Στον τάκο: Σημειώσεις από τον Λίβανο μέρος 13ο- Μία γρήγορη και πρώτη ανάλυση για τη συμφωνία Ισραήλ- Λιβάνου

Επιτέλους μία όμορφη μέρα ξημέρωσε στον Λίβανο.

Είναι εξαιρετικά θετικό το γεγονός ότι έπιασαν τόπο οι ασφυκτικές πιέσεις που άσκησε όχι μόνο ο Τραμπ αλλά το σύνολο της διεθνούς κοινότητας στο Ισραήλ.

Ωστόσο, όπως λέει και ο Σάκης Ρουβάς, τώρα αρχίζουν τα δύσκολα.

Η μέρα που ξημέρωσε σήμερα στον Λίβανο είναι αναμφισβήτητα η πιο όμορφη εδώ και 44 μέρες. Επιτέλους, μια μέρα με ευχάριστες ειδήσεις, αισιοδοξία και το κυριότερο… ειρήνη. Μετά τις χθεσινές συνομιλίες στην Ουάσιγκτον είναι ξεκάθαρο, ότι το Ισραήλ πιέστηκε από την διεθνή κοινότητα αλλά και από τον Τραμπ για να σταματήσει αυτό το σφυροκόπημα του Λιβάνου με το επιχείρημα καταδίωξης της Χεζμπολάχ.

Οι διαπραγματεύσεις δεν ξεκίνησαν με αισιόδοξη προοπτική. Στη διάρκεια της Κυριακής αλλά και της Δευτέρας η ισραηλινή πλευρά φρόντιζε να «φορτώσει» την ατζέντα διασπείροντας φήμες ότι δεν υπάρχει καμία περίπτωση να φτάσουμε σε συμφωνία στην Ουάσιγκτον. Οι αξιωματούχοι της ενημέρωναν διαρκώς τους ξένους δημοσιογράφους ότι δεν υπάρχει περίπτωση να έχουμε συμφωνία, ότι το ζήτημα για το Ισραήλ αφορά τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ κάτι το οποίο δεν μπορεί να το εξασφαλίσει ο Λίβανος και ότι η διαπραγμάτευση ήταν απλώς μια συνάντηση ανάμεσα στις δύο πλευρές και μάλιστα σε χαμηλό επίπεδο, σε επίπεδο πρεσβευτών.

Άρα, κανείς δεν περίμενε τίποτα από αυτήν. Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια των ξένων δημοσιογράφων που μετέδιδαν από το Τελ Αβίβ  πως ο πήχης των προσδοκιών είναι εξαιρετικά χαμηλός στη χώρα. Αντίθετα, στη Βηρυτό υπήρχε ένα κλίμα αισιοδοξίας, το οποίο δημιουργούσαν περισσότερο οι δηλώσεις των αξιωματούχων.

Τόσο ο πρόεδρος Αούν όσο και ο πρωθυπουργός Σαλάμ όπως επίσης και άλλοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι άφηναν στα λόγια τους να εννοηθεί ότι η ελπίδα παραμένει ζωντανή. Η αίσθηση τους αυτή είχε δημιουργηθεί περισσότερο από τα λόγια των ξένων ηγετών, του Γάλλου προέδρου Εμμάνουελ Μακρόν, του Ιταλού υπουργού Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι, της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αλλά και άλλων ξένων παραγόντων, οι οποίοι στις επικοινωνίες τους ή στις επισκέψεις τους στην Βηρυτό έδιναν να καταλάβουν στους Λιβανέζους παράγοντες ότι οι πιέσεις προς το Ισραήλ είναι ασφυχτικές και αποδίδουν. Μετέδιδαν δηλαδή ένα θετικό κλίμα, μια ελπίδα, η οποία και τελικά δικαιώθηκε.

