκεμβρίου του 1925, οι ποδοσφαιριστές του συλλόγου μαζί με παράγοντες της Ένωσης Κωνσταντινουπολιτών έπρεπε να διαχωρίσουν το αθλητικό κομμάτι από το κεντρικό πολιτιστικό σωματείο. Η δημιουργία της Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης ή ΑΕΚΘ (η συγκεκριμένη ονομασία του νέου συλλόγου έμοιαζε με την ονομασία του αθλητικού τμήματος της Ένωσης το οποίο έγινε σκόπιμα) έγινε με την συγκατάθεση του Δ.Σ. της Ένωσης και με την συμφωνία ο νέος σύλλογος να απορροφήσει το αθλητικό της τμήμα. Αυτό άλλωστε προέβλεπε και το άρθρο 27 του καταστατικού της. Οι διαδικασίες όμως που ακολουθήθηκαν ήταν αντικαταστατικές, διότι για την διάλυση του αθλητικού τμήματος θα έπρεπε να αποφασίσει η Γ.Σ. και όχι το Δ.Σ. Αυτό το λάθος στοίχησε στο όλο εγχείρημα φέρνοντας την διαίρεση των ανθρώπων του αθλητικού τμήματος και την δημιουργία πολλών προβλημάτων. Με την ίδρυση του νέου σωματείου η διαφαινόμενη απορρόφηση του Αθλητικού τμήματος της Ένωσης επέφερε θύελλα αντιδράσεων απ΄ όλους όσους διαφωνούσαν με την προοπτική αυτή, αλλά και σε όσους δεν είχαν κληθεί να συμμετάσχουν στο όλο εγχείρημα.

Ο Νίκος Πετρόπουλος, Πρόεδρος της επιτροπής διοίκησης ως ο μεγαλύτερος επικριτής του εγχειρήματος συγκέντρωσε όλους τους διαφωνούντες παράγοντες και αθλητές εναντίον των αποφάσεων του Δ.Σ. και ιδιαίτερα του προέδρου Λεωνίδα Καραμαούνα. Το διοικητικό συμβούλιο για να προλάβει τις αντιδράσεις ανέλαβε το ίδιο την διοίκηση του αθλητικού τμήματος και μετά από λίγες μέρες αντικατέστησαν τα διαφωνούντα μέλη: Ν. Πετρόπουλο, Ε. Αυγουστίδη και Ν. Πιπιλιαγκόπουλο με τους Κ. Κοεμτζόπουλο, Στ. Τσούλκα και Τρ. Τριανταφυλλίδη.

Την ίδια μέρα εστάλη στις εφημερίδες ανακοίνωση: Κατόπιν της στάσεως του Δ.Σ. της Ε.Κ. έναντι του αθλητικού τμήματος και ιδίως του προέδρου της, Λ. Καραμαούνα, ο οποίος αθέτησε το λόγο του, περί μη αναγνωρίσεως της ΑΕΚ και μετά την περί εγγραφής αιτήσεως περί αναγνωρίσεως από το πρωτοδικείο, από μια παρασυναγωγή, επιβληθέντος επικυρώσεως καταστατικού, ως πρόεδρος πλέον, καλώ όλους σε έκτακτη συνεδρίαση. Την ανακοίνωση υπέγραφε ο Ν. Πετρόπουλος.

Ο πρόεδρος της Ένωσης απάντησε την επόμενη μέρα, με ανακοίνωση στις εφημερίδες, με την οποία καλούσε όλους τους αθλητές να παραδώσουν μέσα σε τρεις μέρες τον εξοπλισμό τους. Στις 14 Φεβρουαρίου του 1926 η πλευρά των διαφωνούντων συνεδρίασε και εξέλεξε επιτροπή, ώστε εν λευκώ, να διαχειριστεί τα θέματα του αθλητικού τμήματος μέχρι την σύγκλιση γενικής συνέλευσης. Οι αθλητές του στίβου είχαν αποφασίσει να πάνε με το μέρος των διαφωνούντων, οι οποίοι με τις ενέργειές τους τραβούσαν το σχοινί στα άκρα και ενεργούσαν επίσης αντικαταστατικά, ενάντια στις αποφάσεις του Δ.Σ. της Ένωσης.

Ο επόμενος μήνας κύλησε μέσα στην αβεβαιότητα. Οι άνθρωποι του αθλητικού τμήματος ήταν ακάλυπτοι νομικά αφού η Ένωση δεν τους αναγνώριζε, ενώ οι άνθρωποι της ΑΕΚΘ δεν ήθελαν να προχωρήσουν το εγχείρημα μέσα σε κλίμα έντασης και εχθρότητας. Με την μεσολάβηση όσων κρατούσαν πιο ουδέτερη στάση στην διαμάχη, οι εκπρόσωποι και των δύο πλευρών αποφάσισαν να διοργανώσουν μια κοινή γενική συνέλευση για να εκλέξουν διοικητικό συμβούλιο. Με τον τρόπο αυτό θα έληγε η διαμάχη.

