Στοά Αγίου Μηνά: Ένα διατηρητέο «φάντασμα» στο κέντρο της Θεσσαλονίκης

Τοίχοι και ταβάνια «φαγωμένοι» από την υγρασία -επικίνδυνοι ακόμη και για έναν περαστικό, ετοιμόρροπα μπαλκόνια, σπασμένα τζάμια και παράθυρα, κατεβασμένα ρολά και κλειδαριές, με τα δύο μεγάλα πανό του Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων -νυν ΚΤΥΠ (Κτιριακές Υποδομές)- που κοσμούν τις εισόδους της Ίωνος Δραγούμη και της Αγίου Μηνά με το μήνυμα: «προστατεύουμε το παρελθόν, επενδύουμε στο μέλλον» να έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την εικόνα εγκατάλειψης που επικρατεί στο εσωτερικό της στοάς.

Αυτά αντικρύζει -όχι μόνο σήμερα, αλλά επί σειρά ετών- κάποιος στη στοά του Αγίου Μηνά, πλάι στην εκκλησία του προστάτη των εμπόρων της Θεσσαλονίκης και το Εβραϊκό Μουσείο.

Φωνές, πειράγματα μεταξύ «γειτόνων», κόσμος που σπεύδει για ψώνια, δουλειές ή απλώς για τον καφέ-ανάπαυλα της ημέρας και λίγη περατζάδα. Πώς να εξηγήσεις σε έναν νέο, κάποιον που ίσως περνά καθημερινά από το σημείο, πως η ιστορική στοά στην «καρδιά» της πόλης που σήμερα ρημάζει, κάποτε αποτελούσε ένα από τα πιο «ζωντανά» σημεία της Θεσσαλονίκης;

Κι όντως η πραγματικότητα -όπως καταγράφεται και από την αυτοψία του TheOpinion-στον ισόγειο χώρο της στοάς είναι αποκαρδιωτική. Τα καταστήματα που άλλοτε έσφυζαν από ζωή έχουν αφεθεί στον χρόνο, καινούργια προβλήματα δημιουργούνται με κάθε νεροποντή και  είναι πλέον θέμα χρόνου να «γίνει το κακό» και να τραυματιστεί κάποιος διερχόμενος των οδών που περικλείουν τη στοά.

Μια… άλλη εποχή

Η σημερινή εικόνα αυτή απέχει πολύ από το παρελθόν της στοάς, η οποία για δεκαετίες αποτελούσε ένα από τα πιο ζωντανά σημεία του κέντρου της Θεσσαλονίκης, με τη δραστηριότητα να φτάνει στο πικ της από το 1965 έως το 1990.

Η κίνηση ήταν καθημερινή και αδιάκοπη στα κάθε είδους καταστήματα που στεγάζονταν στο σημείο. Ραφεία, φωτοτυπικά, χαρτοπωλεία, καταστήματα υαλικών και υφασμάτων, βιβλιοπωλεία, ακόμη και μεγάλο -γνωστό έως και σήμερα- πολυκατάστημα δραστηριοποιήθηκαν στη στοά του Αγίου Μηνά.

Ένα μνημείο με ιστορία

Το συγκρότημα δεν είναι απλώς μια παλιά αγορά της Θεσσαλονίκης. Το αρχικό κτίριο ανεγέρθηκε το 1906 από την Ελληνική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ξενοφώντα Παιονίδη.

Παρά τη μεγάλη πυρκαγιά του 1917, διασώθηκε σε σημαντικό βαθμό. Στη δεκαετία του 1930 προστέθηκαν τα καταστήματα γύρω από τον ναό του Αγίου Μηνά, διαμορφώνοντας τη σημερινή μορφή της στοάς.

Το 1983 χαρακτηρίστηκε έργο τέχνης που χρήζει προστασίας και το 2016 το σύνολο της στοάς χαρακτηρίστηκε διατηρητέο.

Τα μοναδικά της αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά δεν έμειναν απαρατήρητα από τον εκλιπόντα σκηνοθέτη Μανούσο Μανουσάκη, ο οποίος γύρισε σκηνές του Ουζερί Τσιτσάνης, καθώς και της σειράς Κόκκινο Ποτάμι στη στοά του Αγίου Μηνά.

Μάλιστα, το τελευταίο διάστημα έχει εκφράσει ενδιαφέρον για τον χώρο και η Μιμή Ντενίση, η οποία φαίνεται να επιθυμεί να πραγματοποιήσει εκεί γυρίσματα για την επόμενη ταινία της.

Χρόνια εκκρεμότητας

Η στοά παραμένει ανενεργή εδώ και περίπου 18 χρόνια. Το ακίνητο, συνολικής επιφάνειας 4.570 τ.μ. ανήκει στην Κτιριακές Υποδομές ΑΕ -πρώην Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων- με την πρόθεση αξιοποίησής του να έχει τεθεί επανειλημμένα και την τελευταία να επιχειρείται το 2020.

Το 2009 οι ενοικιαστές αποχώρησαν, προκειμένου να προχωρήσει η πολυαναμενόμενη ανάπλαση, ωστόσο η διαδικασία δεν προχώρησε.

Ο τελευταίος ενοικιαστής έφυγε τον Νοέμβριο του 2024. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για το επόμενο βήμα.