Να δημιουργήσουμε συλλέκτες εκεί όπου δεν υπάρχουν

Στη Θεσσαλονίκη δεν υπήρξαν ποτέ «παλιά λεφτά».

Δεν έχουμε οικογενειακές δυναστείες εφοπλιστών και βιομηχάνων με ιστορικές συλλογές, ιδιωτικά μουσεία ή κληρονομημένες πινακοθήκες τριών γενεών. Δεν υπάρχουν αριστοκρατικές κατοικίες γεμάτες έργα τέχνης που πέρασαν από παππού σε εγγόνι.

Και ίσως είναι καιρός να το πούμε καθαρά: δεν πρόκειται να εμφανιστούν. Αν περιμένουμε τον μεγάλο ευεργέτη ή τον μεγιστάνα-συλλέκτη για να στηρίξει τη σύγχρονη εικαστική παραγωγή της πόλης, απλώς θα περιμένουμε για πάντα.

Η λύση είναι μία.

Δεν θα βρούμε συλλέκτες.

Πρέπει να τους δημιουργήσουμε.

Ο φυσικός χώρος από τον οποίο μπορούν να προκύψουν είναι οι αυτοδημιούργητοι επαγγελματίες της πόλης: ο άνθρωπος της τεχνολογίας, ο γιατρός, ο μηχανικός, ο δικηγόρος, ο επιχειρηματίας της εστίασης, ο μικρός ξενοδόχος, ο νέος επιχειρηματίας που έχτισε τη δουλειά του μέσα σε δύσκολες συνθήκες, ο ψηφιακός νομάς που επέλεξε τη Θεσσαλονίκη ως τόπο εργασίας και κατοικίας.

Οι περισσότεροι δεν διαθέτουν μεγάλα κεφάλαια.

Έχουν όμως μεσαία εισοδήματα, πιθανόν μια αισθητική καλλιέργεια και σίγουρα μια βαθιά ανάγκη να ζουν σε ένα ποιοτικό περιβάλλον. Αυτοί είναι οι αυριανοί συλλέκτες.

Άνθρωποι που θέλουν ένα έργο στο σπίτι ή στο γραφείο τους γιατί τους εκφράζει. Που θα ξεκινούν με ένα μικρό σχέδιο, μετά ένα χαρακτικό, ύστερα έναν πίνακα. Σταδιακά, χωρίς θόρυβο, θα αρχίσουν να χτίζουν σχέση με την τέχνη και το τοπικό οικοσύστημά της.

Εδώ ακριβώς αρχίζει ο ρόλος της γκαλερί.

Στη Θεσσαλονίκη η γκαλερί δεν μπορεί να λειτουργεί ως «πολυτελές κατάστημα». Πρέπει να λειτουργεί ως σύμβουλος και παιδαγωγός. Να προτείνει, να εξηγεί, να κατευθύνει. Να βοηθά τον νέο αγοραστή να κάνει την πρώτη του αγορά χωρίς φόβο. Να προσφέρει δίκαιες τιμές, ευελιξία, ακόμη και δυνατότητα δόσεων. Να κάνει την τέχνη προσβάσιμη — όχι απρόσιτη.

Γιατί αν το έργο τέχνης μοιάζει άπιαστο, ο συλλέκτης δεν θα γεννηθεί ποτέ. Η ανάπτυξη της αγοράς τέχνης στην πόλη δεν θα έρθει από λίγους πλούσιους, αλλά από πολλούς συνεπείς ανθρώπους της μεσαίας τάξης. Από μια αυξανόμενη κοινότητα συλλεκτών.

Και αυτό, τελικά, είναι πιο υγιές. Γιατί μια πόλη με εκατό μικρές συλλογές έχει πολύ πιο ζωντανό πολιτισμό από μια πόλη με μία ή δύο μεγάλες.

Η Θεσσαλονίκη δεν έχει αριστοκράτες της τέχνης. Μπορεί όμως να δημιουργήσει πολίτες που επιλέγουν να ζουν με την τέχνη στην καθημερινότητά τους.

Το στοίχημα για τις λίγες γκαλερί της πόλης είναι απλό: να τους ανοίξουν την πόρτα.