Στις 7 Μαρτίου του 1926 πραγματοποιήθηκε η κοινή γενική συνέλευση των δύο πλευρών. Η πλευρά όμως των διαφωνούντων κατέβηκε στην Γενική Συνέλευση προετοιμασμένη με σκοπό να εκδιώξει τους αντιπάλους της. Έτσι στις εκλογές για την ανάδειξη του Δ.Σ. της ΑΕΚΘ εξελέγησαν μόνο εκπρόσωποι της μίας πλευράς.

Οι ιδρυτές της ΑΕΚΘ όταν αντιλήφθηκαν ότι είχανε χάσει όλες τις θέσεις του Δ.Σ. αποχώρησαν από την συνέλευση απογοητευμένοι. Με 92 ψήφους ο Νίκος Πετρόπουλος ισοψήφισε με τον Αριστείδη Μίσιο. Οι άνθρωποι οι οποίοι είχαν πολεμήσει με σφοδρότητα την ίδρυση της ΑΕΚΘ, αυτοί που αποκαλούσαν την ιδρυτική της συνέλευση παρασυναγωγή, είχαν καταλάβει το διοικητικό συμβούλιο και εξεδίωξαν τους ιδρυτές της.

Οι ποδοσφαιριστές που ήταν στην πλευρά των ιδρυτών της ΑΕΚΘ δεν δέχθηκαν αυτή την εξέλιξη και έστειλαν ανακοίνωση στις εφημερίδες κατά της διοίκησης που είχε προκύψει. «Δηλώνουμε ότι ανήκαμε και ανήκουμε πάντα στο πρώτο νόμιμο Διοικητικό Συμβούλιο και τελούμε υπό τας διαταγάς του. Δε δεχόμαστε να διοικηθούμε από εσάς, έστω και εάν νομιμοποιηθείτε». Η απάντηση της νέας διοίκησης της ΑΕΚΘ ήταν η διαγραφή των ποδοσφαιριστών που υπέγραψαν την ανακοίνωση και η παραπομπή τους στην Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Μακεδονίας Θράκης. Παράλληλα τους απαγόρευσε την χρησιμοποίηση του ονόματος ΑΕΚΘ, όπως και την χρησιμοποίηση του εμβλήματος διότι αυτό θα συνεπαγόταν με την ποινική τους δίωξη.

Η αντίδραση της άλλης πλευράς πλέον έμοιαζε δεδομένη. Το μήνυμα αρχικά εστάλη με τον ανεπίσημο αγώνα με τον Παναθηναϊκό στις 28 Μαρτίου 1926 όπου ηττήθηκαν με 5-0. Η επόμενη κίνηση ήρθε στις 30 Μαρτίου 1926, ημερομηνία που συγκεντρώθηκαν στη Λέσχη Κωνσταντινουπολιτών οι Τριαντάφυλλος Τριανταφυλλίδης, Κωνσταντίνος Κοεμτζόπουλος, Κωνσταντίνος Κρητικός, Μιχάλης Θεοδοσιάδης, Ιωακείμ Ιωακειμόπουλος, Αριστόδημος Δημητριάδης, Αλέξανδρος Αγγελόπουλος και Μενέλαος Τσούλκας και υπέγραψαν το πρωτόκολλο ιδρύσεως του νέου «ποδοσφαιρικού και Αθλητικού Σωματείου υπό την επωνυμίαν «Πανθεσσαλονίκειος Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών»» όπως αναφέρεται και στο σχετικό έγγραφο, προκειμένου οι διαδικασίες να πάρουν επίσημο χαρακτήρα.

Στις 5 Απριλίου πραγματοποιήθηκε η Γενική Συνέλευση, στην οποία πήραν μέρος και οι ποδοσφαιριστές της ομάδας, ενώ στις 10 Απριλίου υπογράφηκε από τα μέλη του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου του ΠΑΟΚ η αίτηση αναγνώρισης του συλλόγου στο Πρωτοδικείο. Δέκα ημέρες αργότερα, στις 20 Απριλίου 1926 το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης με την απόφαση αριθμό 822 αναγνώρισε και επίσημα τον ΠΑΟΚ.

Το πρώτο διοικητικό συμβούλιο του ΠΑΟΚ, που εκλέχθηκε στη Γενική Συνέλευση της 5ης Απριλίου του 1926 και το οποίο παρουσιάζεται αναλυτικά στην αίτηση που κατατέθηκε στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης ήταν το εξής:

Πρόεδρος: Τριαντάφυλλος Τριανταφυλλίδης,

Α’ αντιπρόεδρος: Παντελής Καλπακτσόγλου,

Γενικός γραμματέας: Κωνσταντίνος Κρητικός,

Ειδικός γραμματέας: Μενέλαος Τσούλκας,

Ταμίας: Ιωακείμ Ιωακειμόπουλος,

Έφορος ποδοσφαίρου: Αλέξανδρος Αγγελόπουλος,

Έφορος αθλητών: Αριστόδημος Δημητριάδης,

Σύμβουλοι: Παναγιώτης Μαλέσκας, Κωνσταντίνος Κοεμτζόπουλος και Μιχάλης Θεοδοσιάδης.

