Στον… τάκο οι λαθραναγνώστες της ιστορίας της Καισαριανής

• Μία άγνωστη πτυχή της ιστορίας των 200 εκτελεσμένων της Καισαριανής, που προσφέρει διδαχή!
• Την ώρα που κάποιοι επιμένουν να εκμεταλλεύονται την θυσία για κομματικά οφέλη τους έρχονται στο φως σημαντικές πληροφορίες για την υπόθεση!
• Ποιοι ήταν αυτοί που έπεσαν στα χέρια των Γερμανών και απεικονίζονται στις διάσημες πλέον φωτογραφίες.

Έγκυροι ιστορικοί ερευνητές, τους οποίους παρακολουθώ στενά γιατί εκτιμώ την πορεία τους και σέβομαι τις απόψεις και τις μελέτες τους καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι 200 εκτελεσθέντες της Πρωτομαγιάς του 1944 στην Καισαριανή ήταν στην πλειονότητα τους “Ακροναυπλιώτες”, στελέχη του ΚΚΕ (ίσως οι 120 εξ αυτών) ενώ οι υπόλοιποι ήταν αντιστασιακοί που συνελήφθησαν σε διάφορες περιοχές της χώρας για συμμετοχή τους σε κάποια δράση εναντίον των δυνάμεων κατοχής.

Γνωρίζουμε σίγουρα τους δύο: τον ανθυπομοίραρχο της Χωροφυλακής Μιχαήλ Γαντέ, που υπηρετούσε στην αστυνομική διεύθυνση Κορίνθου και ήταν αρχηγός της αντιστασιακής οργάνωσης “Όμηρος” και το στέλεχος της ίδιας οργάνωσης Νικόλαο Τσίκο, τυπογράφο, επίσης από την Κόρινθο.

Όπως διαβάζουμε στον 1ο Τόμο της Ιστορίας της Ελληνικής Χωροφυλακής, “το σπουδαιότερον των έργων του κλιμακίου τούτου υπήρξεν η προμήθεια εις το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής των σχεδίων της γερμανικής οχυρώσεως του Κορινθιακού κόλπου , πράγμα όπερ επετεύχθη χάρις εις το αστυνομικόν δαιμόνιον του ενωμοτάρχου Σαντιμπαδάκη, όστις περιεφέρετο συνεχώς πέριξ του Ισθμού. με ενδυμασίαν αλήτου, και η αυτοθυσία του Τσίκου, όστις βάσει των πληροφοριών του Σαντιμπατάκη προέβη εις την φωτογράφησιν και σχεδιαγράφησιν των έργων.

Το κλιμάκιον υπήρξεν ατυχές διότι την 25-2-1944 συνελήφθη ο Τσίκος και μετά δύο ημέρες ο Γαντές επανερχόμενος εξ Αθηνών.

Αμφότεροι κατεδικάσθησαν εις θάνατον και εξετελέσθησαν εις το σκοπευτήριον Καισαριανής την 1-5-1944 μετ’ άλλων 198 Ελλήνων”.

Είναι βέβαιο ότι υπήρξαν κι άλλοι αντιστασιακοί αλλά ακόμη δεν έχουν ταυτοποιηθεί.

Μεγάλο ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο οι “Ακροναυπλιώτες”, που βέβαια δεν συνελήφθησαν για κάποια αντιστασιακή τους δράση, έπεσαν στα χέρια των Γερμανών, παρέμειναν φυλακισμένοι επί τρία και πλέον χρόνια και τελικά εκτελέστηκαν. Γιατί σύμφωνα με μαρτυρίες, για την υπόθεση αυτή φταίει το ίδιο το ΚΚΕ!

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή:

Στις φυλακές της Ακροναυπλίας ήδη από τη δεκαετία του ’30 είχαν φυλακιστεί εκατοντάδες στελέχη του ΚΚΕ, ανάμεσα τους πολλά μέλη της Κεντρικής Επιτροπής και συνδικαλιστές. Αυτό συνέβη καθώς το κόμμα ήταν παράνομο ήδη από την δεκαετία του ’20 με το περίφημο νόμο περί ιδιώνυμου αδικήματος του Ελευθερίου Βενιζέλου. Σύμφωνα με αυτόν, όποιος δήλωνε κομμουνιστής διέπραττε αδίκημα! Τότε το ΚΚΕ είχε ταυτιστεί με “την επιδίωξη βίαιης ανατροπής του κοινωνικού καθεστώτος και την απόσπασιν μέρους της Επικρατείας», συνεπώς οι διώξεις ήταν νόμιμη κρατική πολιτική. Που βέβαια εντάθηκε από τον Ιωάννη Μεταξά.

Σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές οι “Ακροναυπλιώτες” την 28η Οκτωβρίου 1940 προσφέρθηκαν να καταταχτούν στον Ελληνικό Στρατό για να πολεμήσουν τους Ιταλούς, κάτι που δεν έγινε δεκτό.

Όταν όμως, με την εισβολή των Γερμανών, κατέρρευσε το ελληνικό κράτος, οι κρατούμενοι δεν έσπευσαν να διαφύγουν, παρά έμειναν στα κελιά τους περιμένοντας οδηγίες από το ΚΚΕ!

