Αν είχαν στόμα τα δέντρα! Τι συμβαίνει με τις κλαδεύσεις-καρατομήσεις στη Θεσσαλονίκη

Κλάδευση ή καρατόμηση; Ποια λέξη θα ταίριαζε καλύτερα σε αυτό που υφίστανται τα δέντρα στον αστικό ιστό, σε πολλές περιοχές πλέον, στον Δήμο Θεσσαλονίκης;

Κι αν στην οδό Κρήτης, δρομολογήθηκε έως και η κοπή 175 δέντρων, με το αιτιολογικό ότι ήταν άρρωστα και επικίνδυνα για πιθανή πτώση, ποια δικαιολογία θα μπορούσε να βρει κανείς άραγε για αυτό που συμβαίνει σε πολλούς δρόμους πλέον, με εικόνες θλιβερά καρατομημένων δέντρων να κάνουν τον γύρο του διαδικτύου;

Δεν είναι τυχαίο ότι στην τελευταία συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, η διοίκηση του Δήμου δέχτηκε τα πυρά της αντιπολίτευσης με αφορμή τη δρομολογημένη κοπή 175 δένδρων στην οδό Κρήτης. Ωστόσο, τα πυρά των πολιτών δέχεται η διοίκηση και για τον τρόπο με τον οποίο «κλαδεύονται» τα δέντρα στην πόλη, με το ερώτημα να παραμένει το ίδιο: οι άνθρωποι των εργολάβων που έχουν αναλάβει τη δουλειά διαθέτουν άραγε τις κατάλληλες γνώσεις;

Κοπές χωρίς απόφαση δημοτικού συμβουλίου!

Μάλιστα, όπως καταγγέλλει ο επικεφαλής της δημοτικής παράταξης “Οικολογία – Αλληλεγγύη”, Μιχάλης Τρεμόπουλος, μιλώντας στο TheOpinion, αυτός ο “παροξυσμός” της κοπής δέντρων δεν εντοπίζεται μόνο στην οδό Κρήτης, αλλά και σε περιοχές για τις οποίες δεν υπάρχει καν απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου!

«Για τις κοπές στην περιοχή της Διοικητηρίου δεν αποφασίσαμε ποτέ», λέει χαρακτηριστικά, ενώ καταγγέλλει ότι και στην οδό Κρήτης οι… καρατομήσεις δέντρων άρχισαν πριν ακόμα ληφθεί η σχετική Απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την κοπή τους. “Τα δένδρα είχαν ήδη κλαδευτεί τόσο, που ουσιαστικά είχαν καταστραφεί”, προσθέτει.

Ο ίδιος άλλωστε έφερε στο φως μια αποκαλυπτική έρευνα για το πόσα τελικά είναι τα δέντρα στον Δήμο Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για στοιχεία της διαδικτυακής εφαρμογής διαχείρισης αστικού πρασίνου greentree.gr που αφορά τον Δήμο Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο έργου που υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τη Σχολή Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, τον Δήμο Θεσσαλονίκης και την εταιρεία Υλωρική Ε.Ε.

«Την ώρα που ο Δήμαρχος μιλά για 55.000 δέντρα, σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά του greentree.gr φαίνεται ότι υπάρχουν 41.806 θέσεις δέντρων στη Δημοτική Ενότητα Θεσσαλονίκης, στις οποίες είναι φυτεμένα 38.388 δέντρα, ενώ οι υπόλοιπες είναι κενές. Μάλιστα, ένα ποσοστό περίπου 2,6 % χαρακτηρίζονται ως “νεκρά” δέντρα», τονίζει ο κ. Τρεμόπουλος.

Σύμφωνα με τον ίδιο, σε ό,τι αφορά την κατάσταση των υφιστάμενων δέντρων, το 74% περίπου (27.742 δέντρα) είναι σε μέτρια, καλή ή άριστη κατάσταση ενώ το 26% περίπου (9.561 δέντρα) είναι σε κακή ή χείριστη κατάσταση.

Πόσα δέντρα έκοψαν;

Αποκαλυπτικά, όμως, είναι και τα στοιχεία έρευνας που έκανε ο κ. Τρεμόπουλος στο πρόγραμμα «Διαύγεια» για το πόσα τελικά δέντρα κόπηκαν τα τελευταία χρόνια.

«Διαπιστώνουμε ότι τα τελευταία δυο χρόνια παρατηρείται μια σημαντική αύξηση στις «μαζικές» κοπές δένδρων λόγω έντονης επικινδυνότητας. Μιλάμε για 40 μεμονωμένες κοπές δέντρων αλλά και 272 μαζικές κοπές, εκ των οποίων οι 41 το 2021 με κάποια από αυτά στην Τσιμισκή και οι 218 το 2022 (συμπεριλαμβανομένων και των δέντρων της οδού Κρήτης», όπως λέει ο κ. Τρεμόπουλος.

