Κοινότητα Πελίτι: «Κιβωτός» παραδοσιακών ελληνικών σπόρων – Ο ιδρυτής της μιλά στο TheOpinion

Έχετε φανταστεί πώς θα ήταν το μέλλον με λιγότερο πράσινο; Με εξαφανισμένες ποικιλίες τις οποίες έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε /γευόμαστε / καλλιεργούμε; 

Χάρη στη δράση ανθρώπων που αγαπούν και σέβονται το περιβάλλον, αυτός ο φόβος, για πολλούς από εμάς, μειώνεται. Ανάμεσα σε αυτούς είναι και ο Παναγιώτης Σαϊνατούδης, οποίος δημιούργησε το «Πελίτι», μια «εναλλακτική κοινότητα, για μια αρμονική συνύπαρξη» το 1995 στο Δασωτό, Κάτω Νευροκοπίου.

Το όνομά του προέρχεται από το «πελίτ», τη βελανιδιά στα ποντιακά. «Το εμπνεύστηκα από ένα μεγάλο δέντρο που υπήρχε και υπάρχει στο χωριό και ήταν ένα σημείο συνάντησης των ανθρώπων», εξηγεί ο ίδιος στο TheOpinion, μιλώντας με πάθος για το όραμά του που έγινε πραγματικότητα.

Τι είναι το Πελίτι και και πως ξεκίνησε

«Το Πελίτι ασχολείται με τη συλλογή, διατήρηση και διάδοση των ελληνικών σπόρων. Ήδη από το 1991 είχα ξεκινήσει την οργάνωση της πρώτης ομάδας στην Ελλάδα για τη συλλογή και τη διατήρηση των παραδοσιακών σπόρων και μέσα από το Πελίτι συνέχισα τη δουλειά που είχε προηγηθεί», προσθέτει.

Τα πρώτα χρόνια δόθηκε βαρύτητα στο να γίνουν εξερευνητικές αποστολές, στο να βρεθούν άνθρωποι που κρατούν τον δικό τους σπόρο. Τα ταξίδια αυτά έγιναν με τα πόδια και με τα ωτοστόπ, μας λέει ο κ. Σαϊνατούδης. Από το 1995 μέχρι το 2000 περίπου συγκεντρώθηκαν 1.200 ποικιλίες που κινδύνευαν να εξαφανιστούν.

Επίσης, δόθηκε έμφαση στο να αποκτηθεί η εμπειρία αλλά και η γνώση σχετικά με τους σπόρους και την απόκτησή τους. «Με κάθε έναν άνθρωπο που συναναστρεφόμουν, μου έδινε μια διαφορετική πλευρά της αξίας των τοπικών ποικιλιών». Για κάποιους ήταν λόγοι συναισθηματικοί, για άλλους ιστορικοί.

Μια από τις μεγάλες επιτυχίες που έχει καταφέρει το Πελίτι όλα αυτά τα χρόνια είναι ότι κυκλοφορεί ξανά το μονόκοκκο σιτάρι, η ποικιλία «Καπλουτζάς». «Αυτό έγινε χάρη στη συνεργασία του Πελίτι, της Τράπεζας Γενετικού Υλικού και του καλλιεργητή Αλέκου Σαρηγιαννίδη», λέει ο ίδιος.

Οι βασικοί στόχοι του «Πελίτι» είναι:

• η συλλογή, διατήρηση και διάδοση των παραδοσιακών ποικιλιών σπόρων.
• η ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος και η διατροφική και όχι μόνο αυτάρκεια.
• η δημιουργία οίκο-κοινότητας με κύριο άξονα τη διατήρηση των παραδοσιακών σπόρων.

Η «Γιορτή των Σπόρων» του Πελίτι

Το 1999 ο Παναγιώτης Σαϊνατούδης, αφού έχει στα χέρια του πολλούς σπόρους που αναγκαστικά καταστρέφονται γιατί δεν υπάρχει τρόπος φύλαξης, δημιουργεί τη «Γιορτή των Σπόρων» του Πελίτι.