Σύμφωνα με έναν από αυτούς, τον Άγι Στίνα, που έγραψε μετά τον πόλεμο τα απομνημονεύματα του (με τίτλο “Αναμνήσεις- 70 χρόνια κάτω από τη σημαία της Σοσιαλιστικής Επανάστασης” – Εκδόσεις Ύψιλον), η καθοδήγηση της φυλακής, δηλαδή τα ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ ανάμεσα στους φυλακισμένους, διέταξαν τους πάντες να παραμείνουν εντός της φυλακής και να περιμένουν τους (τότε συμμάχους της Σοβιετικής Ένωσης) Γερμανούς. Σύμφωνα με τον Στίνα, η καθοδήγηση φρόντισε να φυγαδεύσει τους “Σταλινικούς” και να τους στείλει για κομματική δουλειά σε διάφορες περιοχές της χώρας αλλά διέταξε αυτούς που δεν θεωρούνταν πιστοί στην ηγεσία να παραμείνουν φυλακισμένοι!

Η περιγραφή του Στίνα, που στη συνέχεια πολέμησε στον ΕΛΑΣ και τον ΔΣΕ είναι συγκλονιστική! Γράφει ότι οι δεσμοφύλακες φεύγανε, οι πόρτες ήταν ανοιχτές, ότι κανείς δεν ήξερε τι γίνεται αφού το κράτος είχε καταρρεύσει αλλά αυτοί παρέμεναν στα κελιά τους άπραγοι μέχρι να λάβουν εντολές από τους κομματικούς ινστρούχτορες, επικεφαλής των οποίων ήταν ο Γιάννης Ιωαννίδης. Ο Στίνας μιλά για προδοτική απόφαση, που κόστισε στο κόμμα πολλά άξια στελέχη! Γράφει μάλιστα ότι η καθοδήγηση τοποθέτησε μέχρι και φρουρές για να μην αποδράσει κανείς!

“Εάν η Δικτατορία είναι μία φορά υπεύθυνη για την παράδοση μας στους Γερμανούς, η σταλινική ηγεσία είναι εκατό φορές. Το μεγαλύτερο μέρος των κρατουμένων της Ακροναυπλίας ντουφεκίστηκαν. Εκτός φυσικά από τα ηγετικά στελέχη που όλα δίχως εξαίρεση κατόρθωσαν να δραπετεύσουν”, γράφει ο Στίνας στη σελίδα 271!

Από τις φυλακές όμως έφυγαν σαν κύριοι 27 ανώτερα στελέχη, που ήταν γνωστά για την αφοσίωση τους στην σταλινική ηγεσία. Τους απελευθέρωσε ο Βούλγαρος πρέσβης με την αιτιολογία ότι ήταν “Σλαβομακεδόνες” και βουλγαρικής εθνικής συνείδησης, προφανώς για να εργαστούν για την απόσχιση της Μακεδονίας μέσω αυτονομιστικών κινήσεων. Βλέπετε Βουλγαρία και Ναζιστική Γερμανία ήταν ακόμη σύμμαχοι.

Όπως λέει στο δικό του κείμενο ο επίσης Ακροναυπλιώτης μετέπειτα Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ Ανδρέας Τζίμας, “εγώ δεν ήμουν Σκλαβομακεδόνας αλλά έφυγα από τη φυλακή ευχαρίστως”.

Στο δικό του βιβλίο με τίτλο “Ακροναυπλία” ο παλαίμαχος κομμουνιστής Γιάννης Μανούσακας αποκαλύπτει ότι η απελευθέρωση των κρατουμένων θα μπορούσε να γίνει (με μία συνεννόηση με το μεταξικό καθεστώς) πολύ νωρίτερα αλλά δεν έγινε, ούτε καν με την είσοδο των Γερμανών, “με ευθύνη της ιωαννιδικής ηγεσίας”!

Μέσα στο κάτεργο της Ακροναυπλίας παρέμειναν οι λεγόμενοι “Αρχειομαρξιστές”, οι “Δηλωσίες” οι “Τροτσκιστές” και γενικά όσοι δεν ήταν πιστοί στον Στάλιν και η ηγεσία του Νίκου Ζαχαριάδη δε θεωρούσε “δικούς της”.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ηγετικού στελέχους του ΚΚΕ Στέλιου Σκλάβαινα, τη μορφή του οποίου κάπου θα την δούμε, στα τελευταία λεπτά της ζωής του, στις φωτογραφίες που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα. Αυτός μαρτύρησε στις φυλακές όχι μόνο από τους Γερμανούς αλλά και από τους πρώην συντρόφους του που τον κατηγόρησαν ότι έκανε δήλωση μετανοίας προπολεμικά στις φυλακές Κέρκυρας.

Έτσι, οι “Ακριναυπλιώτες” αντί να ανοίξουν τις αφύλαχτες πόρτες και να φύγουν, πέσανε στα χέρια των Γερμανών. Οι οποίοι τους μετέφεραν στο Χαϊδάρι και τους κράτησαν σιδηροδέσμιους από τον Ιούνιο του 1941 έως την Πρωτομαγιά του 1944, ημέρα εκτέλεσης τους! Αυτά κι αν είναι διδαχές της ιστορίας.

Που τις μελετάς και αντιλαμβάνεσαι σε ποιο καταστροφικό σημείο μπορεί να σε οδηγήσει η τυφλή υπακοή σε αλλοπρόσαλλές ηγεσίες! Αλλά και πού μπορεί να φτάσει η πολιτική συμπεριφορά ενός κόμματος, που μπροστά στην τακτική και την στρατηγική του δεν μετρά διόλου την ίδια τη ζωή των μελών του!