Οι πληροφορίες από την Ουάσιγκτον, οι οποίες έχουν φτάσει τουλάχιστον εδώ στην Βηρυτό, αναφέρουν ότι η ισραηλινή πλευρά κατέθεσε μια συγκεκριμένη πρόταση με την υποστήριξη του Ρούμπιο, η οποία πρόταση έγινε εν μέρει αποδεκτή από την πλευρά του Λιβάνου. Αφορούσε κυρίως τον διαχωρισμό του Λιβάνου σε τρεις ζώνες στην κόκκινη ζώνη, η οποία θα βρίσκεται εντός πολεμικών επιχειρήσεων καθώς εκεί βρίσκεται η Χεζμπολάχ και εκεί θα επικεντρωθούν οι προσπάθειες του Ισραηλινού στρατού να την εξαλείψει. Η δεύτερη ζώνη, η λεγόμενη πράσινη ζώνη, θα είναι από τον ποταμό Λιτάνι μέχρι τον ποταμό Ζαχράνι, μια ζώνη έκτασης περίπου 10-12 χλμ στην οποία θα αναλάβει όλη την ευθύνη της φύλαξής της ο λιβανέζικος στρατός, ο οποίος δεσμεύεται να αποκόψει όλες τις κινήσεις των αντρών της Χεζμπολάχ και της μεταφοράς πολεμικού υλικού. Η υπόλοιπη χώρα πάνω από τον ποταμό Ζαχράνι θα είναι το λεγόμενο μπλε τμήμα στο οποίο θα υπάρχει μια κανονικότητα και θα είναι εκτός κάθε πολεμικής επιχείρησης και το Ισραήλ δεσμεύεται να μην τη ξαναβομβαρδίσει.

Με τον τρόπο αυτό όλες οι πλευρές είναι ικανοποιημένες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δείχνουν ότι μπορούν και επιβάλλουν την ειρήνη ακόμα και όταν χρειάζεται να στριμώχνουν λιγάκι τους φίλους τους Ισραηλινούς. Ο Μάρκο Ρούμπιο μπορεί να εμφανίζεται ως ένας άνθρωπος, ο οποίος έφερε λύση μετά από αρκετά χρόνια στην περιοχή και να ενδύεται τον μανδύα ειρηνοποιού.

Βέβαια, το Ισραήλ παίρνει αυτό το οποίο θέλει δηλαδή τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και την εμπλοκή του λιβανέζικου στρατού σε αυτόν με τη σαφέστατη υποχρέωση των ενόπλων δυνάμεων της χώρας να αντιμετωπίσουν ευθέως τη Χεζμπολάχ. Βέβαια, η ισραηλινή πλευρά έχει φροντίσει τις προηγούμενες ώρες να δώσει αρκετές ειδήσεις περί κυριαρχίας της στο πολεμικό πεδίο και επίτευξης των στόχων της. Αυτό της δίνει το δικαίωμα να ισχυριστεί ότι από τη στιγμή που έχει τελειώσει στο πολεμικό επίπεδο μπορεί να διαπραγματευτεί άνετα στην Ουάσιγκτον.

Βέβαια, όπως τραγουδά και ο Σάκης Ρουβάς, τώρα αρχίζουν τα δύσκολα για τον Λίβανο. Σίγουρα η πολεμική περίοδος ήταν μια οδυνηρή περίοδος για τον Λιβανό που θρηνεί περίπου τους 2.300 νεκρούς, περίπου τους 7.000 τραυματίες ενώ περίπου 1.000.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί και περιφέρονται στη χώρα καθώς έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους που βρέθηκαν μέσα στη ζώνη των πολεμικών επιχειρήσεων.

Αυτή είναι μια ανθρωπιστική κρίση, η οποία λυγίζει τον Λίβανο και πολύ δύσκολα η χώρα θα σταθεί και πάλι στα πόδια της ιδίως εάν δεν έχει τη διεθνή βοήθεια σε άφθονο χρήμα και πολιτική υποστήριξη.

Τώρα όμως οι Λιβανέζοι βρίσκονται για μια ακόμη φορά στην ιστορία τους αντιμέτωποι με το σκέτο, νέτο πρόβλημα: τη Χεζμπολάχ. Δεν έχουν κανένα περιθώριο να ξεφύγουν από την υποχρέωσή τους να την αφοπλίσουν και αυτό είναι κάτι το εξαιρετικά δύσκολο. Είναι πρακτικά αδύνατο. Η Χεζμπολάχ βρίσκεται παντού. Διαθέτει χιλιάδες μέλη, φανατισμένους και ενθουσιασμένους οπαδούς σε κάθε γωνιά αυτής της χώρας που είναι αποφασισμένοι ακόμα και τη ζωή τους να δώσουν γι’ αυτήν την οργάνωση. Δεν θα είναι καθόλου εύκολη η επόμενη μέρα για τον Λίβανο.

Ωστόσο, πολλοί φοβούνται ότι θα έχουμε την επανάληψη του φιάσκου του Νοεμβρίου του 2024 όπου και τότε είχαμε μία συμφωνία για να τερματιστεί ο τότε πόλεμος ανάμεσα στον Λίβανο και το Ισραήλ, η οποία όμως συμφωνία έμεινε στα χαρτιά. Και τότε είχε αποφασιστεί ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ, η δημιουργία μιας νεκρής αποστρατικοποιημένης ζώνης στα σύνορα Λιβάνου-Ισραήλ. Και τότε ο στρατός είχε αναλάβει τον αφοπλισμό της σιιτικής οργάνωσης και τότε ο Λίβανος ως πολιτικό σύστημα είχε καταδικάσει τις ενέργειες της Χεζμπολάχ ωστόσο τίποτα δεν είχε αλλάξει.