Οι αντιδράσεις για όσα είχαν συμβεί στον διαχωρισμό του 1926 όπου προέκυψαν η ΑΕΚΘ και ο ΠΑΟΚ δημιούργησε μια βαθιά διχόνοια και ο νέος σύλλογος αντιμετώπισε πολλά προβλήματα. Οι παράγοντές του θέλησαν να αλλάξουν τα δεδομένα και κάλεσαν στις 28 Ιουλίου 1926 όλα τα σωματεία της Θεσσαλονίκης σε μια συνέλευση για να προτείνουν την δημιουργία μιας νέας Ένωσης Ποδοσφαιρικών Σωματείων που θα είχε στις τάξεις της μόνο τις ομάδες της Θεσσαλονίκης και θα άφηνε την κεντρική διαχείριση στην Ένωση της Μακεδονίας – Θράκης.

Ο ΠΑΟΚ κατηγορήθηκε για ανταρσία με την «παρασυναγωγή» αυτή όπως την χαρακτήρισε η ΕΠΣΜΘ και τιμωρήθηκε με τρεις μήνες αποκλεισμό με εξάμηνη αναστολή. Η διοίκηση της ομάδας θέλησε να δείξει πως είναι ζωντανό κομμάτι της αθλητικής Θεσσαλονίκης και δήλωσε 50 ποδοσφαιριστές στην Ένωση για την σεζόν που θα άρχιζε το φθινόπωρο του 1926.

Ο ΠΑΟΚ συμμετείχε την σεζόν 1926-27 στο πρωτάθλημα της Β’ Θεσσαλονίκης όπου βρισκόταν και η ΑΕΚΘ. Ο ΠΑΟΚ έδωσε το πρώτο επίσημο ματς της ιστορίας του στις 12 Δεκεμβρίου 1926, όπου νίκησε με 3-1 τη Νέα Γενεά. Ο σύλλογος κέρδισε τα επτά πρώτα παιχνίδια του με τέρματα 50 υπέρ και 5 κατά. Στον τελευταίο αγώνα ο ΠΑΟΚ θα κατακτούσε το πρωτάθλημα ακόμα και με ισοπαλία, έχασε όμως από την Ένωση νεολαίας και ισοβάθμησε με τον Μέγα Αλέξανδρο. Ανάμεσά τους ορίστηκε μπαράζ για την ανάδειξη πρωταθλητή. Ο ΠΑΟΚ κέρδιζε 4-0 μέχρι την αποχώρηση των ηττημένων από το γήπεδο και αναδείχθηκε πρωταθλητής.

Σε προκήρυξή της η ΕΠΣΜΘ έδινε το δικαίωμα στον πρωταθλητή της Β’ κατηγορίας να δώσει αγώνες διαβάθμισης για την τελική του θέση στην επίσημη βαθμολογία της σεζόν. Έτσι ο ΠΑΟΚ μετά την κατάκτηση του πρωταθλήματος αγωνίστηκε κατά σειρά με τους (Θερμαϊκό – Άρη – Άτλαντα) και έδωσε τον τελευταίο αγώνα στην γιορτή για την απονομή των πρωταθλημάτων στο γήπεδο του Ηρακλή, όπου τον κέρδισε 1-0 με γκολ του Τσολακίδη. Παρότι πρωταθλητής της Α’ κατηγορίας εκείνη την χρόνια ήταν ο Ηρακλής, ο ΠΑΟΚ ήταν ο πρώτος στην βαθμολογία.

Το γήπεδο στο Σιντριβάνι

Τον Μάρτιο του 1929 με πρωτοβουλία της Ένωσης Κωνσταντινουπολιτών και του προέδρου της Λεωνίδα Καραμαούνα έγινε πράξη η προσπάθεια έξι μηνών να ενωθούν πάλι οι δρόμοι των δύο ομάδων που είχαν διαιρεθεί προερχόμενοι από την Λέσχη των Κωνσταντινουπολιτών. Η ΑΕΚΘ είχε διαλύσει το ποδοσφαιρικό της τμήμα από το 1927 και διατηρούσε μόνο τα τμήματα του κλασικού αθλητισμού. Ουσιαστικά έγινε απορρόφηση αυτών των τμημάτων από το πλέον επίσημο αθλητικό τμήμα της Ένωσης Κωνσταντινουπολιτών τον ΠΑΟΚ, αφού δεν υπήρξε τυπικά απόφαση συγχώνευσης, ούτε διάλυσης του συλλόγου της ΑΕΚΘ στο Πρωτοδικείο. Με την απορρόφηση που έγινε ο ΠΑΟΚ πήρε πάλι δικαιωματικά πίσω το έμβλημα που κατείχε πριν γίνει ο διαχωρισμός των μελών, τον δικέφαλο αετό καθώς και τις εγκαταστάσεις της ΑΕΚΘ που είχε την έκταση στην περιοχή του Σιντριβανίου, δίπλα στο Άσυλο του Παιδιού, εκεί που βρίσκεται σήμερα η Θεολογική σχολή.