«Κάνω μια πρώτη συνάντηση στην Κάρπη, στο Κιλκίς, έρχονται 40 καλλιεργητές, παίρνουν διάφορους σπόρους, τρώμε μαζί, κοιμόμαστε μαζί και αυτό το μοντέλο συνεχίζει μέχρι σήμερα. Φέτος θα έχουμε την 24η γιορτή! Το 2013 χαρακτηρίστηκε από τους ”Seed Savers” της Αυστραλία ως η μεγαλύτερη γιορτή παγκοσμίως», λέει. Παράλληλα έχει εμπνεύσει αντίστοιχες γιορτές σε Βουλγαρία και Κύπρο, αλλά και ανθρώπους σε όλο τον κόσμο οι οποίοι την επισκέπτονται.

Η φετινή γιορτή έχει προγραμματιστεί για το Σάββατο 11 Μαίου από τις 10 το πρωί ως τις 4 το απόγευμα, στη γη του Πελίτι στο Μεσοχώρι Παρανεστίου Δράμας στην Π. Ε. Δράμας. Η διανομή των παραδοσιακών σπόρων θα πραγματοποιηθεί από τις 11:00 π.μ -14:00 μμ.

Για το 2024 η Γιορτή Σπόρων του Πελίτι έχει ως θέμα: «κάνε μου μια αγκαλιά».

Η κλιματική κρίση και η επόμενη ημέρα του Πελίτι

Φυσικά η κλιματική κρίση δε θα μπορούσε να μην επηρεάσει το Πελίτι. «Όταν οι καλλιεργητές μας παθαίνουν ζημιά, παθαίνουμε κι εμείς και δε μπορούμε να ανταπεξέλθουμε στα αιτήματα παροχής σπόρων. Αυτό συνέβη και το 2023».

«Όλη αυτή κρίση που υπάρχει στην κοινωνία, ωθεί πολλούς ανθρώπους στο να θέλουν να είναι πιο αυτόνομοι και λίγο πιο ανεξάρτητοι» και αυτό σύμφωνα με τον ίδιο αύξησε τα αιτήματα για παροχή σπόρων.

Ο κ. Σαϊνατούδης ανέφερε ότι μια από τις «αποστολές» του Πελίτι είναι η διοργάνωση σεμιναρίων είτε δια ζώσης, είτε μέσω διαδικτύου. Ανάμεσα σε αυτούς που τα παρακολουθούν είναι και άνθρωποι που δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με το αντικείμενο. «Υπάρχουν πολλοί τέτοιοι άνθρωποι, που μέχρι τώρα οι συνθήκες της δουλειάς τους ή η αντίληψη τους γενικώς ήταν τελείως διαφορετική και προσπαθούν από το μηδέν, να πιάσουν ένα άλλο νήμα ζωής».

Το μεγαλύτερος μέρος της κοινότητας του Πελίτι, «είναι άσχετοι με τη γεωργία ή την καλλιέργεια». «Γενικώς το Πελίτι είναι μια γέφυρα που ενώνει ανθρώπους που έχουν τη γνώση ή τον σπόρο, με ανθρώπους που ζητάνε να βρουν αυτή τη γνώση. Επίσης είναι μια γέφυρα για να βγάλει τους ανθρώπους από έναν αστικό τρόπο αντίληψης, σε έναν πιο παραδοσιακό, αυτόνομο».

Οι στόχοι για το μέλλον σύμφωνα με τον κ. Σαϊνατούδη είναι η ολοκλήρωση της Τράπεζας Σπόρων που ξεκίνησε το 2019 από το Πελίτι και η δημιουργία της κοινότητας με συνδετικό κρίκο τους σπόρους και το κοινό όραμα που περιλαμβάνει: τη διατήρηση των σπόρων, την αυτάρκεια στην τροφή, την ενέργεια και φυσικά τη συνεργασία μεταξύ τελείως διαφορετικών ανθρώπων. «Αυτή είναι η μεγάλη επιτυχία του Πελίτι, ότι μπορεί και ενώνει τους ανθρώπους πέρα από τη διαφορετικότητα τους», τονίζει ο ίδιος.