Ο αφοπλισμός έμεινε στα χαρτιά. Χρειάστηκε να περάσουν λιγότερο από δύο χρόνια για να αποδειχθεί στην πράξη ότι τίποτα από τα όσα συμφωνήθηκαν δεν τηρήθηκε γιατί η Χεζμπολάχ παρέμεινε αξιόμαχη με αποτέλεσμα να επιτεθεί και πάλι στις αρχές Μαρτίου στο Ισραήλ και να φτάσουμε ακριβώς στο ίδιο σημείο. Βέβαια, το 2026 δεν είναι 2024.

Η Χεζμπολάχ αντλεί τη δύναμή της όχι μόνο από το πυκνό δίκτυο των υποστηρικτών της. Κατόρθωσε να φτιάξει ένα τόσο πυκνό δίκτυο χάρη στα χρήματα τα οποία εισέπραττε από το Ιράν και κατόρθωνε να συγκεντρώνει μέσα από τις πολυποίκιλες δραστηριότητες της. Τώρα αυτές οι δυνατότητες έχουν μειωθεί σημαντικά.

Είναι βέβαιο ότι το Ιράν δεν θα μπορεί να στέλνει τόσα χρήματα σε μηνιαία βάση στη Χεζμπολάχ καθώς έχει τα δικά του προβλήματα αφού θα πρέπει να ανοικοδομήσει τη χώρα μετά τους αμερικανο-ισραηλινούς βομβαρδισμούς. Επίσης, η Χεζμπολάχ έχει πληγεί σε σημαντικό βαθμό από τους βομβαρδισμούς καθώς έχουν καταστραφεί εγκαταστάσεις της, επιχειρήσεις της, ενώ υπάρχουν και πάρα πολλά θύματα τα οποία κατά πάγια τακτική της οργάνωσης αποζημιώνονται γενναιόδωρα.

Άρα, το να ξαναστηθεί η οργάνωση και να δείχνει αξιόμαχη και ικανή όσο τουλάχιστον ήταν στις αρχές Μαρτίου, θα απαιτήσει κάποιο χρόνο. Είτε προκύψει ασφυκτικός έλεγχος από την πλευρά του λιβανέζικου κράτους είτε όχι. Για όποιον έχει ζήσει στη Βηρυτό είναι εξαιρετικά σαφές ότι ο στρατός της χώρας δεν είναι τόσο ικανός και καλά εξοπλισμένος ώστε να αντιμετωπίσει στα ίσια τη Χεζμπολάχ.

Κάτι άλλο θα πρέπει να συμβεί. Κάτι άλλο το οποίο το περιμένουμε με αγωνία. Το ζήτημα είναι ότι οι πάντες εδώ στη Βηρυτό φοβούνται πως αν αντιμετωπίσουν σκληρά τη Χεζμπολάχ, αν δηλαδή προχωρήσουν σε συλλήψεις των μελών της, σε κατάσχεση του οπλισμού της και σε περιορισμό των δραστηριοτήτων της με αποφασιστικό τρόπο, τότε υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η Χεζμπολάχ να ξεσηκωθεί και τότε ένας νέος εμφύλιος πόλεμος περιμένει τη μαρτυρική αυτή χώρα που άλλωστε τον έχει δοκιμάσει τόσες πολλές φορές στην ιστορία της. Αυτό στο οποίο προσβλέπουν όλοι, αυτό το οποίο ελπίζουν όλοι είναι να υπάρξει όπως προδιαγράφηκε χθες μία κατάπαυση του πυρός που θα δώσει μία ανάσα ζωής στους Λιβανέζους. Στη συνέχεια να υπάρξει μία μεγαλύτερη ενεργοποίηση των ενόπλων δυνάμεων ως προς τον περιορισμό της Χεζμπολάχ αλλά το βασικότερο είναι, λόγω προβλημάτων του Ιράν σιγά σιγά η Χεζμπολάχ να στερέψει από δυνάμεις και μέσα και να περιορίσει τη δράση της ώστε να γίνει μέσα στα επόμενα χρόνια τόσο αδύναμη που να μπορέσει να αντιμετωπιστεί από τον στρατό της χώρας. Αυτή είναι μία ελπίδα.