Το 1929 προσπάθησαν από κοινού να επεκτείνουν την έκταση ώστε ο σύλλογος να αποκτήσει έδρα και ακόμη ένα εμπόδιο ήταν το ποτάμι που περνούσε υπόγεια κάτω από το γήπεδο από την περιοχή της Ευαγγελιστρίας και δεν άφηνε πολλά περιθώρια για τεχνικά έργα την εποχή εκείνη. Τελικά, οι άνθρωποι του ΠΑΟΚ βρήκαν τρόπο να περάσουν με σωλήνες το νερό από κάτω και στις 12 Δεκεμβρίου 1930 μπήκε ο θεμέλιος λίθος ως προεκλογική δέσμευση μια εβδομάδα πριν τις Δημοτικές Εκλογές και τα έργα ολοκληρώθηκαν αρκετά γρήγορα. Στις 5 Ιουνίου 1932 με την αναμέτρηση ΠΑΟΚ – Ηρακλή 3-2 άνοιξε η αυλαία της ποδοσφαιρικής ιστορίας του γηπέδου.

Στις 17 Ιουλίου του 1952 έγινε ο πρώτος αγώνας υπό το φως των προβολέων στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Αντίπαλος του ΠΑΟΚ ήταν ο Πανιώνιος.

Στις 31/05 του 1959 διεξήχθη ο τελευταίος επίσημος αγώνας του ΠΑΟΚ στο Σιντριβάνι.

Η Τούμπα

Το γήπεδο της Τούμπας είναι -δικαίως- η επιτομή της ιστορίας του ΠΑΟΚ, από την αγορά της έκτασης, την εθελοντική εργασία του κόσμου του «Δικεφάλου», το λαχείο για την οικονομική ενίσχυση, τα εγκαίνια, τα ρεκόρ και όλα όσα συνέβησαν εντός αυτής από το 1959 μέχρι και σήμερα που εξακολουθεί να είναι το σπίτι του συλλόγου.

Η αγορά των οκτώ στρεμμάτων γης από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο στην περιοχή του γηπέδου του Σιντριβανίου για την δημιουργία νέων σχολών απαιτούσε τη μεταστέγαση του ΠΑΟΚ και η έκταση ιδιοκτησίας του Ταμείου Εθνικής Αμύνης στην περιοχή της Τούμπας κρίθηκε ως ο κατάλληλος χώρος.

Ο τότε Υπουργός Εθνικής Αμύνης πτέραρχος Γιώργος Θέμελης παραχώρησε τα 30 στρέμματα με την υπ’ αριθμόν 41485 της 11ης Μαΐου 1957 απόφαση παραχωρητηρίου και μάλιστα ανέλαβε ο ίδιος πρόεδρος της επιτροπής ανεγέρσεως νέου σταδίου. Το τίμημα της έκτασης ορίστηκε στο 1,5 εκατ. δραχμές και αποπληρώθηκε από την διοίκηση της ομάδας σε 20 εξαμηνιαίες δόσεις των 75.000 δραχμών. Στις 7 Φεβρουαρίου 1958 παραδόθηκε από επιτροπή αξιωματικών του Γ’ Σώματος Στρατού στους εκπροσώπους του ΠΑΟΚ ο χώρος στην περιοχή της Τούμπας.

Στον χώρο υπήρχαν ακόμη τολ, τα στρατιωτικά παραπήγματα, όπου διέμεναν θύματα του εμφυλίου πολέμου και σεισμόπληκτων και η μετεγκατάσταση των πολιτών κόστισε στον ΠΑΟΚ 70.000 δραχμές. Το συνολικό κόστος της δημιουργίας τους γηπέδου υπολογίστηκε στα 6 εκατ. δραχμές και μάλιστα μόλις το 1,1 εκατ. δραχμές εκταμιεύθηκε από την Γενική Γραμματεία Αθλητισμού.

Από την άνοιξη του 1958 ξεκίνησαν οι χωματουργικές εργασίες και στη συνέχεια προχώρησαν στην κατασκευή του γηπέδου που σχεδίασαν ο αρχιτέκτονας Μηνάς Τρεμπέλας και ο πολιτικός μηχανικός Αντώνης Τριγλιανός. Τις εκσκαφές πραγματοποίησαν συνεργεία του στρατού και το φθινόπωρο ξεκίνησαν τα έργα θεμελίωσης, αφού είχε ολοκληρωθεί η περίφραξη. Η δημιουργία των κερκίδων που θα χωρούσαν 20.000 φιλάθλους ξεκίνησε από ανατολικά.

Ο ΠΑΟΚ για να καλύψει τα έξοδα της ανέγερσης του σταδίου τον Απρίλιο του 1958 προχώρησε στη έκδοση «Λαχείου Υπέρ Ανεγέρσεων του Νέου Σταδίου ΠΑΟΚ», το οποίο κόστιζε 20 δραχμές και από το 1956 η διοίκηση είχε προχωρήσει στην παρακράτηση του 15% των εισπράξεων από τα εισιτήρια για το ταμείο του νέου γηπέδου. Οι φίλοι του Δικέφαλου, εκτός από χρήματα από το περίσσευμά τους, συνείσφεραν στην ανέγερση του γηπέδου και με αρκετές εργατοώρες εθελοντικής εργασίας!

Ουσιαστικά μέσα σε ένα χρόνο ολοκληρώθηκαν τα έργα για την δημιουργία του γηπέδου και οργανώθηκαν τα εγκαίνια για την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 1959 σε φιλική αναμέτρηση με την ΑΕΚ (1-0 με σκόρερ τον Κώστα Κιουρτζή).