Ο ίδιος άλλωστε εγείρει και σειρά ερωτημάτων για οικονομικά θέματα, όπως το αν ελέγχεται πού καταλήγουν τα προϊόντα αυτής της υλοτομίας, ενώ διερωτάται τι θα γινόταν αν τελικά, όλα αυτά τα χρήματα που δόθηκαν είτε σε εργολαβίες για κοπές είτε για αποζημιώσεις λόγων πτώσεων δέντρων ή κλαδιών, προορίζονταν για έγκαιρη “θεραπεία” αυτών των δέντρων.

«Καλούμαστε να αποφασίζουμε για κοπές ή για κλαδεύσεις, ακούμε για κούφια ή άρρωστα δέντρα, ωστόσο για όλα αυτά πέρασε κάποιο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Τι θα γινόταν αν εγκαίρως ελέγχαμε το πολύτιμο αυτό πράσινο σε τακτά χρονικά διαστήματα, αν προλαβαίναμε ασθένειες σε συνεργασία και υπό την επίβλεψη κατάλληλων και εξειδικευμένων επιστημόνων;», προσθέτει ο κ. Τρεμόπουλος.

Καρατόμηση ή αλλιώς treetoping

Η τεχνική της καρατόμησης επιλέγεται τα τελευταία χρόνια από αρκετούς δήμους, καθώς αποφεύγεται έτσι το συχνό κλάδεμα. Αυτό όμως έχει ως συνέπεια το πράσινο φύλλωμα του δέντρου να “κατακρεουργείται” και με το πέρασμα του χρόνου, το δέντρο να αποδυναμώνεται. Άλλωστε, κάθε περίπτωση, κάθε “μονάδα”, είναι διαφορετική περίπτωση και η κλάδευσή του εξαρτάται από παράγοντες όπως η ηλικία του, το είδος κλπ.

Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τον αείμνηστο Καθηγητή της Δασολογίας Σπύρο Ντάφη (2001), τον οποίο επικαλείται η δασολόγος – περιβαλλοντολόγος, Ελένη Ραντζούδη, “το κλάδεμα αποτελεί μια διαδικασία που ενδέχεται να μειώσει την ευρωστία του δένδρου. Αυτός είναι ο λόγος που επιβάλλεται να εφαρμόζεται από εκπαιδευμένο προσωπικό, με την ενσυναίσθηση της σοβαρότητας που φέρει η συγκεκριμένη επέμβαση στο δένδρο”.

Μάλιστα όπως γράφει η ίδια στο dasarxeio.com, “τα γέρικα δένδρα έχουν την ανάγκη ανανέωσης με την βοήθεια του κλαδέματος και έτσι την επίτευξη μακροβιότητας, παρόλα αυτά θα πρέπει η προγραμματισμένη επέμβαση να είναι ελαφριά. Υπάρχει ένας γενικά αποδεκτός κανόνας που καθορίζει ότι η μείωση της κόμης ενός υγιούς νεαρού δένδρου δεν πρέπει να ξεπερνά το 10-15% του φυλλώματος του σε κάθε βλαστική περίοδο. Στα ώριμα ενήλικα δένδρα η αραίωση μπορεί να φτάσει στο 25% εφόσον το δένδρο είναι υγιές και συντρέχουν σοβαροί οικολογικοί ή κοινωνικοί λόγοι. Όταν κρίνεται απαραίτητη η απομάκρυνση μεγάλου μέρους του φυλλώματος ενός δένδρου, όπως σε ένα κλάδεμα ανύψωσης καλό είναι να προγραμματιστεί η απομάκρυνση του σε διαδοχικές βλαστικές περιόδους ανάπτυξης, ώστε το δένδρο να μπορεί να ανταπεξέλθει της ισχυρής επέμβασης, χωρίς να ασθενήσει ή να δημιουργηθεί κίνδυνος ανεμορριψίας ή χιονοθλασίας την επικείμενη ψυχρή περίοδο”.

Ο Δήμος

Πάντως όπως επανειλημμένα τονίζει ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος, Ερωτόκριτος Θεοτοκάτος, και όπως λέει και στο TheOpinion “για οποιαδήποτε εργασία κάνουμε στο αστικό πράσινο, υπάρχει η απαραίτητη σύμφωνη γνώμη ειδικών επιστημόνων του Αριστοτελείου πανεπιστημίου”.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δεκάδες περιπτώσεις πτώσεων δέντρων κατά τις έντονες καταιγίδες των περασμένων μηνών αποδεικνύουν την ορθότητα της απόφασης του Δήμου να προχωρήσει σε  κοπές δέντρων ή κατά περίπτωση σε εργολαβία για αραίωση επικίνδυνων κλαδιών και φυλλωμάτων, ενώ τονίζει ότι τα δέντρα που κόπηκαν, θα αντικατασταθούν, καθώς ο Δήμος προγραμματίζει περί τις 3.000 δενδροφυτεύσεις.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Πρόδρομος Νικηφορίδης