Βόρεια Κορέα: Εκτελέσεις σε εφήβους που παρακολουθούν Squid Game και ακούν K-pop

Ακραίες μορφές καταστολής απέναντι σε εφήβους και νέους που έρχονται σε επαφή με τη νοτιοκορεατική ποπ κουλτούρα περιγράφουν μαρτυρίες Βορειοκορεατών που κατέγραψε η Διεθνής Αμνηστία, φωτίζοντας μια σκοτεινή πλευρά της καθημερινότητας στη χώρα του Κιμ Γιονγκ Ουν.

Σύμφωνα με τις καταθέσεις, πολίτες –ανάμεσά τους και μαθητές– φέρονται να εκτελούνται δημόσια ή να οδηγούνται σε στρατόπεδα καταναγκαστικών έργων επειδή παρακολούθησαν νοτιοκορεατικές τηλεοπτικές σειρές, όπως το παγκόσμιο τηλεοπτικό φαινόμενο Squid Game, ή επειδή άκουσαν K-pop.

Η Διεθνής Αμνηστία βασίζει τα ευρήματά της σε 25 αναλυτικές συνεντεύξεις με ανθρώπους που διέφυγαν από τη Βόρεια Κορέα το 2025. Οι περισσότεροι ήταν ηλικίας 15 έως 25 ετών την περίοδο της απόδρασής τους. Από το 2020 και μετά, οι διαφυγές από τη χώρα έχουν μειωθεί δραματικά, λόγω των αυστηρών συνοριακών περιορισμών που επιβλήθηκαν με αφορμή την πανδημία της Covid-19.

Μία από τις μαρτυρίες αναφέρεται σε εκτελέσεις στην επαρχία Γιανγκγκάνγκ, όπου άτομα –μεταξύ αυτών και μαθητές– τιμωρήθηκαν με θάνατο επειδή παρακολούθησαν το Squid Game. Άλλες καταθέσεις περιγράφουν συλλήψεις και βαριές ποινές για ακρόαση νοτιοκορεατικής μουσικής, ακόμη και δημοφιλών συγκροτημάτων της K-pop σκηνής, όπως οι BTS. Ήδη από το 2021, η The Korea Times είχε μεταδώσει πληροφορίες για τιμωρίες εφήβων στη Βόρεια Κορέα λόγω ακρόασης της μουσικής τους.

Η χώρα, όπως αναφέρει το protothema.gr,  διατηρεί εδώ και δεκαετίες ένα από τα πιο αυστηρά ελεγχόμενα συστήματα πληροφόρησης στον κόσμο. Όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες, η πρόσβαση σε ξένη κουλτούρα θεωρείται σοβαρό ιδεολογικό αδίκημα και, τουλάχιστον έως το 2020, μπορούσε να επισύρει ακόμη και τη θανατική ποινή.

Κομβικό ρόλο στην καταστολή διαδραματίζει ο Νόμος για την Αντιδραστική Σκέψη και Κουλτούρα, που θεσπίστηκε το 2020. Το νοτιοκορεατικό πολιτιστικό περιεχόμενο χαρακτηρίζεται «σάπια ιδεολογία» που απειλεί το «επαναστατικό πνεύμα» της χώρας. Ο νόμος προβλέπει ποινές από πέντε έως δεκαπέντε χρόνια καταναγκαστικών έργων για την κατοχή ή παρακολούθηση σειρών, ταινιών ή μουσικής από τη Νότια Κορέα, ενώ για τη διανομή μεγάλου όγκου υλικού ή τη διοργάνωση ομαδικών προβολών οι ποινές κλιμακώνονται, φτάνοντας –σύμφωνα με τις μαρτυρίες– ακόμη και στις εκτελέσεις.

Οι καταγγελίες αυτές, αν και δύσκολο να επαληθευτούν ανεξάρτητα λόγω της απομόνωσης της χώρας, συνθέτουν μια εικόνα συστηματικής βίας και ελέγχου, όπου η πολιτιστική έκφραση μετατρέπεται σε ζήτημα ζωής και θανάτου.

Άτομα που διέφυγαν από τη χώρα μεταξύ 2012 και 2020 ανέφεραν ότι πολλοί παρακολουθούσαν νοτιοκορεατική τηλεόραση γνωρίζοντας τους κινδύνους, ωστόσο η αυστηρότητα της τιμωρίας εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από την οικονομική τους δυνατότητα.

«Οι άνθρωποι συλλαμβάνονται για την ίδια πράξη, αλλά η τιμωρία εξαρτάται αποκλειστικά από τα χρήματα», είπε ο Τσόι Σουβίν, 39 ετών, που εγκατέλειψε τη Βόρεια Κορέα το 2019. «Οι άνθρωποι χωρίς χρήματα πουλάνε τα σπίτια τους για να συγκεντρώσουν 5.000 ή 10.000 δολάρια για να βγουν από τα στρατόπεδα αναμόρφωσης».

Ο Κιμ Τζουνσίκ, 28 ετών, δήλωσε ότι συνελήφθη τρεις φορές για την παρακολούθηση νοτιοκορεατικών σειρών πριν φύγει από τη χώρα το 2019, αλλά δεν τιμωρήθηκε χάρη στις οικογενειακές του διασυνδέσεις.

«Συνήθως, όταν συλλαμβάνονται μαθητές λυκείου, αν η οικογένειά τους έχει χρήματα, απλώς λαμβάνουν κάποιες προειδοποιήσεις», είπε. «Δεν έλαβα νομική τιμωρία γιατί είχαμε διασυνδέσεις».

Δεκαπέντε μαρτυρίες από διαφορετικές περιοχές αναφέρουν την «Ομάδα 109», μια ειδική μονάδα επιβολής του νόμου που πραγματοποιεί αιφνιδιαστικούς ελέγχους χωρίς ένταλμα σε σπίτια και στους δρόμους, ερευνώντας τσάντες και κινητά τηλέφωνα, στοιχείο που δείχνει μια πανεθνική και συστηματική πρακτική.

Οι καταθέσεις περιγράφουν επίσης ότι μαθητές εξαναγκάζονταν να παρακολουθούν δημόσιες εκτελέσεις στο πλαίσιο της λεγόμενης «ιδεολογικής εκπαίδευσης». Ο Τσόι Σουβίν ανέφερε ότι παρακολούθησε δημόσια εκτέλεση στη Σινουτζού το 2017 ή το 2018, ατόμου που κατηγορήθηκε για διανομή ξένων σειρών. «Οι αρχές μας είπαν να πάμε και δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι από την πόλη Σινουτζού συγκεντρώθηκαν για να παρακολουθήσουν», είπε. «Εκτελούν ανθρώπους για να μας κάνουν πλύση εγκεφάλου και να μας εκπαιδεύσουν».

«Όταν ήμασταν 16, 17 ετών, στο γυμνάσιο, μας πήγαιναν σε εκτελέσεις και μας έδειχναν τα πάντα», δήλωσε η Κιμ Εουντζού, 40 ετών. «Οι άνθρωποι εκτελούνταν για την παρακολούθηση ή διανομή νοτιοκορεατικών μέσων. Είναι ιδεολογική εκπαίδευση: αν παρακολουθήσεις, αυτό θα συμβεί και σε εσένα».