Την ημέρα των εγκαινίων παραβρέθηκαν 15.000 φίλαθλοι του ΠΑΟΚ, όση και η χωρητικότητα του γηπέδου στους πρώτους μήνες, ενώ στη συνέχεια αυξήθηκε σε 20.000 για να φτάσει με έργα επέκτασης τις 45.000 στα μέσα της δεκαετίας του ’70.

Το φράγμα των 20.000 θεατών έσπασε στις 28 Απριλίου 1963 στην ισόπαλη (1-1) αναμέτρηση με τον Παναθηναϊκό (20.131), ενώ οι 30.000 ξεπεράστηκαν στις 19 Μαρτίου 1967 στη νίκη επί του Ολυμπιακού με 2-0 (31.504). Το απόλυτο ρεκόρ είναι στα 45.252 εισιτήρια και έγινε στις 19 Δεκεμβρίου 1976 στην ισόπαλη (0-0) αναμέτρηση με την ΑΕΚ.

Στις 20/05 του 1970 πραγματοποιήθηκε το πρώτο νυχτερινό ματς στην Τούμπα, το ισόπαλο φιλικό (0-0) με τη Μίλαν.

Το 1981, μετά την τραγωδία στο «Γεώργιος Καραϊσκάκης» μειώθηκαν οι θέσεις σε όλα τα γήπεδα της Ελλάδας και η χωρητικότητα της Τούμπας έπεσε στις 41.073 θέσεις, ενώ το 1998 τοποθετήθηκαν σε όλες τις θύρες καθίσματα για να γίνουν πλέον 32.000 οι θέσεις και τα πρόσθετα μέτρα ασφαλείας το «έριξαν» στις 28.701 θέσεις.

Στις 22 Μαρτίου 1980 κατέρρευσε τμήμα της θύρας 8 του γηπέδου ως αποτέλεσμα του σεισμού των 6.5 ρίχτερ, που είχε γίνει ενάμιση χρόνο νωρίτερα στη Θεσσαλονίκη και ο ΠΑΟΚ αναγκάστηκε να αφήσει το γήπεδο για ένα χρόνο μέχρι να αποκατασταθούν οι σοβαρές ζημιές.

Με την έλευση του Ιβάν Σαββίδη στην ΠΑΕ ΠΑΟΚ το 2012, προχώρησαν με ταχύτατους ρυθμούς οι αλλαγές βελτίωσης σε συγκεκριμένους χώρους στο γήπεδο και πιο συγκεκριμένα στα αποδυτήρια, στην είσοδο, στους χώρους των γραφείων, στην αίθουσα συσκέψεων και στην προεδρική σουίτα.

Το «Παλατάκι»

Από το 2000, ο σύλλογος της Θεσσαλονίκης έχει δύο ιδιόκτητα γήπεδα, καθώς μετά από την Τούμπα «απέκτησε» και το PAOK Sports Arena, γνωστό και ως «Παλατάκι», που αποτελεί το σπίτι του μπασκετικού ΠΑΟΚ, ενίοτε και ερασιτεχνικών ομάδων του «Δικεφάλου».

Το γήπεδο χτίστηκε σε οικόπεδο στην περιοχή της Πυλαίας, το οποίο παραχώρησαν με δωρεά στον ΠΑΟΚ, οι επιφανείς φίλοι της ομάδας, οι αδερφοί Δεδέογλου. Είναι το μεγαλύτερο κλειστό γήπεδο της Θεσσαλονίκης, με χωρητικότητα που ανέρχεται σε περίπου 8.500 θέσεις. Οι εργασίες κατασκευής του ολοκληρώθηκαν το 2000. Περιλαμβάνει επίσης μια αίθουσα προπόνησης, τα γραφεία της ομάδας, καταστήματα και ένα μουσείο αφιερωμένο στο τμήμα μπάσκετ του ΠΑΟΚ, όπως βέβαια και θέσεις πάρκινγκ.

Το γήπεδο ανακαινίστηκε το 2016 με έξοδα του ιδιοκτήτη της ΠΑΕ ΠΑΟΚ, Ιβάν Σαββίδη, το 2025 με έξοδα της διοίκησης Χατζόπουλου και στις αρχές της φετινής χρονιάς με έξοδα της νέας διοικήσεως με επικεφαλής τον μεγαλομέτοχο της ομάδας, Αριστοτέλη Μυστακίδη.

Η πρώτη προπόνηση στο PAOK Sports Arena έγινε στις 30 Μαρτίου του 2000, ενώ ο πρώτος αγώνας στις 17 Μαΐου του 2000, όταν ο ΠΑΟΚ υποδέχθηκε τον Παναθηναϊκό στον δεύτερο τελικό των πλέι οφ και παρά την μεγάλη του προσπάθεια δεν κατάφερε να φτάσει στον τίτλο.

Οι τίτλοι σε όλα τα αθλήματα

Ποδόσφαιρο ανδρών: 4 πρωταθλήματα (1976, 1985, 2019, 2024), 8 κύπελλα (1972, 1974, 2001, 2003, 2017, 2018, 2019, 2021)

Ποδόσφαιρο γυναικών: 19 πρωταθλήματα (2002, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024), 7 κύπελλα (2002, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2024)

Μπάσκετ ανδρών: 1 κύπελλο Κυπελλούχων (1991), 1 κύπελλο Κόρατς (1994), 2 πρωταθλήματα (1959, 1992), 3 κύπελλα (1984, 1995, 1999)

Βόλεϊ ανδρών: 3 πρωταθλήματα (2015, 2016, 2017), 5 κύπελλα (2015, 2018, 2019, 2022, 2023), 1 Σούπερ καπ (2023)

Βόλεϊ γυναικών: 1 κύπελλο Ελλάδος (2021)

Χάντμπολ ανδρών: 3 πρωταθλήματα (2009, 2010, 2015), 4 κύπελλα (2012, 2015, 2017, 2024), 1 πρωτάθλημα Beach Handball (2001)

Χάντμπολ γυναικών: 6 πρωταθλήματα (2013, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023), 8 κύπελλα (2014, 2016, 2019, 2020, 2021, 2022, 2024, 2026), 1 Σούπερ Καπ (2023)

Ρόλερ Χόκεϊ Ανδρών: 1 πρωτάθλημα (2008), 1 Βαλκανικό κύπελλο (2007)

Άρση Βαρών: 7 πρωταθλήματα (2006, 2017, 2019, 2021, 2022, 2024, 2025)

Κολύμβηση: 1 πρωτάθλημα OPEN (1987)

Πάλη: 10 Πανελλήνια πρωταθλήματα Ελληνορωμαϊκής ανδρών (2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026)

Πυγμαχία: 2 πρωταθλήματα ανδρών (2003, 2007)

Ποδηλασία: 1 πρωτάθλημα Ορεινής Ποδηλασίας (2002)

Στίβος: 3 Πανελλήνια πρωταθλήματα ανοικτού στίβου γυναικών (1976, 1977, 1982), 2 Πανελλήνια πρωταθλήματα ανωμάλου δρόμου γυναικών (1968, 1974)

Τζούντο: 2 Πανελλήνια πρωταθλήματα ανδρών (2019, 2021), 2 Πανελλήνια πρωταθλήματα γυναικών (2019, 2022), 1 Πανελλήνιο ομαδικό μεικτό πρωτάθλημα (2023).

Το «μεγαλύτερο» τρόπαιο της ιστορίας του ΠΑΟΚ

Από τις 12/05/2015, η ΠΑΕ ΠΑΟΚ είναι «ελεύθερη». Εκείνο το πρωινό, οι «ασπρόμαυροι» κατέκτησαν το «μεγαλύτερο τους τρόπαιο». Με προσωπικές ενέργειες του Ιβάν Σαββίδη, ολοκληρώθηκε η αποπληρωμή των χρεών που εκκρεμοδικούσαν και βάραιναν την ΠΑΕ ΠΑΟΚ από την προηγούμενη δεκαετία, εντάσσοντας την εταιρεία στο πρόσφατο νομοσχέδιο, που έδωσε τη δυνατότητα να αποπληρωθεί το σύνολο του χρέους. Όπως ανέφερε μεταξύ άλλων στην τότε δήλωσή του ο Ιβάν Σαββίδης: «Μόλις ήπια ένα ποτήρι τσάι, το οποίο κόστισε 10.886.000 ευρώ!».

Οι τραγωδίες που τον «σημάδεψαν»

Όπως όλες οι ιστορίες δεν έχουν «happy end», έτσι και ο κάθε σύλλογος δεν έχει μόνο θετικά. Πέρα από τις χαρμόσυνες στιγμές, ο ΠΑΟΚ έχει βιώσει τραγωδίες, οι οποίες δυστυχώς είναι πολλές και τον έχουν «σημαδέψει».

1981

Ήταν 31 Μαΐου του 1981, όταν ένας από τους σημαντικότερους προπονητές της ιστορίας του ποδοσφαιρικού ΠΑΟΚ άφησε την τελευταία του πνοή στον πάγκο της ομάδας εν ώρα αγώνα. Στο 17ο λεπτό του αγώνα ΠΑΟΚ – Ολυμπιακού στη Τούμπα για την 32η αγωνιστική του πρωταθλήματος ο Λόραντ κάτι ψέλλισε στους συνεργάτες του. Κανείς δεν κατάλαβε τι είπε και αμέσως μετά αντιλήφθηκαν πως σωριάστηκε στο έδαφος. Ο γιατρός του ΠΑΟΚ προσπάθησε να τον επαναφέρει χωρίς αποτέλεσμα και αφού αρχικά μεταφέρθηκε στα αποδυτήρια της Τούμπας, οκτώ λεπτά πήγε με το ασθενοφόρο στο ΑΧΕΠΑ της Θεσσαλονίκης, όπου επιβεβαιώθηκε το μοιραίο. Στην Τούμπα το ματς συνεχιζόταν και οι ποδοσφαιριστές κοιτούσαν προς τον πάγκο, δεν έβλεπαν τον προπονητή τους και καταλάβαιναν ότι κάτι συμβαίνει. Στο ημίχρονο οι υπεύθυνοι της ομάδας τους έκρυψαν την αλήθεια. Τους είπαν απλά ότι ο Λόραντ ένιωσε αδιαθεσία και πήγε στο νοσοκομείο. Οι γιατροί είπαν ότι «η καρδιά του ήταν σμπαραλιασμένη, πρέπει να είχε καρδιοπάθεια τα τελευταία πέντε χρόνια». Οι παίκτες του, δίχως να γνωρίζουν το τραγικό τέλος, κλήθηκαν στο δεύτερο ημίχρονο να συνεχίσουν κανονικά το παιχνίδι. Νίκησαν 1-0 με το γκολ του Βασιλάκου. Στο τέλος, στα αποδυτήρια έμαθαν την αλήθεια κι έμειναν εκεί πολύ ώρα, άπραγοι, αμίλητοι.

Στο γήπεδο της Τούμπας παιζόταν και μια άλλη παράλληλη τραγωδία. Η γυναίκα του Λόραντ, Ιβ και η μικρή τους κόρη Μολκί άκουσαν στο ραδιόφωνο ότι ο άνθρωπός τους κατέρρευσε και έτρεξαν στη Τούμπα για να μάθουν τι συνέβαινε. Ο διερμηνέας του Λόραντ τις οδήγησε στο νοσοκομείο και τους ενημέρωσε για το τι είχε συμβεί. Πριν το μοιραίο έμφραγμα στις 31 Μαΐου 1981 στην Τούμπα, η ιατροδικαστική έκθεση έδειξε ότι ο Λόραντ είχε υποστεί άλλα δύο εμφράγματα. Το πρώτο έξι μήνες νωρίτερα και το δεύτερο μία εβδομάδα πριν το μοιραίο.

Την ίδια μέρα εκτυλίχθηκαν ακόμη δύο τραγωδίες. Το βράδυ της Κυριακής άφησε την τελευταία του πνοή και ο Χρηστάκης, ο λαϊκός τραγουδιστής που βρισκόταν στο πατρικό του στη Καβάλα προσπαθώντας να συνέλθει από το εγκεφαλικό. Ο Χρηστάκης (Χρήστος Σύρπος) ήταν φίλος του Λόραντ και βρισκόταν στην ανάρρωση από το εγκεφαλικό που του είχε αφήσει αναπηρία στην αριστερή πλευρά. Ο Λόραντ τον φιλοξένησε στο σπίτι του και του προσέφερε κάθε βοήθεια. Όταν ο τραγουδιστής άκουσε για τον χαμό του φίλου του έπαθε το τρίτο εγκεφαλικό που ήταν και το μοιραίο.

Τη ζωή του έχασε την ίδια ημέρα και ένας οπαδός του ΠΑΟΚ, ο 26χρονος Μιχάλης Μπορέτος, ο οποίος στο άκουσμα της είδησης του θανάτου του Λόραντ έπεσε στον φωταγωγό της πολυκατοικίας που διέμενε στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

1991

Τέσσερις φίλοι του ΠΑΟΚ, μεταξύ των οποίων ο Ευθύμης Λιάκας (21 ετών) και ο Κώστας Ντόλιας (25 ετών) επέστρεφαν στη Θεσσαλονίκη με αυτοκίνητο αμέσως μετά τον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδος στο μπάσκετ με τον Πανιώνιο. Ήταν 10 Απριλίου του 1991 και οι φίλοι του «Δικεφάλου» δέχθηκαν μολότοφ εντός του οχήματός τους, με τον Κώστα και τον Ευθύμη που κάθονταν στα πίσω καθίσματα να καίγονται ζωντανοί και τους δύο φίλους τους που κάθονταν μπροστά να προλαβαίνουν και να βγαίνουν ζωντανοί, αλλά με σοβαρά εγκαύματα.

Οι φίλαθλοι του «Δικεφάλου του Βορρά» απλώς επέστρεφαν χαρούμενοι μετά την κατάκτηση του τροπαίου από την ομάδα τους, όμως έπεσαν θύματα της τυφλής οπαδικής βίας.

1998

Ήταν 9 Φλεβάρη του 1998, όταν ένα από τα μεγάλα ταλέντα του ελληνικού ποδοσφαίρου και ποδοσφαιριστής του ΠΑΟΚ, Παναγιώτης Κατσούρης, στα 21 του χρόνια έχασε τη ζωή τους σε τροχαίο δυστύχημα, όταν το αυτοκίνητό που οδηγούσε ξέφυγε της πορείας του και προσέκρουσε στο στηθαίο γέφυρας στην περιοχή της Θέρμης.

Προς τιμήν του η ΠΑΕ ΠΑΟΚ διοργανώνει εδώ και αρκετά χρόνια το τουρνουά «Παναγιώτης Κατσούρης», το οποίο μάλιστα φέτος διεξήχθη χθες και προχθές (18-19 Απριλίου) και ήταν το 17ο. Επίσης, ως φόρο τιμής στον Παναγιώτη Κατσούρη, έχει αποσυρθεί η φανέλα με το νούμερο 17, το οποίο φορούσε.

1999

Ήταν 4 Οκτωβρίου του 1999, όταν η οικογένεια του ΠΑΟΚ έχασε ακόμη έξι παιδιά της. Λεωφορείο με φίλους της ομάδας επέστρεφε από την Αθήνα μετά το ισόπαλο εκτός έδρας 1-1 με τον Παναθηναϊκό, όταν συγκρούστηκε με φορτηγό, με αποτέλεσμα να ανατραπεί και έξι φίλαθλοι να χάσουν τη ζωή τους. Ο Χαράλαμπος Ζαπουνίδης (20 ετών), ο Δημήτριος Ανδρεαδάκης (25 ετών), η Χριστίνα Τζιόβα (18 ετών), ο Αναστάσιος Θέμελης (22 ετών), ο Γεώργιος Γκανάτσιος (17 ετών) και ο Κυριάκος Λαζαρίδης (17 ετών) άφησαν την τελευταία τους πνοή. Η συγκεκριμένη τραγωδία μνημονεύεται μέχρι και σήμερα, ενώ οι έξι αδικοχαμένοι φίλαθλοι έγιναν σύνθημα, τραγούδι και τιμούνται κάθε χρόνο μέχρι και σήμερα, 27 χρόνια μετά.

2017

Ήταν η 4η ημέρα του Μάη του 2017. Μία «μαύρη» ημέρα ξημέρωσε στη Θεσσαλονίκη, αλλά και την Κύπρο, διότι παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες των γιατρών, ούτε η μηχανική υποστήριξη κατάφερε να επαναφέρει τον Κύπριο φίλο του ΠΑΟΚ, Νάσο Κωνσταντίνου στη ζωή. Ο 24χρονος δέχθηκε επίθεση από αντίπαλους οπαδούς, φεύγοντας από την Τούμπα αμέσως μετά από παιχνίδι του ΠΑΟΚ με τον Παναθηναϊκό για τα ημιτελικά του Κυπέλλου Ελλάδος στις 27 Απριλίου στη Θεσσαλονίκη. Στην προσπάθεια του να διαφύγει τον κίνδυνο έτρεξε, παρασύρθηκε από διερχόμενο αυτοκίνητο και λίγα 24ωρα αργότερα κατέληξε.

27/01/2026

«Ήταν μια μέρα τέλη του Γενάρη, που φύγανε τα αδέρφια εκεί ψηλά». Η απόπειρα των επτά φίλων του που ταξίδευαν στη Γαλλία για να παρακολουθήσουν την αγαπημένη τους ομάδα κόντρα στη Λυών, δυστυχώς έμεινε στη μέση, όταν το βαν που επέβαιναν συνολικά 10 άτομα συγκρούστηκε στη Ρουμανία με διερχόμενο φορτηγό, με αποτέλεσμα οι 6 εξ’ αυτών να χάσουν τη ζωή τους ακαριαία και ακόμη ένας στο δρόμο για το νοσοκομείο. Ήταν 27 Ιανουαρίου του 2026.

Η τραγωδία γίνεται ακόμη μεγαλύτερη. Στο άκουσμα της είδησης, ακόμη ένας φίλος της ομάδας από την Λάρισα, προδίδεται από την καρδιά του και αφήνει την τελευταία του πνοή.

Οι σκηνές που ακολούθησαν δεν περιγράφονται με λόγια. Ο αγώνας με τη Λυών έγινε σε πολύ βαρύ κλίμα και με ελάχιστους φίλους του ΠΑΟΚ, διότι οι υπόλοιποι αποφάσισαν να επιστρέψουν στην Ελλάδα, ακόμη και αν βρίσκονταν καθ’ οδόν. Κατά την επιστροφή των σορών στη Θεσσαλονίκη, χιλιάδες φίλοι του ΠΑΟΚ τους περίμεναν στην Τούμπα για να τους χαιρετήσουν για τελευταία φορά.

Μόλις λίγα 24ωρα αργότερα, η Τούμπα «κοκκίνισε» από το pyroshow (στον αγώνα ΠΑΟΚ-Πανσερραϊκός), που έγινε προς τιμήν τους.

12/03/2026

Ακόμη ένα θύμα της οπαδικής βίας. Ο 19χρονος Κλεομένης Αλήτσιος άφησε την τελευταία του πνοή μετά από αιματηρή συμπλοκή, που σημειώθηκε το βράδυ της 12ης Μαρτίου στην Καλαμαριά. Το περιστατικό σημειώθηκε μόλις πριν λίγες εβδομάδες, με τον ΠΑΟΚ να πενθεί τον άδικο χαμό ακόμη ενός μέλους της οικογένειάς του. Στο σημείο της δολοφονίας τοποθετήθηκε πριν λίγα 24ωρα ένα μαρμάρινο μνήμα με τη φωτογραφία του Κλεομένη, ενώ έγινε και το 40ήμερο μνημόσυνο.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη PAOK24 (@paok__24)

Κάπως έτσι φτάνουμε στο σήμερα, με την ελπίδα από εδώ και στο εξής, να επικρατεί το άσπρο χρώμα του συλλόγου και όχι το μαύρο. Με σεβασμό στο μαύρο, αλλά να κυριαρχεί το άσπρο…

*Με πληροφορίες από ΠΑΕ ΠΑΟΚ, ΚΑΕ ΠΑΟΚ, ΑΣ ΠΑΟΚ.